Tách bạch vai trò ‘đại diện nước chủ nhà’ với hoạt động kinh doanh của Petrovietnam trong Luật Dầu khí

(CLO) Việc mở rộng thẩm quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) được các đại biểu Quốc hội đánh giá là cần thiết để rút ngắn quy trình, nâng cao tính chủ động trong hoạt động dầu khí. Tuy nhiên, khi quyền hạn được mở rộng, pháp luật cũng cần xác định rõ “đường biên” giữa vai trò doanh nghiệp với nhiệm vụ Nhà nước giao, nhất là khi Petrovietnam thực hiện quyền và nghĩa vụ của “đại diện nước chủ nhà”.

Chiều 8/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Điểm đáng chú ý trong các ý kiến thảo luận là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân quyền, phân cấp cho Petrovietnam, song song với việc thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm tài chính và xử lý rủi ro phù hợp với đặc thù của hoạt động dầu khí.

Xác định rõ hơn “vai” của Petrovietnam khi thực hiện nhiệm vụ đại diện nước chủ nhà

Theo đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai), dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) lần này cho thấy cách tiếp cận đã có sự thay đổi đáng kể. Phạm vi điều chỉnh không còn bó hẹp trong các hoạt động dầu khí truyền thống mà đã mở ra những lĩnh vực mới như thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), năng lượng ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao.

Theo đại biểu, đây là bước chuyển từ tư duy quản lý hoạt động dầu khí sang kiến tạo không gian phát triển mới cho ngành dầu khí, phù hợp với yêu cầu chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới.

41.jpg
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp chiều 8/8 (ảnh QH).

Trong bối cảnh đó, việc trao thêm quyền cho Petrovietnam là cần thiết. Tuy nhiên, ông Trịnh Xuân An cho rằng cần nhìn nhận Petrovietnam trên hai phương diện khác nhau: một mặt là doanh nghiệp đầu đàn của Nhà nước; mặt khác là chủ thể được Nhà nước giao thực hiện quyền và nghĩa vụ của nước chủ nhà trong hoạt động dầu khí.

Chính sự đặc thù này, theo đại biểu, đòi hỏi pháp luật phải xác định rõ hơn “vai” của Petrovietnam khi thực hiện nhiệm vụ đại diện nước chủ nhà.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung một điều riêng trong dự thảo Luật để quy định rõ vai trò này, thay vì để các quy định liên quan nằm rải rác ở nhiều điều khoản. Việc hệ thống hóa sẽ giúp xác định cụ thể quyền hạn, trách nhiệm và nghĩa vụ của Petrovietnam khi thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước giao.

Đây cũng là vấn đề được đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa) đặc biệt lưu ý. Theo đại biểu, dự thảo Luật đã có bước tiến trong phân cấp, phân quyền, rút ngắn chuỗi phê duyệt và trao cho Petrovietnam quyền quyết định một số nội dung chuyên môn, kỹ thuật trong quá trình thực hiện hợp đồng dầu khí. Đây là hướng đi phù hợp, giúp tăng tính chủ động và giảm độ trễ trong một lĩnh vực có tính đặc thù cao.

Tuy nhiên, Petrovietnam hiện đồng thời thực hiện nhiều vai trò: là doanh nghiệp, là nhà thầu độc lập và là đại diện cho nước chủ nhà trong một số hoạt động. Khi được giao thêm những nhiệm vụ có tính chất quản lý nhà nước nhưng thực hiện bằng bộ máy, nguồn lực và kinh phí của doanh nghiệp, ranh giới giữa các chức năng càng cần được quy định minh bạch.

42.jpg
Đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa phát biểu (ảnh QH).

Đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng, nếu không tách bạch được nhiệm vụ Nhà nước giao với hoạt động sản xuất, kinh doanh, sẽ khó bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng, minh bạch, đặc biệt trong các dự án có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.

Vì vậy, cùng với việc trao quyền, dự thảo Luật cần tạo nền tảng pháp lý đầy đủ cho các quyền và nghĩa vụ phát sinh khi Petrovietnam thực hiện vai trò đại diện nước chủ nhà.

Trao quyền phải đi cùng cơ chế kiểm soát

Một vấn đề khác được các đại biểu đặt ra là cơ chế tài chính và xử lý chi phí khi Petrovietnam thực hiện những nhiệm vụ có tính chất đặc thù, trong đó có các khoản chi phí phát sinh từ việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của nước chủ nhà.

Đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng hoạt động dầu khí có mức độ rủi ro cao, đòi hỏi nguồn lực rất lớn ngay từ khâu thăm dò, tìm kiếm và đầu tư ban đầu. Trong khi đó, nếu Nhà nước giao Petrovietnam thực hiện thêm các nhiệm vụ đặc thù thì cũng cần bảo đảm nguồn lực để tập đoàn có đủ năng lực hoàn thành nhiệm vụ.

