Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn năm 2026 được Quốc hội giao là 1,08 triệu tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay và cao hơn khoảng 175.000 tỷ đồng so với kế hoạch vốn năm 2025.
Thủ tướng cũng đa giao chi tiết cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương 1 triệu tỷ đồng, còn lại khoảng 80.000 tỷ đồng, chiếm 7,4% tổng kế hoạch quốc hội giao.
Đến hết tháng 4/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 cho các nhiệm vụ, dự án với tổng số khoảng 980.500,8 tỷ đồng.
Nếu không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương do các địa phương tự tăng thêm (khoảng 13.320,9 tỷ đồng), tổng số vốn đã được phân bổ chi tiết là 967.224,93 tỷ đồng, đạt khoảng 95,44% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao.
Số vốn chưa phân bổ chi tiết còn khoảng 46.288 tỷ đồng, thuộc 4 bộ, cơ quan trung ương và 7 địa phương, chiếm khoảng 4,56% kế hoạch vốn được giao.
Về tình hình giải ngân, Bộ Tài chính cho biết, tính đến ngày 30/4, tổng số vốn giải ngân đạt khoảng 144.282,9 tỷ đồng, tương đương 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương đạt 38.802,5 tỷ đồng (10,7%), còn vốn ngân sách địa phương đạt 105.480,4 tỷ đồng (16,2%).
Theo báo cáo của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, tiến độ giải ngân vẫn gặp một số khó khăn chủ yếu.
Thứ nhất, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt là việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và phương án đền bù. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng và giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán ban đầu khiến nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng, ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Thứ hai, việc lập kế hoạch vốn ở một số nơi chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện. Chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư còn hạn chế, dẫn đến phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai.
Thứ ba, trong những tháng đầu năm, các chủ đầu tư chủ yếu tập trung vào khâu chuẩn bị như thiết kế, thẩm định, phê duyệt dự án và lựa chọn nhà thầu, nên khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều.
Thứ tư, năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế; một số địa phương thiếu cán bộ chuyên trách về đầu tư công, nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.
Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong đó lưu ý một số giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, khẩn trương phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao. Trường hợp chưa hoàn thành trước ngày 10/5/2026 phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm và gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, xử lý.
Thứ hai, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết.
Thứ ba, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và kiểm soát giá vật liệu xây dựng theo các chỉ đạo của Chính phủ; chủ động xử lý tình trạng thiếu vật liệu, nhất là trong bối cảnh giá cả biến động do yếu tố địa chính trị.
Thư tư, khắc phục các hạn chế về tổ chức, cán bộ; tăng cường kỷ luật, kỷ cương; xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm, gây chậm trễ. Đồng thời, bố trí đủ nhân lực đáp ứng yêu cầu triển khai dự án, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn.
Thứ năm, thực hiện đầy đủ việc cập nhật dữ liệu giải ngân trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính, phục vụ theo dõi, đánh giá tiến độ và triển khai bộ công cụ KPI quản lý giải ngân vốn đầu tư công.
