Tái hiện nghi lễ ban quạt cung đình tại Hoàng thành Thăng Long

Ngày 1/6, tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã khai mạc chương trình “Tết Đoan Ngọ xưa và nay” năm 2022.

Tại đây đã tái hiện không gian nghi lễ ban quạt trong cung đình ngày Tết Đoan Ngọ; đồng thời khai mạc trưng bày bộ sưu tập quạt của nghệ nhân Dương Văn Đoàn ở Chàng Sơn, Thạch Thất, Hà Nội; trưng bày chiếc quạt dài 2,4m đề bài thơ của vua Lê Hiến Tông viết năm 1503 cùng một số quạt dành cho vua, hoàng hậu và quan lại được phục dựng dựa trên các nguồn tư liệu.

tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 1

Đây là lần đầu tiên Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tái hiện không gian nghi lễ ban quạt trong cung đình ngày Tết Đoan Ngọ. Những người tham gia đều vận trang phục cung đình xưa, được thực hành các nghi thức và được đón nhận quạt do vua ban. Nghi lễ diễn ra trong sự trang trọng, mang nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Theo sử sách, dưới thời Lê, ngày Tết Đoan Ngọ có một nghi lễ đặc biệt là lễ ban quạt. Nhà vua tiến hành ban quạt cho các quan. Lễ ban quạt cho các quan được tổ chức thể hiện quyền uy của bậc thiên tử.

Trước nghi lễ này, triều đình giao cho Bộ Hộ cấp phát tiền công để chuẩn bị quạt ban trong ngày Tết Đoan Ngọ. Làng Đào Xá thuộc tổng Ngọc Cục, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương xưa (nay là làng Đào Quạt, xã Bãi Sậy, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên) được giao trọng trách làm quạt ban.

Quạt sau khi làm xong được đệ tiến vào Văn miếu, Vũ miếu và vua sai ban cho hoàng thân, vương thân, quan văn võ đang tại chức, binh doanh các cơ, đội thuộc Bộ.

Trong thời tiết nóng bức của ngày Tết Đoan Ngọ, nghi thức ban quạt là sự thể hiện sự quan tâm đặc biệt của nhà vua giành cho các quan. Ân điển ban quạt của nhà vua còn ý nghĩa sâu sắc là ban “Phúc lành, sức khỏe, bình an”.

Ngoài những nét đặc sắc về nghi lễ cung đình, trong dân gian, ngày Tết Đoan Ngọ cũng có những phong tục hết sức độc đáo như tục “giết sâu bọ”, hái lá làm thuốc nam, đeo bùa ngũ sắc…

tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 2

Cũng trong chương trình, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội còn trưng bày bộ sưu tập quạt của nghệ nhân Dương Văn Đoàn; chiếc quạt mang tính chất cung đình có kích thước 2,4 m đề bài thơ của vua Lê Hiến Tông viết trên quạt năm 1503; một số quạt dành cho vua, hoàng hậu và quan được phỏng dựng dựa trên các nguồn tư liệu. Khách tới tham quan còn được trải nghiệm làm quạt dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Dương Văn Đoàn.

Ngoài ra, đến với không gian trưng bày, du khách còn được tìm hiểu những phong tục độc đáo của ngày Tết Đoan Ngọ như: Tục “giết sâu bọ”, tục đeo bùa ngũ sắc thông qua những chiếc bùa ngũ sắc được phục hồi dựa theo hiện vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Quai Branly (Cộng hòa Pháp) và không gian đầy màu sắc của một cửa hàng trên phố Hàng Mụn xưa, tục hái thuốc Nam đề cao tri thức dân gian dùng thảo mộc chăm sóc sức khỏe con người... thông qua hệ thống trưng bày hiện vật, pano, tranh vẽ diễn giải.

Một số hình ảnh nghi lễ ban quạt trong cung đình xưa được tái hiện lại:

tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 3
tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 4
tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 5
tai hien nghi le ban quat cung dinh tai hoang thanh thang long hinh 6

Tin, ảnh: Thế Vũ

Xem thêm

Ban tổ chức trao giải Nhất tại Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" năm 2026.

Lan tỏa tình yêu biên cương Tổ quốc tại Lễ trao giải 'Tự hào một dải biên cương' lần thứ IV

(CLO) Tối 30/10, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm (phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan liên quan long trọng tổ chức Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - 2026.

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

(CLO) Tối 30/10, tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội), chương trình giao lưu nghệ thuật “Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung 2026” diễn ra với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc), góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

(CLO) UBND phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” gắn với các hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại trong quý IV/2026, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và thu hút du khách đến với địa phương dịp cuối năm, Tết Dương lịch 2027.

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Trịnh Thị Thủy chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026), đánh dấu chặng đường bền bỉ ghi lại những sự kiện lịch sử, phản ánh đời sống và lưu giữ những giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước qua ngôn ngữ điện ảnh.

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

(CLO) Tối 2/11/2026, tại sân vận động Thái Nguyên, chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rock Concert" sẽ diễn ra, tiếp nối không khí sôi động của concert Quốc gia “Nối vòng tay lớn” tổ chức trước đó một ngày.

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(NB&CL) Trong hai đêm 24 và 25/10, concert của nhóm nhạc Hàn Quốc BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội, thu hút hơn 90.000 lượt khán giả. Trước đó tại TP.HCM, các đêm concert diễn ra hôm 17-18/10 cũng thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả. Hiệu ứng BIGBANG cho thấy sức hút của âm nhạc với du lịch, dịch vụ, kinh tế là rất lớn, chuyên gia nêu giải pháp để đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. 

Cấp ‘căn cước số’ cho tác phẩm âm nhạc: ‘Tấm khiên’ bảo vệ quyền tác giả thời bùng nổ AI

Cấp ‘căn cước số’ cho tác phẩm âm nhạc: ‘Tấm khiên’ bảo vệ quyền tác giả thời bùng nổ AI

(CLO) Trước sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và nạn vi phạm bản quyền trên không gian mạng, việc cấp "căn cước số" để định danh tác phẩm đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã phối hợp cùng DipNET thảo luận các giải pháp công nghệ nhằm bảo vệ quyền lợi người sáng tạo và mở đường thương mại hóa tài sản âm nhạc.

Nhà hát Hồ Gươm đón dàn nhạc Hoàng gia Versailles trở lại

Nhà hát Hồ Gươm đón dàn nhạc Hoàng gia Versailles trở lại

(CLO) Sau dấu ấn của chương trình “Four Seasons” năm 2024, Nhạc trưởng Stefan Plewniak cùng các nghệ sĩ Nhà hát Opera Hoàng gia Versailles sẽ trở lại Hà Nội với hòa nhạc “Four Seasons With Love”, diễn ra vào 20h ngày 29 và 30/10 tại Nhà hát Hồ Gươm.

Vì sao Bảo tàng Đạo Mẫu của nghệ sĩ Xuân Hinh chưa đón khách?

Vì sao Bảo tàng Đạo Mẫu của nghệ sĩ Xuân Hinh chưa đón khách?

(CLO) Nghệ sĩ Xuân Hinh cho biết Bảo tàng Đạo Mẫu tại Sóc Sơn (Hà Nội) chưa mở cửa đón khách do công tác chuẩn bị và tổ chức trải nghiệm chưa hoàn thiện. Công trình có diện tích 5.500m², sử dụng khoảng 5 triệu viên ngói cổ cùng hàng triệu viên gạch thất cổ, là tâm huyết mà nam nghệ sĩ dành cho văn hóa truyền thống.

Cỡ chữ bài viết: