Trong tâm thức dân tộc, tháng Ba âm lịch với Tiết Thanh minh luôn là khoảng thời gian thiêng liêng để mỗi người hướng về cội nguồn, tưởng nhớ tổ tiên. Đồng điệu với tinh thần ấy, “Ám ảnh tháng Tư” không chỉ là một bản tình ca mùa hạ mà còn mang dáng dấp của một khúc tưởng niệm, nơi âm nhạc trở thành “nén tâm hương” gửi vào miền ký ức.
Tác phẩm mở ra bằng những hình ảnh quen thuộc của tháng Tư như hoa loa kèn, hoa sưa trắng và những cơn mưa bất chợt. Tuy nhiên, ẩn dưới lớp vỏ trữ tình ấy là một cấu trúc nội dung mang tính chiêm nghiệm sâu sắc. Câu hát “Anh tìm về nấm cỏ xanh tháng Tư” được xem là chìa khóa xuyên suốt, kết nối cảm xúc giữa hiện tại và quá khứ, giữa cái hữu hình và vô hình.
Để hoàn thiện tác phẩm, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã có sự đồng hành của những nghệ sĩ giàu chuyên môn. Phần hòa âm phối khí do Thanh Tùng đảm nhận - một nghệ sĩ nổi tiếng với phong cách làm việc cầu toàn và kỹ lưỡng. Theo chia sẻ, chính sự chân thành trong cảm xúc âm nhạc của Nguyễn Thành Trung đã thuyết phục anh tham gia dự án.
“Âm nhạc của Nguyễn Thành Trung có sự đa sắc, đôi khi trúc trắc về ca từ và nhịp điệu, tạo ra không ít thử thách cho người phối khí. Nhưng chính điều đó lại giữ được cảm xúc thật, không vay mượn, không màu mè”, Thanh Tùng cho biết.
Một điểm nhấn đáng chú ý của ca khúc là sự góp mặt của nghệ sĩ oboe Hoàng Mạnh Lâm - người từng giành giải Nhất cuộc thi Âm nhạc Mùa thu 2024. Trong “Ám ảnh tháng Tư”, tiếng oboe không đơn thuần là phần nhạc đệm mà trở thành linh hồn của toàn bộ tác phẩm.
Với âm sắc mảnh, hơi nghẹn đặc trưng, tiếng kèn oboe gợi lên cảm giác mong manh, cô liêu, tương hợp với hình ảnh hoa trắng và “nấm cỏ xanh”. Những đoạn nhạc của Hoàng Mạnh Lâm được ví như làn khói hương trầm, len lỏi qua không gian ký ức, tạo nên một lớp nghĩa thẩm mỹ về sự vô thường của đời người.
Bên cạnh đó, giọng hát của ca sĩ trẻ Bùi Yên Hà mang đến một làn gió mới cho âm nhạc của Nguyễn Thành Trung. Thay vì lựa chọn những giọng ca quen thuộc từng thể hiện thành công các sáng tác trước đây, ê-kíp quyết định thử nghiệm với một màu giọng trẻ trung, tự nhiên.
Không sử dụng lối thể hiện kịch tính, Bùi Yên Hà lựa chọn cách hát nhẹ nhàng, nương theo ngữ điệu tiếng Việt như lời tâm tình. Chính sự tiết chế này giúp ca khúc giữ được sự chân phương, đồng thời tạo cảm giác gần gũi như một cuộc trở về nơi người con xa xứ đối diện với ký ức và nguồn cội.
Về mặt cấu trúc, “Ám ảnh tháng Tư” được xây dựng theo dạng vòng, với hình ảnh hoa loa kèn xuất hiện ở cả phần mở đầu và kết thúc. Nếu ở đầu bài, hoa loa kèn chỉ là dấu hiệu của mùa, thì ở đoạn kết, hình ảnh này đã được nâng lên thành biểu tượng của sự thanh bạch và nỗi tiếc thương sâu lắng.
Thông qua tác phẩm, tháng Tư không còn đơn thuần là một mốc thời gian mà trở thành một không gian tâm lý. Ở đó, thiên nhiên vẫn vận hành theo chu kỳ vĩnh hằng, trong khi đời người lại hữu hạn. Sự đối lập này chính là nguồn gốc tạo nên “ám ảnh” - một cảm xúc xuyên suốt ca khúc.
Có thể thấy, “Ám ảnh tháng Tư” đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong hành trình sáng tạo của Nguyễn Thành Trung. Nếu trước đây âm nhạc của anh mang tính cá nhân, độc hành, thì ở tác phẩm này đã xuất hiện sự cộng hưởng của nhiều tư duy nghệ thuật chuyên nghiệp, từ hòa âm, biểu diễn đến cách xây dựng không gian âm nhạc.
Không dừng lại ở một sản phẩm giải trí, ca khúc còn mang giá trị như một sự chiêm nghiệm về ký ức và truyền thống. Trong bối cảnh đời sống hiện đại nhiều biến động, những sáng tác như “Ám ảnh tháng Tư” góp phần gợi nhắc về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, giữ gìn sợi dây kết nối giữa con người với quá khứ.
