1. Tháp Po Klong Garai
Tháp Chăm hay còn gọi là tháp Chàm. Đây là công trình thuộc thể loại kiến trúc đền tháp Champa, thuộc kiến trúc tôn giáo tín ngưỡng của dân tộc Chăm.
Tháp Chăm ở Ninh Thuận tuy xây dựng muộn hơn so với tháp Bà ở Nha Trang hay khu di tích thánh địa Mỹ Sơn tại tỉnh Quảng Nam, nhưng điểm đặc biệt là tháp ở Ninh Thuận được xây dựng để thờ những vị vua mà người Chăm hóa thánh thay vì thờ thần linh.
Đầu tiên phải kể đến tháp to nhất Ninh Thuận, Tháp Po Klong Garai là nơi thờ vua Po Klong Garai (1151-1205), vị thần thủy lợi mà người Chăm tôn kính, người đã có công dẫn dắt dân tộc đánh đuổi ngoại xâm, bình ổn đất nước và phát triển nông nghiệp.
Quần thể tháp nằm trên ngọn đồi cao của thành phố Phan Rang được xây dựng vào cuối thế kỉ XIII, đầu thế kỷ XIV (tức thời vua Chế Mân).
Khối kiến trúc xây dựng bằng gạch nung màu đỏ sẫm này gồm 3 ngôi tháp, tháp chính (tháp Kalan) để thờ vua, cao đến 20,5m, gồm nhiều tầng lặp lại và nhọn dần khi lên đỉnh, biểu tượng trên đỉnh tháp là một Linga – biểu tượng của chúa trời, thần Shiva Hindu. Tháp cổng phía đông (bên phải ảnh, hay gọi là tháp Gopura - 9,31m) và tháp lửa phía nam (tháp Kosaghra - cao 8,56m, bên trái) có mái hình thuyền.
2. Tháp Po Rome
Tháp Po Rome một trong những tháp được xây dựng muộn nhất của vương quốc Champa, vào thế kỷ XVII. Cách thành phố Phan Rang 25km, tháp tọa lạc trên quả núi nhỏ thuộc địa phận làng Hậu Sanh, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước.
Tháp Pô Rome là tháp vuông cao 8 mét gồm 4 tầng, cửa chính có cấu trúc dạng vòm.
Mỗi tầng có gắn phù điêu tượng Shiva, bao quanh là biểu tượng ngọn lửa thần, mang lại vẻ uy nghiêm, trầm mặc cho nơi này. Các trụ đá ở cửa ra vào có khắc chữ Chăm cổ, nhưng do thời gian mưa nắng đã bị bào mòn không đọc được nữa.
Cũng giống với tháp thờ vua Po Klong Garai, tòa tháp xây dựng muộn này cũng thờ vị vua mang tên tháp, vua Po Rome – vị vua mà người Chăm tôn kính như vị thần.
3. Tháp Hòa Lai
Tháp Chăm Hòa Lai cách 15 km từ thành phố Phan Rang, ngay bên Quốc lộ 1 xã Tân Hải, huyện Ninh Hải.
Tháp Chăm Hòa Lai được xây dựng từ thế kỷ IX. Kiến trúc cổ kính này gồm 3 tháp, tuy nhiên tháp giữa đã bị Thực dân Pháp phá đi lấy gạch lát con đường cái quan, tức là Quốc lộ 1, vào cuối thế kỷ XIX.
Không những mang màu sắc lịch sử cổ kính, tháp còn được giới nghiên cứu mỹ thuật đặt tên phong cách Hòa Lai do kiến trúc rất đặc trưng. Và được đánh giá là một trong những kiến trúc tháp thành công nhất của vương quốc Champa.
Cho đến nay tháp chỉ còn 2 tòa tháp là Tháp Bắc và Tháp Nam, nhưng cho dù là đến khám phá nghiên cứu lịch sử hay check in theo phong cách vintage, thì nơi đây cũng đáng để đặt chân đến một lần.
