Tập thơ "Cùng Việt Nam" gồm hơn 40 bài thơ được sáng tác trong những năm 1960, giai đoạn kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra ác liệt nhất, cũng là lúc phong trào phản chiến lan rộng trên toàn cầu. Tập thơ do nữ sĩ Angelina Gatell biên soạn, với sự tham gia của nhiều nhà thơ nổi tiếng, như: Rafael Alberti, Gabriel Celaya, Gloria Fuertes, José Agustín Goytisolo, Celso Emilio Ferreiro...
Tập thơ được biên soạn năm 1968 do nội dung phản đối chiến tranh nên đã bị chính quyền độc tài Franco kiểm duyệt và cấm xuất bản. Năm 2016, bản thảo tập thơ được tìm thấy trong kho lưu trữ của cơ quan kiểm duyệt và được chính thức xuất bản.
Ngày nay, khi Việt Nam đã hòa bình, "Cùng Việt Nam" trở lại như một minh chứng sống động bằng ngôn ngữ thi ca. Tập thơ là lời ủng hộ Việt Nam sâu sắc, chân thành từ bên kia bán cầu - thể hiện tình đoàn kết quốc tế và khát vọng hòa bình.
Tập thơ vừa mang dấu ấn lịch sử, vừa là tiếng vọng nhân đạo vượt thời gian, phản ánh cái nhìn tình cảm của trí thức Tây Ban Nha với Việt Nam. Những vần thơ ấy thể hiện tình yêu dành cho một dân tộc và tiếng nói của lương tri, của lương tâm trước nỗi đau chiến tranh. "Cùng Việt Nam" cũng là cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và Tây Ban Nha, giúp bạn đọc Việt Nam hôm nay hiểu thêm về đất nước và con người Tây Ban Nha.
Sự xuất hiện của tập thơ góp phần khơi dậy niềm tin vào giá trị của hòa bình, tự do, độc lập dân tộc trong bối cảnh thế giới hiện đại vẫn còn nhiều bất ổn. Tập thơ được Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Dung, giảng viên Khoa tiếng Tây Ban Nha, Đại học Hà Nội chuyển ngữ với niềm xúc động, thấu hiểu.
Do không thể tìm lại các bức tranh và bản khắc ban đầu, họa sĩ Julio Álvarez thực hiện, nên trong lần xuất bản bằng tiếng Việt lần này, "Cùng Việt Nam" đã được 6 họa sĩ Tây Ban Nha và 6 họa sĩ Việt Nam vẽ minh họa mới. Sự kiện này tạo nên một cuộc đối thoại nghệ thuật xuyên thời gian và không gian thể hiện sự cộng hưởng sâu sắc giữa thi ca và hội họa trong việc truyền tải thông điệp hòa bình, phản chiến và tình đoàn kết nhân loại.
Trong Lời nói đầu của tập thơ, ngài Carmen Cano De Lasala, Đại sứ Tây Ban Nha tại Việt Nam chia sẻ: "Tuyển tập thơ Cùng Việt Nam được nhà thơ Angelina Gatell khởi thảo biên soạn vào những năm 1960, gồm những bài thơ viết về chiến tranh Việt Nam của giới trí thức Tây Ban Nha. Họ thuộc nhiều độ tuổi, đến từ nhiều vùng miền, có khuynh hướng chính trị và phong cách sáng tác khác nhau. Phần nhiều các bài thơ chưa từng được xuất bản, tất cả đều chung lòng phản đối chiến tranh và ủng hộ dân tộc Việt Nam đấu tranh giành độc lập và hòa bình".
Việc biên soạn hoàn thành vào năm 1968 nhờ nỗ lực của Angelina Gatell và sự đón nhận nhiệt tình của giới trí thức và văn nghệ sĩ Tây Ban Nha lúc bấy giờ. Mặc dù vậy, tuyển tập thơ không được xuất bản cho đến mãi sau này.
Nhờ Julio Neira Jiménez, giáo sư giảng dạy Văn học Tây Ban Nha và Lý thuyết Văn học tại Đại học JNED, bản thảo được tìm lại trong hồ sơ lưu trữ của cơ quan kiểm duyệt tại Alcalá He Henares và được Nhà xuất bản Visor Libros cho ra mắt bạn đọc năm 2016.
Ấn phẩm tiếng Việt "Cùng Việt Nam" cũng là lời tri ân, tưởng nhớ tới giáo sư, nhà văn, nhà thơ, tiểu luận gia đáng kính Julio Neira Jiménez, ông đã qua đời năm 2022.
"Vào thời điểm mà ở nhiều nơi trên thế giới, con người chưa được hưởng hòa bình, tuyển tập thơ này cho chúng ta nhìn lại quá khứ để tôn vinh những con người ngày nay vẫn tiếp tục đấu tranh cho hòa bình và công lý. Các tác phẩm ngợi ca lòng dũng cảm và sự hy sinh của các thế hệ năm xưa, nhắc nhở tất cả chúng ta rằng tự do là điều vô giá mà ta cần chung tay gìn giữ", ngài Carmen Cano De Lasala, Đại sứ Tây Ban Nha tại Việt Nam nhấn mạnh.
Tại chương trình, công chúng thủ đô Hà Nội được tìm hiểu về tác phẩm, lắng nghe chia sẻ của dịch giả và khách mời, tham gia đọc thơ, và tham quan triển lãm không gian nghệ thuật thơ - tranh đặc sắc bước ra từ sách.
Các màn giao lưu với khách mời là dịch giả, Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Dung; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xuân Thạch; họa sĩ Vũ Xuân Hoàn với sự kết nối của người dẫn chương trình là Tiến sĩ ngôn ngữ, nhà thơ Đỗ Anh Vũ đã mang lại nhiều điều thú vị cho bạn đọc.
