Các nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc đại lục ghi nhận số lượng người dùng cao tuổi tăng nhanh trong những năm gần đây. RedNote cho biết đến năm 2024, nền tảng này có hơn 30 triệu người dùng hoạt động từ 60 tuổi trở lên, tăng gấp ba lần so với hai năm trước.
Nhóm người dùng này đã đóng góp hơn 100 triệu bài đăng. Trong khi đó, Douyin - ứng dụng tương tự TikTok tại Trung Quốc đại lục - ghi nhận hơn 600 triệu video do người dùng cùng nhóm tuổi tạo ra tính đến tháng 4/2021.
Giống như những người có ảnh hưởng ở các nhóm nhân khẩu học khác, những người ảnh hưởng lớn tuổi (được gọi là granfluencer) cũng hoạt động đa dạng về nội dung. Một phụ nữ 68 tuổi ở tỉnh Sơn Đông đã thu hút gần 1,1 triệu người theo dõi với hơn 500 video tái hiện các bộ phim truyền hình nổi tiếng trên tài khoản @bendaniangyingzi kể từ năm 2023. Tài khoản @wangdajielaile có hơn 4,5 triệu người theo dõi, đăng tải hình ảnh ba phụ nữ ngoài 70 tuổi vừa nấu ăn vừa rap tại nhà riêng ở ngoại ô Bắc Kinh.
Một trường hợp khác là ông cụ 89 tuổi nổi lên từ năm 2020 nhờ các bài đăng về trang phục hằng ngày theo phong cách thời thượng. Tài khoản @kangkangheyeye hiện có khoảng 6 triệu người theo dõi và được quản lý cùng cháu trai. Được biết đến với biệt danh “ông nội của Kangkang”, vị giáo viên đại học đã nghỉ hưu ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, cho biết việc làm video ngắn giúp ông “khám phá lại niềm vui của cuộc sống”.
![Trung Quốc đang chứng kiến sự bùng nổ của](https://cdn.congluan.vn/images/96f74c7bf1b83c1f3b067e5f9e6585b0d5cc68e684743dcbbd539aa7545e61463bfe84ffc3567d3b443e7f69f16dc05507d6c287a4b2ba339837f53514e25499062d2371ba4493150a79a036157766187d323dd389d51366df8c0fee8b3bd0b70680462420f772e5560da9b1b6bc6deb4bd50ab0eb0ac586a28f2cdf7a75107c4f4e9c2b787245dedb201d3deb37f198eb439ce9ba2c2c3ab06fe3d8c676705a/cdn.i-scmp.com-sites-default-files-styles-1020x680-public-d8-images-canvas-2026-02-03-_4672845b-1919-4dc0-b665-361d497e99ae_a1638013.jpg.avif "Trung Quốc đang chứng kiến sự bùng nổ của "người có ảnh hưởng lớn tuổi" (granfluencers). Ảnh: RedNote")
Những câu chuyện như vậy thường đi kèm thông điệp “tuổi tác chỉ là một con số”, nhấn mạnh tinh thần trẻ trung của người cao tuổi. Trong số các granfluencer, còn có nhóm được gọi là “KOL bạc” - chủ yếu là các giảng viên đại học đã nghỉ hưu chia sẻ kiến thức chuyên môn với công chúng trực tuyến.
Hiện tượng này tại Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng với các granfluencer tại Mỹ trên TikTok hay Instagram, khi nội dung chủ yếu xoay quanh kinh nghiệm sống và tri thức dành cho thế hệ trẻ. Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới.
Tính đến cuối năm ngoái, Mỹ ước tính có hơn 320 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 23% dân số. Tỷ lệ này đã tăng gần 7% trong một thập kỷ và dự kiến vượt 30% vào năm 2035. Đến tháng 6 năm ngoái, Trung Quốc ghi nhận khoảng 160 triệu người dùng internet thuộc nhóm tuổi này.
Đối với nhiều người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, quảng cáo và bán sản phẩm đã trở thành nguồn thu nhập đáng kể. Tài khoản @wangdajielaile cho biết thu nhập khoảng 10.000 nhân dân tệ (1.400 USD) mỗi tháng.
Li Long, phó giáo sư Trường Dân số và Sức khỏe thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, nhận định các granfluencer, đặc biệt trong lĩnh vực lối sống, đang góp phần kích thích tiêu dùng của nhóm người cao tuổi. Ông cho rằng việc sử dụng internet mang lại tác động tích cực đối với sức khỏe tinh thần và mối quan hệ giữa các thế hệ. Theo ông, mạng xã hội giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức, xoa dịu cảm giác cô đơn và tạo kênh kết nối giữa người cao tuổi với cả bạn bè đồng trang lứa lẫn thế hệ trẻ hơn, thông qua bình luận và tin nhắn riêng.
Tuy nhiên, Giáo sư Ren Chao thuộc Đại học Khoa học Chính trị và Luật Đông Trung Quốc cảnh báo một số công ty quản lý có thể lợi dụng lòng thương cảm của giới trẻ, thậm chí sắp xếp lịch phát trực tiếp khuya cho người cao tuổi để khuyến khích người xem tặng quà. Ông khuyến nghị các granfluencer cần thận trọng, tìm hiểu kỹ luật lao động để tránh nguy cơ bị bóc lột.
