UBND tỉnh Quảng Nam vừa phê duyệt dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích tháp Chăm Bằng An (phường Điện An, thị xã Điện Bàn).
Dự án có tổng mức đầu tư gần 8,4 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh; tiến độ thực hiện từ năm 2023 - 2025. Mục tiêu của dự án nhằm phục hồi, ổn định lâu dài cho cấu trúc của di tích; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Các hạng mục của dự án tập trung bảo tồn các yếu tố gốc cấu thành di tích, bảo vệ cấu kiện, thành phần kiến trúc trong quá trình thi công tu bổ di tích. Quy mô đầu tư xây dựng với các nội dung gồm: Tu bổ, gia cố di tích như dọn dẹp phát lộ mặt bằng, thu gom hiện vật quanh chân tháp; thám sát một số vị trí trong khu vực bảo vệ di tích phục vụ quá trình thi công tu bổ. Gia cố phần chân tháp từ nền lên cao 2m bằng gạch phục chế.
Tại khu vực sảnh chính sẽ hạ giải khối xây bằng gạch chỉ vữa xi măng, xây bậc cấp, đục tỉa, vệ sinh bề mặt gạch trước tu bổ, phục hồi bằng gạch phục chế.
Cùng với việc xử lý gia cố các vết nứt trên thân tháp, dự án cũng sẽ làm sạch, bảo quản chống rêu, nấm mốc, địa y trên bề mặt tường gốc, xử lý diệt cây cối xâm thực trên các thành phần kiến trúc. Vệ sinh bề mặt, bảo quản và tái định vị các hiện vật đá hiện trạng trước sảnh tháp, chống mối công trình và các hạng mục khác có liên quan.
Cũng nằm trong dự án là các hạng mục phụ trợ phục vụ hoạt động tu bổ di tích: Lắp đặt hệ giàn giáo phục vụ thi công; bao che thi công bằng tôn, chống bụi bẩn bằng tấm bạt; các hạng mục cấp điện, nước, bể sơ chế gạch và các hạng mục phụ trợ khác phục vụ trùng tu.
Tháp Chăm Bằng An được xây dựng vào khoảng thế kỷ XII, nằm cách đô thị cổ Hội An khoảng 14 km về phía Bắc, cách thành phố Đà Nẵng khoảng 30 km về phía Nam.
Đây là một trong những tháp cổ, và là tác phẩm điêu khắc bằng gạch lớn trong lịch sử điêu khắc Champa hiếm hoi còn sót lại ở Quảng Nam, có giá trị cao về lịch sử và tôn giáo tín ngưỡng của người Chăm.
Theo các nhà nghiên cứu, tháp Bằng An được xây dựng với mục đích thờ cúng và tế lễ. Bên trong tháp thờ thần Shiva, vị thần tối cao của người Chăm.
Tháp Chăm Bằng An được xếp hạng di tích quốc gia vào năm 1989. Tuy nhiên, trải qua thời gian cũng như chiến tranh tàn phá, di tích tháp Chăm Bằng An hiện đã xuống cấp nặng.
Hiện nay, tại di tích còn lại một tháp thờ chính có mặt bằng hình bát giác cao khoảng 21m. Hai trụ cổng xây gạch đất nung không trát vữa, hai cánh cổng chính đã hoen gỉ, mục nát, các công trình phụ trợ hư hại nặng.
Đồng thời, do nằm gần khu dân cư, nên hiện trạng cảnh quan xung quanh tháp hiện nay khá lộn xộn, điều kiện môi trường kém, gây mất mỹ quan.
