Nội dung này nằm trong dự thảo của Bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia, thay thế Nghị định 201/2025/NĐ-CP, để lấy ý kiến rộng rãi.
Dự thảo nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP HCM trong bối cảnh mô hình quản lý đã có sự thay đổi từ cuối năm 2025.
Theo dự thảo, đại học quốc gia tiếp tục được xác định là cơ sở giáo dục đại học công lập do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý, có tư cách pháp nhân, con dấu mang hình Quốc huy và tài khoản riêng.
Các đại học quốc gia thực hiện chức năng đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực ở tất cả các trình độ đại học, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, với một số lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến, tiệm cận khu vực và quốc tế.
Bên cạnh sự quản lý trực tiếp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các đại học quốc gia vẫn chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan và chính quyền địa phương nơi đặt trụ sở.
Một điểm đáng chú ý là dự thảo cho phép đại học quốc gia làm việc trực tiếp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND các tỉnh, thành để giải quyết các vấn đề liên quan, qua đó tăng tính chủ động trong điều hành và phát triển.
Dự thảo nghị định đã lược bỏ các quy định liên quan đến “chủ tịch hội đồng đại học quốc gia” so với nghị định hiện hành. Việc điều chỉnh này phù hợp với quy định mới của Luật Giáo dục đại học khi cơ cấu tổ chức không còn hội đồng đại học, hội đồng trường như trước.
Ở lĩnh vực nhân sự, dự thảo phân định rõ thẩm quyền theo hướng phân cấp: Giám đốc đại học quốc gia do Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm trên cơ sở đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Phó giám đốc đại học quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo trực tiếp xem xét, quyết định theo quy định của Đảng và pháp luật.
So với trước đây, khi cả hai chức danh này đều do Thủ tướng quyết định theo Nghị định 201/2025/NĐ-CP, quy định mới thể hiện rõ xu hướng phân cấp, tăng vai trò của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Dự thảo cũng xác định đại học quốc gia là đơn vị dự toán cấp I, được Thủ tướng giao dự toán ngân sách, đồng thời có trách nhiệm phân bổ, giao dự toán cho các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc.
Khi cần thiết, đại học quốc gia có thể báo cáo trực tiếp Thủ tướng về các vấn đề liên quan đến hoạt động và phát triển; đồng thời phải thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo, cung cấp thông tin phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng.
Trước tháng 9/2025, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP HCM trực thuộc Chính phủ, do Thủ tướng bổ nhiệm lãnh đạo chủ chốt. Tuy nhiên, từ tháng 9/2025, hai đại học này đã được chuyển về Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý.
Việc xây dựng dự thảo nghị định mới được xem là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện cơ chế vận hành, làm rõ quyền hạn, trách nhiệm của các đại học quốc gia trong giai đoạn mới, đồng thời tạo nền tảng để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và hội nhập quốc tế.
