Các lệnh ân xá, được ban hành trong những giờ cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Biden, bao gồm ủy ban đặc biệt đã điều tra vụ tấn công Điện Capitol của Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng 1 năm 2021. Những người được ân xá cũng bao gồm bác sĩ Anthony Fauci, người từng là cố vấn y tế trưởng của Nhà Trắng trong đại dịch COVID-19.
Ngay trước khi trao lại chức vụ cho ông Trump vào thứ Hai, ông Biden cũng đã ân xá trước cho 5 thành viên trong gia đình mình, nói rằng ông muốn bảo vệ họ khỏi các cuộc điều tra có động cơ chính trị trong tương lai.
Ông cũng giảm án chung thân đối với nhà hoạt động người Mỹ bản địa Leonard Peltier, bất chấp sự phản đối của các viên chức thực thi pháp luật của chính ông, bao gồm cả giám đốc FBI. Peltier sẽ thụ án trong thời gian còn lại của bản án tại nhà.
Hiến pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền ân xá rộng rãi đối với các tội liên bang. Mặc dù ân xá thường được trao cho những người đã bị truy tố, nhưng chúng có thể bao gồm hành vi chưa dẫn đến các thủ tục pháp lý.
Cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu trước khi rời Nhà Trắng. Ảnh chụp màn hình
Bác sĩ Fauci thường xuyên bất đồng quan điểm với ông Trump trong suốt thời gian đại dịch, và những người ủng hộ ông Trump vẫn tiếp tục tấn công cựu quan chức y tế cấp cao này.
Fauci nói rằng Nhà Trắng đã liên lạc về vấn đề này một tháng trước và ông không xin ân xá. "Tôi đánh giá cao việc tổng thống liên lạc và cố gắng bảo vệ tôi khỏi những lời buộc tội vô căn cứ", Fauci nói. "Tôi không làm gì sai và đây không phải là sự thừa nhận bất kỳ tội lỗi nào".
Milley, cố vấn quân sự hàng đầu của ông Trump từ năm 2019 đến đầu năm 2021, cho biết trong một tuyên bố rằng ông "vô cùng biết ơn" vì lệnh ân xá của ông Biden.
Ông Trump, người tuyên thệ nhậm chức tổng thống vào buổi trưa, đã nhiều lần kêu gọi truy tố những kẻ thù của mình kể từ khi giành chiến thắng tại Nhà Trắng vào tháng 11.
"Những công chức này đã phục vụ đất nước chúng ta một cách danh dự và xuất sắc và không đáng phải trở thành mục tiêu của các vụ truy tố vô lý và có động cơ chính trị", ông Biden cho biết trong một tuyên bố.
Những người được ân xá gần đây nhất của ông Biden bao gồm anh chị em của ông -James Biden, Frank Biden và Valerie Biden Owens - cũng như vợ/chồng của họ, John Owens và Sara Biden.
"Gia đình tôi đã phải chịu đựng những cuộc tấn công và đe dọa liên tục, chỉ vì mong muốn làm tổn thương tôi - kiểu chính trị đảng phái tồi tệ nhất", ông Biden nói. "Thật không may, tôi không có lý do gì để tin rằng những cuộc tấn công này sẽ chấm dứt".
Phát biểu tại Điện Capitol sau lễ tuyên thệ nhậm chức, ông Trump đã đặt câu hỏi về lệnh ân xá của ông Biden dành cho Cheney và Milley, ám chỉ đến "lệnh ân xá cho những người phạm tội rất, rất nghiêm trọng, chẳng hạn như ủy ban không được lựa chọn gồm những tên côn đồ chính trị".
"Tôi nghĩ thật không may khi ông ấy đã làm như vậy", ông Trump nói về lệnh ân xá vào phút chót của ông Biden cho các thành viên gia đình ông.
Vào tháng 12, ông Biden đã ân xá cho con trai mình là Hunter sau nhiều lần nói rằng ông sẽ không làm vậy. Hunter là một người nghiện ma túy đang cai nghiện, trở thành mục tiêu của đảng Cộng hòa và đã nhận tội vi phạm thuế và bị kết án về các tội danh liên quan đến vũ khí.
Bùi Huy (theo ABC, WH, Reuters)
