Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni là vị Phật thứ hai trong năm vị Phật của Hiền kiếp và là vị thứ năm trong bảy vị Phật quá khứ. Trong các bản kinh Phạn ngữ, Ngài được gọi là Kanakamuni, mang ý nghĩa biểu tượng về một bậc giác ngộ mang đến sự hoàng kim và thịnh vượng cho nhân gian. Tại Việt Nam, sự xuất hiện của tôn tượng Ngài trên đỉnh núi Bà Đen (Tây Ninh) được xem là một sự kiện tâm linh hiếm hoi và đặc biệt.
Ý nghĩa tên gọi và truyền thuyết về “Phật đến từ vàng”
Tên gọi Câu Na Hàm Mâu Ni có nguồn gốc từ tiếng Phạn (Kanakamuni), dịch nghĩa là “Đấng đến từ Vàng” hoặc “Bậc mang đến sự Hoàng Kim”. Theo điển tích Phật giáo, vào ngày Ngài giáng sinh, một cơn mưa vàng đã rơi xuống trần gian, báo hiệu một thời đại sung túc và bình an. Chính vì vậy, Ngài luôn được coi là biểu tượng cho ước vọng về cuộc sống thịnh vượng của nhân dân.
Các truyền thuyết kể lại rằng, Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni từng sống 3.000 năm trong hoàng cung tại kinh đô Thanh Tịnh (nay thuộc vùng Nigali Sagar, Nepal). Sau khi từ bỏ thế gian và thực hành khổ hạnh, Ngài đã đạt được giác ngộ dưới gốc cây Ưu đàm (Udumbara) – một loài cây gắn liền với hoa thần thoại 3.000 năm mới nở một lần trong Phật giáo.
Những địa danh tôn thờ Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni trên thế giới
Dấu tích và sự tôn kính dành cho Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni hiện diện tại nhiều quốc gia Phật giáo lớn như Nepal, Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan và Myanmar. Đáng chú ý nhất là tại bảo tháp ở Nigali Sagar (miền Nam Nepal), nơi cao tăng Huyền Trang từng ghi nhận là địa điểm lưu giữ xá-lợi của Ngài.
Tại Myanmar, chùa Ananda – một kiệt tác kiến trúc tại Bagan – cũng tôn thờ bốn bức tượng Phật bằng vàng cao lớn ở bốn hướng. Trong số đó, bức tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni cao khoảng 10m bằng vàng ròng luôn khiến du khách kinh ngạc bởi vẻ tráng lệ và uy nghiêm.
Chiêm bái tôn tượng độc bản trên đỉnh núi Bà Đen
Bên cạnh những công trình Phật giáo nổi tiếng thế giới, Việt Nam hiện nay đã có một tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni nguy nga tọa lạc trên đỉnh núi Bà Đen, Tây Ninh. Đây là một trong những tôn tượng hiếm hoi về vị Phật này tại Việt Nam, mang đến không gian chiêm bái linh thiêng cho du khách thập phương.
Tôn tượng có chiều cao 7,2m, được chế tác tỉ mỉ bằng chất liệu đồng đỏ với công nghệ gia công áp lực cao, bề mặt phủ sơn nhũ vàng 24k rực rỡ. Ngài ngự trong tư thế kiết già trên đài sen giữa lòng hồ sen vàng, gương mặt toát lên vẻ từ bi với đôi mắt nhìn xuống dịu hiền.
Đáng chú ý, các chi tiết trên tượng đều mang hàm ý sâu sắc: tay phải thủ ấn giáo hóa tượng trưng cho việc thuyết giảng chính pháp; tay trái nâng quả sung (biểu tượng của cây Ưu đàm), gợi nhắc hành trình giác ngộ của Ngài. Hình ảnh này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là điểm tựa tinh thần về một kỷ nguyên hoàng kim, thịnh vượng cho đất nước.
Thông tin thực tế cho khách tham quan:
- Địa điểm: Đỉnh núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh.
- Thời điểm lý tưởng: Sáng sớm để đón mây hoặc chiều tà để ngắm hoàng hôn rực rỡ trên đỉnh núi.
- Trải nghiệm: Du khách có thể sử dụng hệ thống cáp treo hiện đại để lên đỉnh núi và chiêm bái quần thể kiến trúc Phật giáo tâm linh tại đây.
