Nguyễn Đỗ Cung – Huyền thoại mỹ thuật Việt qua triển lãm đặc sắc

(CLO) Hòa chung không khí cả nước kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương (1925 – 2025), chiều 12/8 tại Hà Nội, Triển lãm “Nguyễn Đỗ Cung – Một huyền thoại” đã chính thức khai mạc.

Sự kiện thu hút đông đảo giới chuyên môn, cùng công chúng yêu mỹ thuật Thủ đô tới tham dự và thưởng lãm.

Triển lãm trưng bày gần 120 tác phẩm tiêu biểu của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung (1912-1977) do Nhà sưu tập Lê Quang Tuyến tuyển chọn. Dù chỉ chiếm một phần nhỏ trong gia tài nghệ thuật đồ sộ nhưng những tác phẩm trưng bày tại triển lãm vẫn đủ giúp người yêu mỹ thuật cảm nhận rõ hơn tài năng, sức sáng tạo của một tên tuổi nghệ thuật lớn.

Phát biểu khai mạc, Nhà sưu tập Lê Quang Tuyến cho biết, cuộc đời và sự nghiệp của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung gắn liền với những chặng đường lịch sử lớn của đất nước. Tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1934, ông sớm có những thử nghiệm tiên phong với sơn mài Việt Nam, đồng thời không ngừng tìm tòi, học hỏi các trào lưu nghệ thuật phương Tây đầu thế kỷ XX. Thể nghiệm khuynh hướng lập thể với mong muốn tạo sắc thái mới cho hội họa, ông đã cho ra mắt nhiều tác phẩm ấn tượng như: Cổng thành Huế (bột màu, 1941), Cổng làng (sơn dầu, 1940), minh họa Từ Hải (1942)…

z6900576986769_5ec3c9c25266de768dfe267b3c5ff453.jpeg
Họa sĩ, nhà nghiên cứu Nguyễn Đỗ Cung.

Cách mạng tháng Tám thành công, ông cùng họa sĩ Tô Ngọc Vân và nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim được vào Phủ Chủ tịch vẽ và nặn tượng Bác Hồ. Sau đó, ông tham gia đoàn quân Nam tiến. Giai đoạn này, ông sáng tác nhiều tác phẩm phản ánh sinh động cuộc chiến và con người vùng đất Nam Trung Bộ, nổi bật với phong cách hiện thực, bút pháp mạnh mẽ, bố cục chặt chẽ, màu sắc tươi sáng và tinh thần nhân văn sâu sắc như: “Dân quân tập bắn” (1948), “Du kích La Hai” (1947), “Nữ du kích Phú Yên” (1947), Làm kíp lựu đạn (1947)…

Triển lãm lần này cũng giới thiệu đến công chúng các sáng tác của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung trong giai đoạn đất nước phát triển kinh tế - xã hội, tiêu biểu như: Nhà sàn Bác Hồ (màu nước), Đất nước đổi mới (sơn dầu), Xưởng cơ khí (lụa), Tổ tự vệ nhà máy, Xưởng họa, Xưởng dệt, Quay sợi, Binh đoàn tăng thiết giáp (bột màu), Phong cảnh chùa Hương, Chân dung họa sĩ, Cô thợ dệt, Cửa hàng chữa xe đạp…

Không chỉ là một họa sĩ tài hoa, Nguyễn Đỗ Cung còn là một nhà nghiên cứu mỹ thuật uyên bác. Ông là người đầu tiên khởi xướng mô hình nghiên cứu mỹ thuật học thuật tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc đặt nền móng cho Viện Mỹ thuật và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Nhà sưu tập Lê Quang Tuyến (bìa trái) chụp hình lưu niệm cùng khách mời.
Nhà sưu tập Lê Quang Tuyến (bìa trái) chụp hình lưu niệm cùng khách mời.
Công chúng tham quan không gian triển lãm
Công chúng tham quan không gian triển lãm.

Ông để lại nhiều công trình nghiên cứu có giá trị như: “Khái quát nền nghệ thuật cổ của nhân dân Việt Nam”, “Những di sản kiến trúc cổ Việt Nam”… Với những cống hiến to lớn, Họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất (1977) và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đợt I (1996).

Theo nhà sưu tập Lê Quang Tuyến, trên hành trình nghệ thuật của mình, hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung hướng tới vẻ đẹp hùng tráng hơn là trữ tình, đề cao lý trí hơn những yếu tố thuần túy cảm xúc hay vẻ đẹp hình thức. Ông có đóng góp to lớn trong việc khẳng định dòng chảy nối từ di sản truyền thống đến giá trị hiện thực trong nghệ thuật hiện đại Việt Nam qua nhiều thế kỷ.

"Trong bối cảnh thị trường mỹ thuật đương đại, tranh của Họa sỹ Nguyễn Đỗ Cung được xem là những tác phẩm quý hiếm, luôn nhận được sự đánh giá cao và sự trân trọng đặc biệt từ giới chuyên môn. Triển lãm là dịp tri ân và tôn vinh người họa sỹ đã dành trọn cuộc đời cho nền mỹ thuật nước nhà", nhà sưu tập Lê Quang Tuyến nói.

z6900577166262_1d0228f2dafd671d80985f6906ea4dd6.jpeg
Tác phẩm "Đất nước đổi mới" của hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung".

Dịp này, cuốn sách “Họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung” (140 trang) do Nhà xuất bản Mỹ thuật phát hành ra mắt công chúng, cung cấp cái nhìn toàn diện về cuộc đời, sự nghiệp của một danh họa lớn, đồng thời là tài liệu quý cho giới nghiên cứu và sinh viên mỹ thuật.

Triển lãm “Nguyễn Đỗ Cung - Một huyền thoại” mở cửa đến hết ngày 20/8 tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam (số 42 Yết Kiêu, Hà Nội).

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: