+ Ngày 04/05/2026, tròn một năm thực hiện Nghị quyết 68, theo ông, dấu ấn lớn nhất là gì?
- Nghị quyết 68-NQ-TW ban hành ngày 04/05/2026, đến nay vừa tròn một năm. Nhìn lại một năm đó, tôi thấy dấu ấn lớn nhất là sự thay đổi rõ rệt về tâm thế của khu vực kinh tế tư nhân. Trước đây không ít doanh nghiệp hoạt động trong trạng thái phòng thủ, ưu tiên tồn tại hơn là tăng trưởng. Nhưng sau một năm, khu vực này đã bắt đầu chuyển sang tâm thế chủ động hơn, sẵn sàng đầu tư, mở rộng và tính chuyện đi đường dài.
Điều quan trọng là Nghị quyết 68 đã xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. Đây là thông điệp mạnh, tạo niềm tin lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, Chính phủ đã liên tiếp có chương trình hành động, kế hoạch triển khai; chỉ đạo các bộ, ngành rà soát thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tháo gỡ khó khăn về vốn, đất đai, thị trường. Gần đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có những chỉ đạo yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không còn phù hợp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và thúc đẩy giải ngân đầu tư công để mở rộng không gian tăng trưởng.
Những chỉ đạo mới này được doanh nghiệp đón nhận tích cực, bởi họ không chỉ cần định hướng đúng mà cần hành động cụ thể, nhanh và nhất quán. Khi thủ tục được đơn giản, môi trường kinh doanh minh bạch, hạ tầng được cải thiện nhanh, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn bỏ vốn, tuyển dụng lao động và triển khai kế hoạch đầu tư dài hạn.
Chính sự nhất quán từ chủ trương đến hành động đã tạo ra thay đổi thực chất trong kỳ vọng của doanh nghiệp và gia tăng niềm tin vào triển vọng phát triển trong những năm tới.
+ Theo ông, đâu là những chuyển động có thể đo đếm được của khu vực kinh tế tư nhân sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW?
- Có thể thấy rõ sự chuyển động qua số liệu Tổng cục Thống kê vừa công bố: Trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước có hơn 119,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng số doanh nghiệp thành lập mới đạt 77,8 nghìn doanh nghiệp, tăng 50,7%. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 1,9 triệu tỷ đồng.
Những con số này cho thấy niềm tin kinh doanh cải thiện và dòng vốn tư nhân vận động tích cực hơn, khu vực tư nhân chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh.
Không ai mở rộng hoạt động nếu triển vọng quá bất định. Khi doanh nghiệp thành lập mới, quay lại thị trường hoặc tăng vốn, nghĩa là họ nhìn thấy cơ hội trung và dài hạn.
Nhưng cũng cần nhìn thẳng thực tế là số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức 108,9 nghìn doanh nghiệp. Điều này cho thấy phục hồi chưa đồng đều, sức ép cạnh tranh còn lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn gặp khó khăn về vốn, đơn hàng, chi phí vận hành.
Chuyển động hiện nay là có thật, nhưng đang diễn ra theo hướng phân hóa: doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, thích ứng nhanh thì tăng tốc; doanh nghiệp yếu hơn vẫn tiếp tục chịu áp lực sàng lọc.
+ Dường như đang có nghịch lý: số doanh nghiệp gia nhập tăng nhưng số rút lui vẫn cao?
- Đó không phải nghịch lý. Đây là hai mặt của tái cấu trúc nền kinh tế. Khi thị trường thay đổi nhanh, doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, linh hoạt, biết tận dụng công nghệ sẽ tăng tốc. Ngược lại, doanh nghiệp mô hình cũ, vốn mỏng, phụ thuộc vào thị trường truyền thống sẽ gặp khó.
