Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi trí tuệ nhân tạo (AI) thực sự “ngồi vào ghế lái” của ngành ô tô. Không chỉ xuất hiện trong phòng họp hay sàn giao dịch, AI ngày càng hiện diện rõ rệt trên đường phố, trong các showroom và thậm chí ngay sau vô-lăng.
Từ doanh số xe điện (EV) lập kỷ lục tại Anh và châu Âu cho đến taxi tự lái hoạt động trên đường phố San Francisco, chuẩn bị có mặt tại London vào năm tới, ngành ô tô đã bước vào một kỷ nguyên mới.
Công nghệ dẫn dắt xu hướng, nhưng chính sách, đầu tư và sự chấp nhận của con người mới quyết định hành trình này sẽ suôn sẻ hay gập ghềnh.
Anh giữ vững vị thế
Ngành ô tô Anh đã vượt qua hoài nghi khi đáp ứng yêu cầu của chính phủ về lộ trình xe không phát thải (Zero Emission Vehicle – ZEV) trong năm nay.
Theo phân tích của Energy and Climate Intelligence Unit, đến tháng 11, xe điện chiếm 22,7% tổng số xe đăng ký mới, vượt mức yêu cầu 20,4%. Điều này cho thấy người tiêu dùng Anh đang chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện.
Colin Walker, trưởng bộ phận giao thông của ECIU, nhận định: “Người lái xe tại Anh đang ngày càng lựa chọn xe điện, đến mức trong các thị trường ô tô lớn nhất thế giới, Anh hiện chỉ đứng sau Trung Quốc về tỷ lệ người mua xe điện mới”.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi không hoàn toàn thuận lợi. Giá thành vẫn là rào cản lớn nhất khi khoản hỗ trợ 3.750 bảng của chính phủ chỉ áp dụng cho xe dưới 37.000 bảng, khiến nhiều mẫu xe phổ biến nằm ngoài khả năng tiếp cận của người mua cá nhân.
Trong khi đó, cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt. Các thương hiệu Trung Quốc như BYD đang mở rộng mạnh mẽ tại châu Âu với chiến lược giá thấp, còn Tesla từng là “ông vua” xe điện lại đang mất dần thị phần tại khu vực này.
Xe tự lái: Bước tiến thận trọng
Xe không người lái vẫn còn xa lạ với phần lớn người dùng, nhưng năm 2025 đã chứng kiến những bước tiến thực tế. Hãng tiên phong về taxi tự lái tại Mỹ Waymo đã công bố kế hoạch triển khai dịch vụ taxi hoàn toàn tự động tại London vào năm 2026.
Trong khi đó, Wayve - startup AI của Anh được Uber và SoftBank hậu thuẫn đang mở rộng thử nghiệm tại Đức và Mỹ, hoàn thiện hệ thống dựa trên camera cho môi trường đô thị phức tạp.
Dù vậy, London không giống San Francisco. Tình trạng tắc nghẽn, hành vi đi bộ khó lường và mạng lưới đường phố rối rắm sẽ là thách thức lớn cho bất kỳ công nghệ AI nào.
Steve McNamara, Tổng thư ký Hiệp hội Tài xế Taxi London, bày tỏ hoài nghi: “London là một nơi rất đặc biệt. Tôi muốn ai đó giải thích cho tôi cách một chiếc xe tự lái có thể di chuyển qua Charing Cross Road lúc 11 giờ đêm khi người đi bộ tràn ra khắp đường”.
Sự hoài nghi của công chúng phản ánh quan điểm này, dù chính phủ kỳ vọng tạo ra hàng chục nghìn việc làm mới trong lĩnh vực vận tải tự động, đồng thời đối mặt nguy cơ mất việc của tài xế truyền thống.
AI trở thành “đồng lái”
Không chỉ thay đổi trên đường phố, AI còn tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái ô tô trong năm 2025. Các hệ thống đa tác nhân hoạt động phía sau dây chuyền sản xuất, bán lẻ và logistics. Công nghệ “vibe coding” lập trình do AI tạo ra đang tái cấu trúc phần mềm cũ, giúp lập trình viên tập trung vào các tác vụ phức tạp hơn.
Tuy nhiên, sự phát triển này kéo theo yêu cầu cấp thiết về giám sát đạo đức và bảo mật.
Steven Webb, Giám đốc công nghệ của Capgemini tại Anh, cảnh báo: “Khi AI viết ngày càng nhiều mã nguồn, vấn đề niềm tin trở lại thành mối quan tâm lớn. Các tổ chức sẽ cần cơ chế kiểm soát nguồn gốc, truy xuất và đảm bảo tự động để duy trì an toàn, bảo mật và khả năng vận hành lâu dài”.
Bức tranh năm 2025 chưa phải là một thế giới xe tự lái hoàn toàn, nhưng rõ ràng đây là thời điểm bản lề của ngành. Tỷ lệ xe điện tăng mạnh, công nghệ tự lái tiến gần hơn đến thực tế, và AI đang định hình không chỉ chiếc xe mà cả doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ liên quan.
Vô-lăng vẫn nằm trong tay con người, nhưng hướng đi ngày càng chịu ảnh hưởng từ thuật toán. Xu hướng này tác động đến cách xe được thiết kế, định giá, bảo hiểm và vận hành, với hệ quả lớn về năng suất, an toàn và chi phí.
Bước sang năm 2026, câu hỏi đặt ra là Anh sẽ tận dụng cơ hội này như thế nào. Những quốc gia coi AI là “đồng lái” thay vì đối thủ, đồng thời đầu tư vào hạ tầng, quy định và đào tạo nhân lực, sẽ gặt hái lợi ích kinh tế. Ngược lại, những ai chậm chân có thể bị bỏ lại phía sau khi ngành ô tô tiếp tục tiến hóa.
