(CLO) Cũng ngạc nhiên khi mà việc tăng sản lượng dầu của Mỹ và Trung Đông trong năm vừa qua đã đẩy giá dầu xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 1 thập kỷ qua. Nhưng các nhà đầu tư đang cố gắng xác định xem liệu rằng thị trường đã chạm đáy hay chưa, và câu trả lời lại không phụ thuộc vào 2 cường quốc này.
[caption id="attachment_73665" align="aligncenter" width="1000"] Một giàn khoan dầu ở Nga (Ảnh Bloomberg)[/caption]
Các nhà sản xuất dầu của Nga, Brazil và Na uy đã bơm nhiều hơn rất nhiều so với dự đoán của Cục năng lượng quốc tế trong năm 2015 vừa qua. Trong khi đó, các khoản đầu tư từ nhiều năm về trước, khi mà giá dầu vẫn còn ở mức 80$/ thùng đã bắt đầu đi vào hoạt động, kể cả khi mà các dự án khoan thăm dò đã bị hoãn huỷ.
Các nhà đầu tư đang quan tâm nhiều hơn tới các thị trường ngoài Mỹ và OPEC cho thấy việc rất khó có thể dự đoán được điểm dừng của cuộc khủng hoảng đã lại bỏ đi 60% giá trị mỗi thùng dầu trong vòng 18 tháng qua.
Một mặt các chuyên gia cho rằng việc duy trì mức giá thấp như thế này sẽ khiến các mỏ dầu nhanh chóng cạn kiệt, khi các công ty sẽ ít đầu tư vào việc bảo vệ và duy trì các giếng dầu cũ hơn. Mặt khác, các nhà cung cấp lại đang khiến các nhà đầu tư ngạc nhiên khi cho thấy khả năng nâng cao năng suất và giảm chi phí trong khai thác của mình.
Dựa theo sức phát triển của thế giới trong năm 2015, nhiều nhà đầu tư nhận định rằng sẽ là rất khó để có thể xác định được rằng cuộc khủng hoảng này sẽ kết thúc vào lúc nào, khi mà phía OPEC và Mỹ vẫn đang chưa lên tiếng.
"Chúng ta đang bị lạc", Judith Dwarkin, giám đốc của RS Energy Group cho hay. Đây là một thị trường mà, từ khi bắt đầu có giao thương, đã chịu sự ảnh hưởng của sự độc quyền, hoặc cá nhân hoặc nhóm".
Nếu như không có chính sách gì để bình ổn, thì lợi ích đối với các nước cung cấp sẽ là sản xuất càng nhiều càng tốt, vì điều đó sẽ giúp tăng lợi nhuận.
"Ả rập Xê-út, hay bất kỳ nước thành viên OPEC nào, không có trách nhiệm phải trợ cấp cho bất kỳ nhà cung ứng nào bằng việc nhường thị trường," Bộ trưởng dầu khí của Ả rập Xê-út, Ali al-Naimi cho hay hồi tháng 3 vừa qua.
Giá dầu tại Mỹ đang ở mức 48.86$/thùng, giảm một nửa so với mốc 95.05$ hồi 2011-2014 vừa qua. Brent, điểm chuẩn của thế giới dừng ở mức trung bình 53.79$ trong năm nay, so với mốc 107,69$ trong vòng 4 năm trước đó.
Sản lượng dầu thô của thế giới trong năm 2015 vừa qua tăng 2.28 triệu thùng, cao hơn 2,4% so với năm trước. Mặc dù Mỹ và OPEC vẫn gánh hầu hết lượng tăng trường, thế nhưng không thể bỏ qua phần của các nước như Nga hay Brazil. Sản lượng trong năm tới đây ước tính sẽ đạt 250,000 thùng, tăng 0.3% so với năm 2015.
Các nhà đầu tư, những người đã từng nghĩ rằng các nước ngoài Mỹ và OPEC sẽ giảm sản lượng của mình khi mà giá dầu giảm, cũng bi sốc.
"Cái tư tưởng rằng OPEC và các nước xuất khẩu dầu thô lớn nhu Nga sẽ giảm sản lượng là sai lầm", John Brynjolfsson, giám đốc phụ trách đầu tư của Armored Wolf cho hay. "Trong vài năm tới, cung sẽ vượt cầu".
Nhiều người lại không đồng tình với quan điểm đó khi cho rằng lượng cung của các nước ngoài OPEC sẽ giảm mạnh trong năm 2016 tới đây, trước khi hồi sinh vào dịp cuối năm. Các nhà xuất khẩu dầu mỏ lớn đang phải chịu nhiều áp lực trong việc cắt giảm chi phí kể cả khi trước khi giá dầu giảm, và điều đó lại càng trở nên lấn át trong năm 2015.
"Cầu đang lên và cung đang giảm", Tim Guinness, giám đốc quỹ đầu tư Guinness Atkinson Asset Management Inc., người đang quản lý 300 triệu USD đầu tư vào ngành năng lượng cho hay. Ông Guinness dự đoán giá Brent sẽ đạt mức 75$ vào cuối năm 2016."Mọi thứ, vốn lệch lạc đang dần quay trở về quỹ đạo".
Nhiều chuyên gia khác lại cho rằng các dự án dầu mỏ vốn tốn rất nhiều năm để phát triển, vì thế nên thị trường sẽ không cảm nhận được sức ép của việc cắt giảm chi phí cho tới năm 2017.
Đối với năm 2016, "tiền cũng đã đầu tư, giếng cũng đã khoan rồi". Vì thế nên Julius Walker, chuyên viên của JBC Energy cho rằng các khoản cắt giảm của năm 2015 sẽ không có nhiều ảnh hưởng tới 2016 đối với những nước ngoài OPEC. Tuy nhiên, JBC dự đoán rằng với việc các giếng dầu shale oil có thể ngừng sản xuất khá dễ thì nhiều khả năng sản lượng của Mỹ sẽ giảm trong năm tới.
Trong năm 2015 vừa qua, sản lượng dầu thô của Mỹ đã giảm từ 9.6 triệu thùng/ngày vào tháng 4 xuống còn 9.2 triệu thùng/ngày vào tháng 11. Nhiều chuyên gia dự đoán, sản lượng của Mỹ sẽ còn tiếp tục giảm xuống mức 8.5 triệu thùng/ngày vào tháng 9 năm sau trước khi nhích lên.
Chi phí cho việc lưu kho nhiều khả năng sẽ không giảm khi mà lượng dầu lưu kho đạt mức kỷ lục trong năm qua, dấy lên lo ngại về việc thiếu kho trong một vài khu vực.
Các nhà đầu tư đang dè chừng khi những dự đoán hồi cuối năm 2014 về mốc 80$/thùng đã không trở thành hiện thực,
Việc các nước đạt được những cải tiến về công nghệ giúp cắt giảm chi phí là một trong những ẩn khúc cho năm tới. Những kinh nghiệm trong quá khứ về ngành dầu mỏ khiến ngay cả những chuyên gia cũng phải nhìn nhận lại và đắn đo trước khi đưa ra bất kỳ dự báo nào cho năm sau.
Hoàng Việt (Theo WSJ)
