PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Văn hoá, thể thao là 'trụ cột mềm' cho sự phát triển quốc gia

Nhân dịp Đại lễ 2/9, phóng viên đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, để cùng nhìn lại và hướng tới tương lai của ngành văn hoá.

PV: Thưa ông, khi chứng kiến hình ảnh các khối diễu binh, diễu hành đi qua Quảng trường Ba Đình lịch sử trong dịp Đại lễ A80, đặc biệt là khối văn hoá, thể thao với sự góp mặt của đông đảo văn nghệ sĩ và vận động viên, ông cảm nhận như thế nào?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Khi chứng kiến các khối diễu binh, diễu hành đi qua Quảng trường Ba Đình, tôi thực sự trào dâng một niềm xúc động khó tả. Đó không chỉ là buổi lễ kỷ niệm, mà còn là khoảnh khắc thiêng liêng khắc sâu vào ký ức dân tộc, gợi nhắc chặng đường 80 năm đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước.

Đặc biệt, khi khối văn hoá, thể thao tiến qua lễ đài, trong đội ngũ chỉnh tề là những gương mặt quen thuộc, đó là các văn nghệ sĩ, vận động viên tài năng – tôi cảm nhận rõ sự giao thoa giữa quá khứ hào hùng và hiện tại tươi mới. Văn hoá và thể thao vốn nuôi dưỡng tâm hồn, thể chất, khơi dậy niềm tự hào dân tộc; hôm nay, chúng hiện diện giữa lòng Thủ đô như một minh chứng sống động cho sức mạnh mềm Việt Nam đang tỏa sáng.

PV: Hình ảnh hàng trăm nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cùng bước đi trong vòng tay nhân dân để lại ấn tượng mạnh mẽ. Theo ông, điều này phản ánh vị trí và vai trò ra sao của văn hoá, nghệ thuật trong đời sống xã hội hiện nay?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Tôi cho rằng đó không chỉ là điểm nhấn về quy mô, mà còn là biểu tượng cho vị trí ngày càng quan trọng của văn hoá, nghệ thuật trong đời sống xã hội. Các nghệ sĩ vốn quen trên sân khấu, màn ảnh, nay xuất hiện trong đội ngũ diễu hành trang nghiêm cùng các lực lượng khác, đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ: văn hoá, nghệ thuật không phải là “sân khấu bên lề”, mà là một phần cốt lõi của sức mạnh dân tộc.

Người dân đã nhìn thấy ở các nghệ sĩ không chỉ là tài năng biểu diễn, mà còn là trách nhiệm công dân, là sự dấn thân vì cộng đồng, vì đất nước. Đó chính là lý do đám đông trên Quảng trường Ba Đình đã dành những tràng pháo tay tự hào cho đoàn văn hoá – thể thao. Văn hoá và nghệ thuật, nhờ vậy, ngày càng khẳng định vai trò là “trụ cột mềm” của phát triển lặng lẽ nhưng bền vững, tinh tế nhưng sâu sắc.

PV: Ông nhìn nhận thế nào về mối quan hệ giữa văn hoá, thể thao và sức mạnh mềm của quốc gia, nhất là khi được thể hiện trong sự kiện trọng đại như Đại lễ A80?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đại lễ A80 đã cho thấy rất rõ mối quan hệ này. Bên cạnh sức mạnh quân sự, kinh tế thì hình ảnh khối văn hoá, thể thao song hành trong diễu binh đã nhấn mạnh sức mạnh mềm của văn hoá, nghệ thuật, tinh thần thể thao.

Văn hoá là hồn cốt dân tộc, thể thao là ý chí, bản lĩnh vượt lên. Khi hội tụ trong một sự kiện trọng đại, chúng trở thành lời khẳng định mạnh mẽ với thế giới rằng Việt Nam không chỉ vững vàng về chính trị, kiên cường về quân sự, mà còn giàu bản sắc, sáng tạo, tràn đầy năng lượng và khát vọng vươn lên.

PV: Sau Đại lễ A80, nhiều ý kiến cho rằng văn hoá, thể thao Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng. Ông có đồng tình với nhận định này không?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Tôi hoàn toàn đồng tình. A80 không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn khẳng định những thành tựu văn hoá, thể thao đã đạt được. Hình ảnh hàng trăm nghệ sĩ, vận động viên trong khối diễu hành đã cho thấy văn hoá và thể thao trở thành phần quan trọng của bức tranh phát triển quốc gia.

Chúng ta cũng thấy rõ xu hướng hội nhập: Việt Nam ngày càng tham gia sâu rộng vào các sự kiện quốc tế, nhiều nghệ sĩ, vận động viên ghi dấu ấn ở đấu trường khu vực và thế giới. Những thành tựu ấy góp phần nâng cao vị thế Việt Nam, đồng thời lan tỏa tình yêu, niềm tự hào trong nhân dân – một động lực mạnh mẽ để các lĩnh vực này bứt phá.

PV: Theo ông, Đại lễ A80 để lại những bài học, thông điệp gì để chúng ta tiếp tục phát huy vai trò của văn hoá, thể thao trong phát triển đất nước?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Có nhiều bài học quý báu. Trước hết là bài học về sức mạnh đoàn kết. Văn hoá, thể thao khi gắn kết trong sự kiện quốc gia trọng đại đã cho thấy khả năng kết nối, lan tỏa mạnh mẽ.

Thứ hai, A80 khẳng định văn hoá và thể thao là trụ cột mềm của phát triển – không chỉ mang lại niềm vui, mà còn nuôi dưỡng bản sắc dân tộc, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tạo sức mạnh mềm để Việt Nam vươn ra thế giới.

Thứ ba, đó là bài học về trách nhiệm và sứ mệnh. Nghệ sĩ, vận động viên không chỉ đại diện cho tài năng cá nhân, mà còn là hình ảnh quốc gia.

Cuối cùng, A80 gửi gắm thông điệp về khát vọng: xây dựng một Việt Nam không chỉ giàu mạnh về kinh tế, vững chắc về quốc phòng, mà còn toả sáng về văn hoá, thể thao – nơi mỗi người dân đều tìm thấy niềm hạnh phúc và sự gắn bó với Tổ quốc.

PV: Trong thời gian tới, ông kỳ vọng những chính sách, hướng đi nào để văn hoá, thể thao thực sự trở thành trụ cột trong phát triển bền vững của Việt Nam?

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Tôi kỳ vọng có những chính sách đồng bộ, coi văn hoá và thể thao là nguồn lực quan trọng. Trước hết, cần tạo cơ chế thuận lợi để công nghiệp văn hoá và công nghiệp thể thao phát triển, khuyến khích xã hội hóa, hợp tác công tư, mở rộng đầu tư và ưu đãi cho nghệ sĩ, vận động viên, doanh nghiệp sáng tạo.

Bên cạnh đó, phải xây dựng con người làm trung tâm: quan tâm đến nghệ sĩ, vận động viên, nhà quản lý; nuôi dưỡng tình yêu văn hoá, thể thao trong nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Cuối cùng, mọi chính sách cần gắn liền với khát vọng quốc gia: đưa Việt Nam trở thành đất nước phát triển, hùng cường, đáng sống. Văn hoá sẽ là nền tảng tinh thần, thể thao là biểu tượng ý chí cùng nhau tạo nên sức mạnh mềm để Việt Nam tự tin bước ra thế giới.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!