Thủ tướng Sudan Abdalla Hamdok đã thúc giục Hoa Kỳ đưa quốc gia của ông ra khỏi danh sách đen các nhà nước bảo trợ khủng bố. Ảnh: Bangkokpost
Trump nói rằng Sudan đã tìm cách ra khỏi danh sách đen của Mỹ trong nhiều năm. Quốc gia này đã đồng ý với gói bồi thường 335 triệu đô la cho các nạn nhân và người thân của các cuộc tấn công trong quá khứ.
"Cuối cùng, CÔNG LÝ cho người dân Mỹ và bước tiến LỚN cho Sudan!", Trump đã viết trên Twitter, thề sẽ đưa Sudan ra khỏi danh sách đen tài trợ khủng bố ngay sau khi khoản bồi thường được "đặt cọc".
Sudan là một trong bốn quốc gia được Washington coi là nhà nước bảo trợ khủng bố, cùng với Iran, Triều Tiên và Syria - đang cản trở nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế, với rất ít nhà đầu tư nước ngoài lớn sẵn sàng vi phạm luật pháp Hoa Kỳ để làm ăn cùng họ.
Sudan bị đưa vào danh sách đen của Mỹ vào năm 1993, dưới thời cai trị của nhà độc tài Omar al-Bashir, người đã chào đón kẻ sáng lập Al-Qaeda Osama bin Laden khi ông này áp đặt một chủ nghĩa Hồi giáo chính trị lên đất nước.
Quốc gia đầy xung đột đã trải qua một sự thay đổi lịch sử vào năm ngoái khi Bashir bị lật đổ, vì đối mặt với các cuộc biểu tình đường phố do thanh niên lãnh đạo và một chính phủ chuyển tiếp do dân sự hậu thuẫn sau đó đã được thành lập.
Thông báo của Trump đánh dấu "sự ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ và người dân Sudan", Thủ tướng Abdalla Hamdok, một nhà kinh tế có tư tưởng cải cách và là gương mặt của chính phủ sẽ cầm quyền cho đến cuộc bầu cử năm 2022.
"Khi chúng ta sắp loại bỏ di sản nặng nề nhất của chế độ trước đây đã không còn tồn tại của Sudan, tôi nên nhắc lại rằng chúng ta là những người yêu chuộng hòa bình và chưa bao giờ ủng hộ chủ nghĩa khủng bố", ông nói trên Twitter.
Người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU Josep Borrell gọi quyết định của Trump là "quan trọng" và lên tiếng ủng hộ hoàn toàn.
Theo luật của Mỹ, Trump có thể xóa một quốc gia khỏi danh sách đen mà sau đó Quốc hội có 45 ngày để phản đối.
Quan trọng hơn, Quốc hội sẽ bỏ phiếu về việc có cấp cho Sudan quyền miễn trừ các yêu sách tiếp theo hay không - một bước đi không thể thiếu đối với quốc gia đang phát triển nếu nước này cam kết bồi thường 335 triệu USD cho các nạn nhân và gia đình.
Hơn 200 người đã chết trong hai vụ đánh bom kép của Al-Qaeda vào năm 1998 tại các đại sứ quán Mỹ ở Kenya và Tanzania. Sau đó, Tổng thống Bill Clinton đáp trả bằng một cuộc tấn công tên lửa vẫn còn tranh chấp vào một nhà máy dược phẩm ở ngoại ô Khartoum.
Dự thảo gói đã gây chia rẽ Quốc hội, với một số đảng viên Đảng Dân chủ cho rằng nó không công bằng khi cấp nhiều tiền hơn cho công dân Mỹ hơn là người châu Phi.
Các nhà lập pháp khác muốn được bồi thường sau các cuộc tấn công bổ sung của Al-Qaeda, đặc biệt là vụ đánh bom năm 2000 tàu USS Cole ngoài khơi Yemen.
Edith Bartley, phát ngôn viên của gia đình những người Mỹ thiệt mạng trong vụ đánh bom ở Nairobi, cho biết gói bồi thường của Sudan sẽ "minh oan cho sự hy sinh của các nhà ngoại giao của chúng tôi ở nước ngoài".
"Các nạn nhân và các đồng minh trong khu vực của chúng tôi, những người mong muốn Sudan trở thành một nước ủng hộ kinh tế hiệu quả cho hòa bình khu vực, phụ thuộc vào hành động nhanh chóng của Quốc hội..", bà nói trong một tuyên bố do Nhà Trắng công bố.
Sudan từ lâu đã trở thành mục tiêu của các chiến dịch gây áp lực quốc tế. Với những thay đổi đáng kể của đất nước này, một số nhà hoạt động đã thúc đẩy việc loại bỏ khỏi nó danh sách đen khủng bố.
John Prendergast, người cùng với diễn viên và nhà hoạt động George Clooney thành lập The Sentry, cho biết: “Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang một nền dân chủ hoàn toàn do dân sự lãnh đạo, Quốc hội hiện phải thông qua đạo luật để khôi phục quyền miễn trừ có chủ quyền của Sudan".
