Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải thưởng ngày 8/10, cho biết bà Carson được vinh danh “vì những tác phẩm táo bạo và sáng tạo của bà, thông qua sự đối thoại dí dỏm với truyền thống cổ điển, đã tạo ra những hình thức mới cho văn học đương đại”.
Giải thưởng trị giá 12 triệu krona Thụy Điển, tương đương khoảng 1,2 triệu USD.
Bà Carson sinh năm 1950 tại Toronto, Canada. Bà nổi tiếng với phong cách sáng tác khó xếp vào một thể loại cụ thể, khi thường xuyên kết hợp thơ, văn xuôi, đối thoại, dịch thuật và phê bình văn học trong cùng một tác phẩm.
Viện Hàn lâm Thụy Điển nhận định phần lớn sáng tác của bà Carson được hình thành từ sự giao thoa giữa “niềm đam mê ngôn từ của nhà ngữ văn học” và khát vọng tìm kiếm những ý nghĩa mới của một nhà thơ.
Một trong những nguồn cảm hứng quan trọng nhất của bà Carson là văn học Hy Lạp cổ đại. Bà được biết đến với nhiều bản dịch và chuyển thể các tác phẩm kinh điển. Với bà Carson, dịch thuật không đơn thuần là chuyển một văn bản từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà có thể trở thành một tác phẩm văn học độc lập.
Bà Carson coi nguồn gốc của từ ngữ là điểm bắt đầu khi sáng tác. Từ những văn bản cổ điển, bà tìm cách kể lại chúng theo cách mới và đặt vào những bối cảnh gần gũi với độc giả hiện đại.
Tác phẩm “Autobiography of Red” xuất bản năm 1998 là một ví dụ tiêu biểu. Cuốn tiểu thuyết thơ lấy cảm hứng từ câu chuyện về Geryon, một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, nhưng được bà Carson kể lại bằng ngôn ngữ và góc nhìn hiện đại.
Bà Carson nằm trong nhóm những ứng viên được đánh giá cao trước khi Nobel Văn học 2026 được công bố.
Bà Ingrid Carlberg, Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, cho biết bà Carson rất bất ngờ khi nhận được tin. Cuộc trò chuyện giữa hai người diễn ra trong thời gian ngắn, khi bà Carson đang ở Iceland và nói rằng bà đang lắng nghe tiếng gió. Bà Carson cũng có quốc tịch Iceland từ năm 2022.
Giải Nobel Văn học được trao từ năm 1901 theo di chúc của nhà khoa học người Thụy Điển Alfred Nobel. Đây là một trong những giải thưởng văn học danh giá nhất thế giới.
Năm 2025, Nobel Văn học được trao cho nhà văn Hungary László Krasznahorkai, người được nhà phê bình người Mỹ Susan Sontag mệnh danh là "bậc thầy về đề tài tận thế".
