Cuộc khủng hoảng chip trong đại dịch từng cho thấy ngành công nghiệp ô tô phụ thuộc lớn như thế nào vào nguồn cung vi mạch.
Ngành này mới chỉ vừa né được một đợt thiếu hụt khác trong năm ngoái, nhưng hiện nay, sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo đang trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với nguồn cung chip nhớ toàn cầu.
Nhiều chuyên gia ví nhu cầu chip của lĩnh vực AI giống như một “cỗ máy nuốt chửng” mọi nguồn lực, và việc chống lại xu hướng này gần như là bất khả thi.
Theo Heise Online, Western Digital và Seagate, hai nhà sản xuất ổ cứng hàng đầu thế giới, đã bán gần hết lượng hàng dự kiến cho năm 2026.
Counterpoint Research cho biết, giá chip nhớ đã tăng tới 90% chỉ trong giai đoạn quý IV/2025 đến quý I/2026. Sức ép này khiến các nhà sản xuất máy tính như Dell phải tăng giá từ 15 đến 20%, trong khi Lenovo cũng được dự đoán sẽ điều chỉnh giá theo xu hướng chung.
Micron mới đây thông báo sẽ đóng toàn bộ mảng kinh doanh tiêu dùng từ cuối tháng 2, nhằm ưu tiên nguồn lực và nguồn cung cho nhóm khách hàng chiến lược có tốc độ tăng trưởng cao. Điều đáng nói là chỉ hơn hai năm trước, chính Micron từng công bố một bài viết nhấn mạnh vai trò sống còn của chip nhớ đối với các dòng xe hiện đại.
Diễn biến này đang khiến ngành ô tô lo ngại. Bloomberg dẫn lời chuyên gia MS Hwang của Counterpoint nhận định tình trạng thiếu hụt DRAM sẽ kéo dài trong suốt năm 2026, ảnh hưởng đến các ngành điện tử, viễn thông và ô tô.
Trong đó, một số nhà sản xuất xe đã có dấu hiệu tích trữ hàng nhằm phòng ngừa rủi ro. Các hãng điện thoại thông minh lại buộc phải tìm đến những lựa chọn chip giá rẻ hơn để giảm tác động từ chi phí tăng cao.
Tại hội nghị Wolfe Research, Giám đốc tài chính của Ford, bà Sherry House, cho biết tập đoàn đang theo dõi và chủ động quản lý rủi ro liên quan đến chip nhớ. Dù chưa thiếu hụt ngay, giá chip tăng đã buộc hãng phải đưa yếu tố này vào các kế hoạch tài chính trong tương lai gần.
Elon Musk, người đứng đầu Tesla, cũng tỏ ra đặc biệt lo ngại trước nhu cầu chip bùng nổ khi các hoạt động của Tesla, xAI và SpaceX ngày càng gắn kết.
Theo Bloomberg, Musk thậm chí tính đến phương án tự sản xuất chip để phục vụ nhu cầu nội bộ. Trong cuộc họp báo cáo tài chính mới đây, ông cho biết Tesla có thể phải xây dựng một tổ hợp sản xuất chip quy mô lớn, bao gồm cả mạch logic, bộ nhớ và đóng gói.
Ông Musk gọi cơ sở này là “TeraFab” và nhấn mạnh đây có thể là lựa chọn duy nhất để tránh chạm trần nguồn cung chip trong vài năm tới.
Thách thức này còn trở nên nghiêm trọng hơn khi xét đến quy mô tiêu thụ chip của lĩnh vực AI. Nhiều chuyên gia cảnh báo AI đang tiêu tốn lượng chip nhớ khổng lồ, đến mức có thể gây thiếu hụt cho hàng loạt ngành phụ thuộc vào vi mạch như ô tô, máy tính, điện thoại thông minh, thiết bị gia dụng hay máy chơi game.
Giá bán của các thiết bị này được dự đoán sẽ leo thang thêm, bởi phần lớn đều dùng các loại chip vốn đang bị hút về các trung tâm dữ liệu AI.
Kịch bản xấu hơn có thể xảy ra nếu bong bóng đầu tư AI nổ tung, khiến thị trường chip đảo lộn và chuỗi cung ứng thêm bất ổn.
Các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm người dùng nên cân nhắc kỹ các thiết bị điện tử cần nâng cấp, bởi việc tìm mua linh kiện trong tương lai gần có thể khó khăn hơn rất nhiều.