40.jpg
Đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai phát biểu (ảnh QH).

Do đó, cần nghiên cứu quy định ngay trong Luật về cơ chế tài chính phù hợp đối với những nhiệm vụ Nhà nước giao, thay vì chỉ dẫn chiếu sang pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

Từ góc độ kiểm soát rủi ro đối với tài sản công, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn ĐBQH thành phố Huế) đặt vấn đề: quyền hạn càng lớn thì cơ chế kiểm soát càng phải tương xứng.

Theo đại biểu, nếu Petrovietnam vừa thực hiện hoạt động kinh doanh, vừa được giao thẩm tra, phê duyệt hoặc quyết toán một số khoản chi phí của nhà thầu thì không thể chỉ trông chờ vào hậu kiểm. Với những quyết định có khả năng tác động lớn đến trữ lượng, tổng mức đầu tư hoặc nghĩa vụ tài chính của Nhà nước, cần nghiên cứu cơ chế thẩm định, kiểm tra trước của cơ quan quản lý nhà nước theo những tiêu chí rõ ràng.

Đây là yêu cầu quan trọng để việc phân quyền thực sự tạo ra hiệu quả, thay vì làm phát sinh khoảng trống trong kiểm soát.

Chia sẻ rủi ro, không “xã hội hóa” tổn thất

Một trong những đặc thù lớn nhất của ngành dầu khí là rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò. Một dự án có thể được đầu tư với nguồn lực rất lớn nhưng vẫn không mang lại kết quả do những nguyên nhân thuộc về điều kiện địa chất. Vì vậy, việc xây dựng cơ chế xử lý chi phí đối với các trường hợp đầu tư không thành công được các đại biểu nhìn nhận là cần thiết.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là phải xác định thật rõ giới hạn của cơ chế chia sẻ rủi ro.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng cơ chế này chỉ nên áp dụng đối với những rủi ro khách quan, mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí; không thể dùng để bù đắp cho sai phạm, lỗi chủ quan hoặc hành vi vi phạm pháp luật trong quản trị, điều hành doanh nghiệp.

Nói cách khác, Nhà nước có thể chia sẻ rủi ro địa chất vốn là đặc tính của ngành dầu khí, nhưng không thể chuyển rủi ro quản trị doanh nghiệp sang ngân sách và nguồn lực Nhà nước.

43.jpg
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu (ảnh QH).

Đây cũng là điểm cần được thiết kế chặt chẽ trong Luật, bởi cơ chế tài chính nếu không được phân định rõ có thể làm suy giảm trách nhiệm của chủ thể thực hiện dự án, đồng thời tạo ra những rủi ro đối với vốn nhà nước.

Nhìn tổng thể, các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy sửa Luật Dầu khí không chỉ là câu chuyện tháo gỡ thủ tục hay phân cấp thêm thẩm quyền. Vấn đề lớn hơn là thiết kế một mô hình quản trị phù hợp với đặc thù của ngành dầu khí trong giai đoạn mới: trao quyền để tăng tính chủ động, nhưng phải xác định rõ trách nhiệm; tạo cơ chế chia sẻ rủi ro, nhưng không chuyển rủi ro quản trị sang Nhà nước; trao cho Petrovietnam vai trò đại diện nước chủ nhà, nhưng phải bảo đảm sự minh bạch giữa nhiệm vụ Nhà nước giao và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Đó cũng là điều kiện quan trọng để các cơ chế mới của Luật Dầu khí thực sự trở thành động lực mở rộng không gian phát triển cho ngành dầu khí, đồng thời bảo toàn nguồn lực Nhà nước và bảo đảm lợi ích quốc gia trong những dự án có quy mô lớn, vốn đầu tư cao và mức độ rủi ro đặc thù.

Xem thêm

Siết chặt điều kiện hiến, lấy mô, tạng, ngăn chặn mua bán và trục lợi

Siết chặt điều kiện hiến, lấy mô, tạng, ngăn chặn mua bán và trục lợi

(CLO) Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) bổ sung nhiều quy định chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm tính tự nguyện, ngăn chặn mua bán, môi giới và trục lợi từ hoạt động hiến, ghép. Đáng chú ý, người hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống phải từ đủ 25 tuổi, trừ trường hợp hiến cho thành viên trong gia đình.

Bảo toàn vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội

Bảo toàn vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội

(CLO) Chiều 18/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý 3 dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Thiết lập khuôn khổ hợp tác chính thức, lâu dài giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ

Thiết lập khuôn khổ hợp tác chính thức, lâu dài giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ

(CLO) Nhằm thiết lập khuôn khổ hợp tác chính thức, lâu dài giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ (TCA), Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa và Chủ tịch TCA Metin Yener đã hội đàm và ký Bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng trao đổi chuyên môn sâu rộng về kiểm toán tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán công nghệ thông tin và mua sắm công.