Thị trường đang phân hóa thành ba nhóm khá rõ: Nhóm doanh nghiệp quản trị tốt, minh bạch, số hóa nhanh và có thị trường ổn định đang bứt tốc. Nhóm yếu vốn, quản trị thủ công sẽ đi chậm. Nhóm chậm đổi mới có nguy cơ bị đào thải. Đây là quy luật bình thường của kinh tế thị trường. Nghị quyết 68 không tạo ra phân hóa, nhưng đang thúc đẩy quá trình sàng lọc diễn ra nhanh hơn.
+ Và chuyển động nào đáng chú ý nhất về chất lượng của khu vực tư nhân?
- Tôi thấy có ba chuyển động đáng chú ý. Thứ nhất, doanh nghiệp quan tâm hơn đến quản trị hiện đại, minh bạch tài chính, kiểm soát nội bộ, cấu trúc vốn và chiến lược dài hạn thay vì chỉ lo ngắn hạn
Thứ hai, doanh nghiệp bắt đầu nghĩ lớn hơn trong việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ ba, nhu cầu pháp lý đã thay đổi. Trước kia doanh nghiệp thường hỏi luật sư về giấy phép, thủ tục hành chính. Nay họ hỏi nhiều về hợp đồng quốc tế, tranh chấp cổ đông, cấu trúc đầu tư, quản trị rủi ro, bảo vệ tài sản, cho thấy khu vực tư nhân trưởng thành hơn.
+ Những nút thắt nào cần sớm tháo gỡ để Nghị quyết 68 tạo chuyển biến mạnh mẽ và lan tỏa sâu rộng hơn trong khu vực kinh tế tư nhân?
- Để Nghị quyết 68 phát huy hiệu quả mạnh hơn, cần tháo gỡ bốn nút thắt then chốt:
Thứ nhất: tiếp cận vốn. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó trong vay vốn trung dài hạn do thiếu tài sản bảo đảm, thiếu hồ sơ tài chính chuẩn.
Thứ hai: thủ tục hành chính ở một số nơi còn chậm. Trung ương rất quyết liệt, nhưng khâu thực thi địa phương chưa đồng đều.
Thứ ba: chi phí tuân thủ còn cao. Doanh nghiệp nhỏ phải dành khá nhiều nguồn lực cho các nghĩa vụ báo cáo, thuế, bảo hiểm, giấy phép…
Thứ tư: tâm lý e ngại rủi ro pháp lý vẫn tồn tại. Nhiều chủ doanh nghiệp muốn mở rộng nhưng lo thanh tra, kiểm tra chồng chéo hoặc phát sinh trách nhiệm ngoài dự liệu.
Tôi tin khi bốn nút thắt này được tháo gỡ, sức bật của khu vực tư nhân sẽ mạnh hơn rất nhiều.
+ Ông kỳ vọng gì cho giai đoạn 2026-2030?
- Tôi mong Việt Nam sẽ hình thành một lớp doanh nghiệp tư nhân mới: quy mô lớn hơn, quản trị tốt hơn, ứng dụng công nghệ sâu hơn và có khả năng cạnh tranh khu vực, quốc tế.
Chúng ta không chỉ cần nhiều doanh nghiệp, mà cần nhiều doanh nghiệp mạnh, có thương hiệu, có năng lực đổi mới sáng tạo và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thành công lớn nhất của một nghị quyết không chỉ đo bằng GDP hay số doanh nghiệp đăng ký mới, mà nằm ở chỗ doanh nhân tự tin hơn, doanh nghiệp nghĩ dài hạn hơn và xã hội nhìn khu vực tư nhân tích cực hơn.
Nền kinh tế chỉ thực sự chuyển động khi người làm ăn bắt đặt câu hỏi: làm sao để lớn nhanh mà vẫn an toàn pháp lý? Câu hỏi đó xuất hiện ngày càng nhiều cho thấy, sau đúng một năm, Nghị quyết 68 đã bắt đầu tạo ra tác động thực chất.
+ Cảm ơn Luật sư về cuộc trao đổi này.
