Chiều 25/12, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tổng kết “Đoàn Thanh niên tham gia triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025”.
Hội nghị không chỉ điểm lại những con số, mô hình cụ thể mà còn cho thấy rõ vai trò ngày càng thực chất, chiều sâu và bền bỉ của tuổi trẻ trong một chương trình được xác định là “trọng điểm chiến lược” của đất nước.
Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm cho biết: Năm 2025, các cấp bộ Đoàn đã tập trung triển khai hiệu quả các nội dung thuộc Tiểu dự án 2 – Dự án 3 và Tiểu dự án 3 – Dự án 10 của Chương trình MTQG, với trọng tâm là hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, thúc đẩy khởi nghiệp, thu hút đầu tư, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đào tạo, tập huấn tại cơ sở.
Điểm nổi bật là các hoạt động không dàn trải mà được tổ chức có trọng tâm, trọng điểm, bám sát đặc thù từng địa bàn. Hàng loạt mô hình thanh niên dân tộc thiểu số khởi nghiệp, lập nghiệp gắn với lợi thế địa phương đã được xây dựng và nhân rộng.
Cùng với đó là các câu lạc bộ bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; các công trình, phần việc thanh niên phục vụ dân sinh như đường giao thông nông thôn, sân chơi cộng đồng, khu vui chơi thiếu nhi, thiết chế văn hóa cơ sở… được triển khai rộng khắp thông qua các chiến dịch tình nguyện cao điểm.
Trong năm 2025, Trung ương Đoàn đã tổ chức 3 lớp tập huấn cho 450 thanh niên dân tộc thiểu số, tập trung vào các nội dung then chốt như ứng dụng khoa học – công nghệ trong nông nghiệp, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, phát triển doanh nghiệp và kỹ năng quản trị, gọi vốn.
Đặc biệt, các lớp học được thiết kế gắn với tham quan, học tập thực tế tại những mô hình khởi nghiệp thành công do chính thanh niên dân tộc thiểu số làm chủ.
Song song đó, 3 ngày hội khởi nghiệp tại An Giang, Đắk Lắk và Điện Biên đã tạo không gian kết nối hiếm có cho thanh niên vùng khó.
Hơn 150 gian hàng khởi nghiệp được trưng bày, 600 thanh niên đối thoại trực tiếp với hội doanh nhân trẻ, và 89 gương thanh niên dân tộc thiểu số khởi nghiệp tiêu biểu được tuyên dương – những “hạt nhân” lan tỏa tinh thần vươn lên ngay tại quê hương.
Dấu ấn rõ nét nhất của năm 2025 là việc xây dựng 14 mô hình chăn nuôi, thủy sản tại nhiều tỉnh miền núi, biên giới. Hàng trăm con bò lai sinh sản được trao cho các hộ dân tại Điện Biên, Cao Bằng, Quảng Trị, An Giang, Gia Lai, Đắk Lắk; hơn 91.600 con cá giống được hỗ trợ cho 86 hộ tại Nghệ An.
Không chỉ “cho con giống”, tổ chức Đoàn còn đồng hành bằng tập huấn kỹ thuật, phòng chống dịch bệnh, từng bước giúp người dân ổn định sinh kế theo hướng bền vững.
Cùng với đó, công tác nâng cao năng lực tổ chức thực hiện Chương trình được chú trọng thông qua 12 lớp tập huấn về công tác dân tộc, kiểm tra, giám sát tại nhiều địa phương, góp phần nâng cao chất lượng triển khai ngay từ cơ sở.
Theo PGS.TS. Phạm Thị Tố Oanh, Trưởng Ban Kinh tế – Chính sách, Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam, mô hình thanh niên khởi nghiệp thông qua HTX đang trở thành “điểm tựa kinh tế” quan trọng trong các chương trình.
HTX không chỉ giúp thanh niên giảm rủi ro, tăng sức cạnh tranh, mà còn tạo việc làm, giữ chân lao động trẻ tại nông thôn, miền núi, gắn phát triển kinh tế với giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
Thực tế đã chứng minh hiệu quả của nhiều HTX do thanh niên làm chủ như HTX Quy Nhơn Xanh (Gia Lai), HTX Sen quê Bác (Nghệ An), HTX Duy Oanh (Quảng Nam)… – những mô hình đang “biến ý tưởng khởi nghiệp thành giá trị kinh tế cụ thể”.
Báo cáo từ các địa phương cho thấy, tại Quảng Trị, tuổi trẻ đã huy động hàng chục nghìn ngày công, hàng nghìn tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa để xây dựng hạ tầng, xóa nhà tạm, hỗ trợ sinh kế cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới. Riêng năm 2025, tỉnh Đoàn đã vận động trên 3,56 tỷ đồng xây mới 59 căn nhà, hỗ trợ hàng nghìn con giống cho người dân miền núi.
Trong khi đó, Tỉnh Đoàn Cao Bằng – địa phương có trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số kiến nghị cần tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho vùng biên giới đặc biệt khó khăn, lấy phát triển sinh kế bền vững cho thanh niên làm trọng tâm lâu dài, gắn kinh tế với bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh trật tự từ cơ sở.
Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh: Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là địa bàn khó khăn mà còn là vùng trọng yếu về an ninh, chủ quyền. Do đó, tổ chức Đoàn cần tiếp tục “chọn việc đúng, làm việc sâu”, phát huy vai trò của cơ sở, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, đồng thời tham mưu hiệu quả các cơ chế chính sách đặc thù về vốn, tiêu thụ sản phẩm, khởi nghiệp cho thanh niên.
