Chiều 27/10, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026. Đây là dịp ghi nhận những đóng góp thiết thực, đồng thời lan tỏa các cách làm hay trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống đồng bào.
Những việc làm cụ thể vun đắp sức mạnh cộng đồng
Báo cáo tại hội nghị cho thấy Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới có 34 thành phần dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 62% dân số.
Toàn tỉnh hiện có 2.286 người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bằng sự gương mẫu, trách nhiệm và tín nhiệm của cộng đồng, những người này trở thành những hạt nhân đoàn kết ở thôn, bản, là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc với nhân dân.
Tại xã Quy Mông, ông Phùng Tiến Hổ, người có uy tín ở địa phương, đã vận động nhân dân hiến 520 m² đất, đóng góp 250 ngày công xây dựng 500 m đường bê tông, đồng thời giúp đỡ hai hộ thoát nghèo.
Ở xã Lao Chải, ông Sùng A Khua vận động người dân hiến 2.031 m² đất, xây dựng nhà văn hóa cộng đồng rộng 500 m², làm 2,4 km đường nội bản và huy động 200 triệu đồng phục vụ xây dựng nông thôn mới.
Không chỉ góp sức xây dựng hạ tầng, người có uy tín còn tích cực vận động đồng bào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển sản xuất hàng hóa. Tại Bản Chao, xã Việt Hồng, ông Nguyễn Hồng Quang vận động người dân trồng hơn 5 ha tre măng Bát Độ, hơn 1 ha cây ăn quả có múi và cây quế; gia đình ông trồng 1,5 ha quế.
Ở thôn Lúc 1, xã Bảo Hà, ông Phạm Thanh Xuân, người có uy tín, Giám đốc Công ty TNHH Phát triển ong miền núi Thanh Xuân, phát triển mô hình sản xuất cây giống kết hợp nuôi ong lấy mật. Mỗi năm, gia đình ông xuất từ 80 đến 100 vạn cây quế giống và cây lâm nghiệp khác, thu từ 15 đến 20 tấn mật ong, cùng nhiều sản phẩm như phấn hoa, sữa ong chúa.
Những mô hình này cho thấy sức lan tỏa của người có uy tín không chỉ đến từ lời vận động mà còn từ hiệu quả thực tế. Khi bản thân và gia đình gương mẫu làm kinh tế, họ tạo thêm niềm tin, khuyến khích người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động vươn lên thoát nghèo.
Giai đoạn 2025–2026, nhân dân toàn tỉnh đã hiến trên 700.000 m² đất, tham gia sửa chữa, làm mới hàng nghìn ki-lô-mét đường giao thông nông thôn. Các mô hình “Đường hoa nông thôn mới”, “Nhà sạch, vườn đẹp”, “Thắp sáng đường quê”, “Khu dân cư sáng – xanh – sạch – đẹp” tiếp tục được duy trì, nhân rộng. Trong những kết quả đó có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ người có uy tín trong tuyên truyền, vận động và tạo đồng thuận ở cơ sở.
Từ giữ gìn bản sắc đến xây dựng địa bàn bình yên
Bên cạnh phát triển kinh tế, người có uy tín còn đóng vai trò quan trọng trong giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng đời sống văn minh và bảo đảm an ninh trật tự. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và mối quan hệ gần gũi với cộng đồng, họ tích cực vận động người dân chấp hành pháp luật, xóa bỏ hủ tục, phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; tham gia hòa giải mâu thuẫn, giữ gìn đoàn kết trong thôn, bản.
Trong giai đoạn 2025–2026, MTTQ các cấp trong tỉnh đã phối hợp tổ chức gần 500 buổi tuyên truyền chuyên đề về phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xuất nhập cảnh trái phép. Theo báo cáo, số trường hợp tảo hôn giảm so với cùng kỳ; không phát sinh trường hợp hôn nhân cận huyết thống và xuất nhập cảnh trái phép trên địa bàn tỉnh.
Phong trào xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ môi trường tiếp tục được duy trì. Hằng năm, 100% thôn, tổ dân phố đăng ký xây dựng khu dân cư văn hóa; trên 98% hộ gia đình đăng ký phấn đấu đạt gia đình văn hóa. Các hoạt động vệ sinh đường làng, ngõ xóm, chỉnh trang khu dân cư được người dân hưởng ứng, góp phần xây dựng môi trường sống sáng, xanh, sạch, đẹp.
Tại khu vực biên giới, người có uy tín còn tích cực nắm bắt tình hình, vận động nhân dân chấp hành pháp luật, tham gia phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự và phối hợp với lực lượng chức năng bảo vệ địa bàn. Qua đó, góp phần củng cố thế trận lòng dân, giữ vững ổn định từ cơ sở.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thế Phước, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai, nhấn mạnh nơi nào phát huy tốt vai trò người có uy tín thì nơi đó nhân dân đồng thuận, phong trào thi đua phát triển và các chủ trương, chính sách được triển khai hiệu quả hơn.
Sự tín nhiệm của cộng đồng đối với lực lượng này còn thể hiện qua kết quả bầu cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026–2031. Theo ông Nguyễn Thế Phước, toàn tỉnh có 641 người có uy tín là người dân tộc thiểu số ứng cử HĐND cấp xã và tất cả đều trúng cử; 23 người trúng cử HĐND cấp tỉnh.
Tuy nhiên, việc triển khai phong trào thi đua ở một số địa phương vẫn chưa đồng đều; công tác phát hiện, biểu dương, nhân rộng điển hình có lúc chưa kịp thời, nguồn lực hỗ trợ các mô hình còn hạn chế. Vì vậy, cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức phong trào, tăng cường phối hợp giữa MTTQ, chính quyền và các ngành, đồng thời quan tâm cung cấp thông tin, tạo điều kiện để người có uy tín tham gia đóng góp ý kiến, kinh nghiệm cho công việc ở cơ sở.
Thời gian tới, Lào Cai xác định tiếp tục phát huy vai trò người có uy tín gắn với phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn bản sắc văn hóa và giữ vững an ninh trật tự; chú trọng biểu dương, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo.
Từ những con đường được mở rộng, mô hình kinh tế được hình thành đến những hủ tục từng bước được đẩy lùi, đóng góp của người có uy tín hiện diện trong nhiều mặt đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phát huy tốt vai trò của lực lượng này sẽ góp phần củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết, tạo nền tảng để Lào Cai phát triển nhanh, bền vững theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc.
