Phát huy giá trị gia đình Việt Nam trong bối cảnh công nghiệp hóa và chuyển đổi số

(CLO) Nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001-28/6/2026), ngày 24/6 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp”.

Hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý cùng đánh giá những biến đổi của gia đình Việt Nam trong bối cảnh mới, từ đó đề xuất các giải pháp xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, trong mọi giai đoạn phát triển của dân tộc, gia đình luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là nơi nuôi dưỡng con người, lưu giữ và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống mà còn là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách, lối sống và khát vọng phát triển của mỗi cá nhân.

clo_br_z7971312193839-ab549e35ac9169a4371744a2492df10e.jpg
Hội thảo“Xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ - Thực trạng và giải pháp”. Ảnh: Đình Trung

Theo Thứ trưởng, sự bền vững của gia đình có quan hệ trực tiếp với sự phát triển bền vững của xã hội, chất lượng gia đình ảnh hưởng sâu sắc tới chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của đất nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, gia đình Việt Nam đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt.

Những biến đổi về cơ cấu dân số, mô hình cư trú, phương thức lao động, điều kiện sống, môi trường truyền thông và hệ giá trị xã hội đang tác động ngày càng mạnh mẽ đến đời sống gia đình. Các chức năng cốt lõi như giáo dục, chăm sóc, bảo vệ, gắn kết các thế hệ và gìn giữ bản sắc văn hóa cũng chịu nhiều ảnh hưởng.

Bên cạnh những cơ hội mới, gia đình Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề nổi lên như già hóa dân số, mức sinh thấp ở nhiều địa phương, áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình, tỷ lệ ly hôn gia tăng, khoảng cách thế hệ ngày càng lớn cùng những khác biệt về giá trị, lối sống giữa các thế hệ.

Sự suy giảm tương tác trực tiếp giữa các thành viên và những tác động đa chiều của môi trường số cũng đang ảnh hưởng đáng kể đến các mối quan hệ gia đình và quá trình hình thành nhân cách của trẻ em.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là thích ứng với những thay đổi đang diễn ra mà quan trọng hơn là phải nhận diện đúng xu hướng phát triển của gia đình Việt Nam trong tương lai. Cần làm rõ những giá trị nào cần được gìn giữ và phát huy, những chính sách nào cần được điều chỉnh để gia đình tiếp tục là môi trường nuôi dưỡng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Tại hội thảo, các nhà khoa học và chuyên gia tập trung phân tích tác động của công nghiệp hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đối với cấu trúc, chức năng và các mối quan hệ trong gia đình.

Nhiều ý kiến cho rằng mô hình gia đình Việt Nam đang ngày càng đa dạng hơn về quy mô và hình thức. Gia đình hạt nhân trở nên phổ biến hơn, trong khi vai trò của các thành viên có nhiều thay đổi theo hướng đề cao bình đẳng giới, quyền cá nhân, tính tự chủ và sự chia sẻ trách nhiệm.

Tuy nhiên, quá trình biến đổi đó cũng kéo theo nhiều thách thức mới. Các đại biểu đã chỉ ra tác động của già hóa dân số, mức sinh giảm, di cư lao động, sự thay đổi mô hình việc làm và đặc biệt là ảnh hưởng của công nghệ số đối với đời sống gia đình. Những yếu tố này không chỉ làm thay đổi vai trò giới mà còn tác động đến sự gắn kết giữa các thành viên, đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục trẻ em, bảo đảm an sinh xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình.