Sửa 6 luật về y tế: Bảo đảm quyền lợi trẻ em, người khuyết tật

Sửa 6 luật về y tế: Bảo đảm quyền lợi trẻ em, người khuyết tật

(CLO) Sau khi tiếp thu, giải trình các ý kiến của đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật về y tế đã cơ bản hoàn thiện các nội dung lớn. Trong đó, nhiều vấn đề liên quan đến bảo vệ trẻ em, người khuyết tật, quản lý thuốc và thiết bị y tế tiếp tục được rà soát, chỉnh lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC

(CLO) Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, chiều 18/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp đoàn Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC và một số giám đốc điều hành doanh nghiệp hàng đầu khu vực.

Những "hòa giải viên" chân đất giữ bình yên xứ Mường ở Phú Thọ

Những "hòa giải viên" chân đất giữ bình yên xứ Mường ở Phú Thọ

(CLO) Giữa mênh mông núi rừng trung du Phú Thọ, nơi những nếp nhà sàn truyền thống nép mình bên sườn núi, cuộc sống không phải lúc nào cũng êm ả như dòng suối đầu nguồn. Những va chạm thường nhật, những tranh chấp ranh giới đất rừng hay mâu thuẫn vợ chồng vẫn âm ỉ phát sinh. Thế nhưng, thay vì kéo nhau ra chốn công đường, đồng bào nơi đây lại tìm được tiếng nói chung nhờ những "hòa giải viên" chân đất, những người khéo léo đan cài cái lý của pháp luật vào cái tình của phong tục xứ Mường để hóa giải bất đồng ngay từ gốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam chào đón doanh nghiệp APEC hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam chào đón doanh nghiệp APEC hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược

(CLO) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam chào đón các doanh nghiệp APEC và nhà đầu tư quốc tế mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực chiến lược, xây dựng những quan hệ đối tác chiến lược, lâu dài, cùng chia sẻ tri thức, công nghệ, nâng cao năng lực doanh nghiệp và tạo ra giá trị mới.

Lào Cai có tân Bí thư Tỉnh đoàn nhiệm kỳ 2025 - 2030

Lào Cai có tân Bí thư Tỉnh đoàn nhiệm kỳ 2025 - 2030

(CLO) Ngày 18/11, tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh Lào Cai, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị công bố các quyết định về công tác cán bộ Tỉnh đoàn Lào Cai khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Lắp đường ống xả chất thải không qua xử lý ra môi trường bị phạt đến 800 triệu đồng

Lắp đường ống xả chất thải không qua xử lý ra môi trường bị phạt đến 800 triệu đồng

(CLO) Theo quy định mới của Chính phủ, sẽ phạt tiền từ 600.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng đối với hành vi xây lắp, lắp đặt thiết bị, đường ống hoặc các đường thải khác để xả chất thải không qua xử lý hoặc xả chất thải sau xử lý không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về chất thải ra môi trường.

Hải Phòng cần nỗ lực đạt kết quả cao nhất để góp sức vào mục tiêu tăng trưởng 10%

Hải Phòng cần nỗ lực đạt kết quả cao nhất để góp sức vào mục tiêu tăng trưởng 10%

(CLO) Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, Chính phủ mong muốn những địa phương có điều kiện, tiềm năng và khả năng tăng trưởng cao như Hải Phòng tiếp tục nỗ lực, phấn đấu đạt kết quả cao nhất có thể, đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng chung của cả nước trong năm 2026 là 10%.

Long Thành cần giúp người dân đón đầu cơ hội từ đại dự án

Long Thành cần giúp người dân đón đầu cơ hội từ đại dự án

(CLO) Phát biểu tại Ngày hội Đại đoàn kết khu phố Thanh Bình, Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh địa phương cần hỗ trợ người dân chuyển đổi kỹ năng, nghề nghiệp để thụ hưởng thành quả phát triển quanh khu vực sân bay Long Thành.

Xây dựng khối đại đoàn kết phải bắt đầu từ mỗi gia đình

Xây dựng khối đại đoàn kết phải bắt đầu từ mỗi gia đình

(CLO) Dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Nghệ An, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh việc củng cố đời sống văn hóa, đại đoàn kết toàn dân phải bắt rễ từ từng hộ gia đình và gắn liền với quyền lợi thiết thực của người dân.

Chủ tịch Quốc hội dự Lễ khai mạc Đại hội đồng liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á lần thứ 47

Chủ tịch Quốc hội dự Lễ khai mạc Đại hội đồng liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á lần thứ 47

(CLO) Ngày 18/11 (giờ địa phương), tại thủ đô Manila, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam dự Lễ khai mạc Đại hội đồng liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47 (AIPA-47) với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”. 

Cỡ chữ bài viết: