Tối 22/11, Nhà hát Lớn Hà Nội phối hợp cùng Hexogon Vietnam chính thức ra mắt dự án nghệ thuật đặc biệt mang tên “115 năm Nhà hát kể chuyện”, bao gồm chuỗi hoạt động trải nghiệm công nghệ - nghệ thuật tại Nhà hát Lớn, một trong những biểu tượng văn hóa của Thủ đô.
Dự án “115 năm Nhà hát kể chuyện” mang đến một cách tiếp cận hoàn toàn mới: kết hợp giữa di sản và công nghệ ánh sáng để tái hiện lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật của công trình biểu tượng này.
Chia sẻ với phóng viên, ông Ngô Xuân Minh, Giám đốc Hexogon Vietnam (đơn vị thực hiện dự án) cho biết, dự án "115 năm Nhà hát kể chuyện" là một lời tri ân và tình yêu của ê kíp thực hiện trước khi Nhà hát Lớn bước vào giai đoạn trùng tu kéo dài 2 năm.
Theo ông Minh, dự án đã thay đổi cách tiếp cận di sản theo hướng chuyển từ mô hình chiêm ngưỡng thụ động sang mô hình khám phá chủ động. Nhà hát không chỉ là một khối kiến trúc để ngắm, mà trở thành một không gian sống động, nơi từng cột đá, từng mái vòm đều có câu chuyện được kể thông qua ánh sáng, chuyển động, âm thanh và tương tác.
Mục tiêu của dự án là tôn vinh di sản văn hóa, gia tăng sự tham gia của công chúng vào nghệ thuật; đánh thức lại ký ức 115 năm của Nhà hát, để công chúng không chỉ “nhìn thấy” mà còn “cảm” được lịch sử của công trình Nhà hát Lớn.
Thay vì chỉ giữ gìn di sản trong bảo tàng hoặc văn bản, công nghệ giúp di sản có cơ hội “sống lại”, đối thoại trực tiếp với công chúng hiện đại. Thông qua dự án này, ê kíp kỳ vọng sẽ trở thành cú hích quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp sáng tạo: từ kịch bản trải nghiệm, đến thiết kế, kỹ xảo, visual art, công nghệ trình diễn, phần mềm tương tác cho đến âm nhạc và kiến trúc.
“Hà Nội là Thành phố Sáng tạo, bằng dự án lần này chúng tôi hy vọng sẽ góp phần tạo ra một ví dụ về phương thức xã hội hóa để kết hợp giữa di sản - nghệ thuật - công nghệ tạo ra giá trị mới. Đây là một mô hình hoàn toàn có thể nhân rộng cho nhiều di tích khác trong tương lai”, ông Ngô Xuân Minh nói.
Ngay sau lễ khai mạc, các đại biểu đã được trải nghiệm "bước qua cánh cửa thời gian", trở về thời khắc khánh thành Nhà hát hơn một thế kỷ trước.
Trên nền một di sản hơn 100 tuổi, không gian dự án được thiết kế như một hành trình liền mạch, xuyên suốt bên trong không gian di sản. Ngay tại sảnh chính, mô hình Nhà hát Lớn lập tức thu hút sự chú ý của khách tham quan bởi vẻ đẹp kiến trúc được tái hiện trong một “bản sao” thu nhỏ, kết hợp trình chiếu ánh sáng đem đến trải nghiệm thị giác độc đáo, sống động.
Tiếp đó, trên những bức tường cổ kính, công nghệ ánh sáng mapping, đồ họa chuyển động và âm thanh đa hướng đã biến chúng thành người kể chuyện.
Trong không gian đậm chất di sản đó, khán giả không đứng ngoài câu chuyện, mà được tham gia trực tiếp vào sự kiện, tạo cảm giác chính mình là một phần của câu chuyện. Ánh sáng tái hiện những khoảnh khắc quan trọng của Nhà hát: các buổi công diễn, dấu mốc lịch sử quốc gia, những lần trùng tu… giúp người xem trải nghiệm ký ức thay vì chỉ đọc về nó.
Theo chia sẻ của nhóm dự án, việc ứng dụng công nghệ không phải để phô diễn, mà để phục vụ câu chuyện của Nhà hát. Công nghệ được dùng để “mở khóa” cấu trúc kiến trúc. Những lớp tường, mái, phù điêu… được tái hiện nguyên bản rồi biến đổi theo từng giai đoạn lịch sử, từ năm 1911 đến hiện tại. Nhờ công nghệ, khán giả có thể “nhìn xuyên” vào cấu trúc, hoặc thấy quá trình kiến thiết như đang diễn ra trước mắt.
Ngoài ra, công nghệ thực tế tăng cường (AR) được dùng để mở rộng không gian trải nghiệm: Khách tham quan có thể dùng điện thoại quét lên vé mời để kích hoạt các lớp nội dung ẩn, xem mô hình 3D của Nhà hát, hoặc nhìn thấy những câu chuyện nhỏ nằm ở những vị trí khó tiếp cận ví dụ như phần mái vòm, các tượng trang trí trên phần kiến trúc mái.
Chặng cuối của hành trình tham quan, khán giả vỡ òa khi công nghệ mapping đa tầng trình chiếu những hình ảnh về ký ức, nhân vật và những khoảnh khắc biểu diễn kinh điển trên tường nhà và mái vòm trung tâm của Nhà hát.
Những hình ảnh biểu tượng được trở lại sân khấu hòa cùng vũ điệu ánh sáng 3D trong không gian kiến trúc cổ điển, đem đến cho khách tham quan những trải nghiệm tuyệt vời.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Honna Tetsuji, Giám đốc âm nhạc, chỉ huy chính của dàn nhạc giao hưởng Quốc gia Việt Nam cho biết, ông có thời gian làm việc tại đây cùng với Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam liên tục 25 năm nên đã rất quen thuộc với kiến trúc Nhà hát Lớn. Nhưng trong buổi tối hôm nay, với những công nghệ trình chiếu hiện đại, Nhà hát Lớn trở nên vừa quen vừa lạ và càng tôn thêm lên vẻ cổ điển, lộng lẫy khiến ông rất xúc động.
Theo ông Tetsuji, khi ông đến Nhà hát Lớn lần đầu tiên trong sự kiện Toyota concert cùng nghệ sĩ Ngô Hoàng Quân, ông đã nhìn thấy con số 1911, con số đó đã có gì đó rất thôi thúc ông quay lại, bởi đó cũng chính là năm kỷ niệm 100 năm ngày mất của nhà soạn nhạc vĩ đại Gustav Mahler.
“Sau buổi biểu diễn, Ngô Hoàng Quân đã nói với tôi: “Please come back”. Bởi vì những ấn tượng đó và cũng là mong muốn của tôi nên tôi đã nhận lời và đó là những gì tôi đã làm việc tại đây. Tôi cũng rất mong chờ sẽ tiếp tục được làm việc tại Nhà hát, sau 2 năm nữa, khi dự án tu sửa đã hoàn thành”, ông Honna Tetsuji chia sẻ.
Theo Ban tổ chức, sau lễ khai màn, triển lãm đã thu hút sự quan tâm rất lớn của du khách khi các suất tham quan, trải nghiệm trong tháng 11 này đã được đặt kín.
Với các suất tham quan vào các khung giờ: 10h, 14h, 16h và 20h, thời gian kéo dài cho đến hết ngày 31/12/2025, dự án này không chỉ là một sản phẩm văn hóa, là điểm đến văn hóa nổi bật mà còn là một bước thử nghiệm cho tương lai của nghệ thuật tại Nhà hát Lớn Hà Nội.