Phát biểu tổng kết hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Đình Tuấn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, các tham luận đã góp phần nhận diện toàn diện xu hướng biến đổi của gia đình Việt Nam qua các thời kỳ, đồng thời làm rõ những vấn đề đặt ra trong bối cảnh phát triển mới.

clo_br_z7971312193539-6d0373406023351aa9678ae34e04c7f6.jpg
Các đại biểu thống nhất cho rằng, dù xã hội không ngừng vận động và biến đổi, gia đình vẫn luôn là nền tảng của xã hội, là nơi hình thành, nuôi dưỡng và phát triển con người. Ảnh: Đình Trung

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Tuấn, kết quả thảo luận cho thấy gia đình Việt Nam đang tiếp tục duy trì những giá trị truyền thống tốt đẹp như tình yêu thương, sự gắn kết và lòng hiếu nghĩa, đồng thời tiếp nhận nhiều giá trị mới phù hợp với xã hội hiện đại như bình đẳng giới, quyền cá nhân và trách nhiệm chia sẻ giữa các thành viên.

Đặc biệt, nhiều ý kiến đề xuất tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển gia đình theo hướng tiếp cận vòng đời, tiếp cận quyền và phát triển bền vững; đẩy mạnh nghiên cứu, dự báo xu hướng biến đổi của gia đình; xây dựng cơ sở dữ liệu về gia đình Việt Nam phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.

Các đại biểu khẳng định, dù xã hội không ngừng vận động và biến đổi, gia đình vẫn luôn là nền tảng của xã hội, là nơi hình thành, nuôi dưỡng và phát triển con người. Một xã hội phát triển bền vững phải được xây dựng trên nền tảng của những gia đình bền vững, và một quốc gia hùng cường bắt đầu từ những gia đình hạnh phúc.

Xem thêm

“Nhặt lại thời gian” và những trăn trở yêu thương

“Nhặt lại thời gian” và những trăn trở yêu thương

(CLO) Sinh ra và lớn lên trong thời bao cấp “bát cơm trắng ngày ấy là một thứ xa xỉ”, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Xuân Hùng, sinh năm 1965, quê thôn Yên Lạc 3, xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc cũ nay là xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ. Lúc còn nhỏ đi học anh chưa bao giờ nghĩ sau này mình trở thành nhà báo, nhà thơ, thành một “sỹ quan” trong cơ quan báo chí của tỉnh!

Hợp tác văn hóa tạo nền tảng kết nối Việt Nam - Romania

Hợp tác văn hóa tạo nền tảng kết nối Việt Nam - Romania

(CLO) Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, những thế hệ người Việt Nam được đào tạo tại Romania là cầu nối quan trọng giữa hai nước. Nền tảng văn hóa, giáo dục và tình hữu nghị được vun đắp qua nhiều thập kỷ đang mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư.

Xã biên giới Gia Lai rộn ràng chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống

Xã biên giới Gia Lai rộn ràng chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống

(CLO) Những ngày này, tại làng Bua, xã Ia Pnôn, tỉnh Gia Lai, không khí chuẩn bị lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai diễn ra rộn ràng. Không chỉ là một nghi lễ tâm linh, đây còn là dịp để cộng đồng cùng hướng về cội nguồn, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Đại nhạc hội 'Muôn sắc Việt Nam' nóng lên trước giờ G

Đại nhạc hội 'Muôn sắc Việt Nam' nóng lên trước giờ G

(CLO) Chỉ 8 phút sau khi mở cổng đăng ký trực tuyến sáng 19/11, toàn bộ vé miễn phí dành cho công chúng tham dự đại nhạc hội “Muôn sắc Việt Nam” tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình đã được đăng ký hết. Sức hút của chương trình đến từ dàn nghệ sĩ nổi tiếng cùng quy mô tổ chức và nội dung nghệ thuật giàu bản sắc dân tộc.

Khám phá dấu ấn kiến trúc Pháp tại Việt Nam qua hơn 300 tài liệu lưu trữ

Khám phá dấu ấn kiến trúc Pháp tại Việt Nam qua hơn 300 tài liệu lưu trữ

(CLO) Ngày 23/11 tới, tại Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và Tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu (12 Đào Tấn, Hà Nội), Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam sẽ tổ chức khai mạc triển lãm “Phong cách kiến trúc Pháp tại Việt Nam 1858-1945 trong tài liệu lưu trữ”.

Cỡ chữ bài viết: