Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận một người bệnh nam, 39 tuổi, trong tình trạng rối loạn ý thức, liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Đáng chú ý, thời điểm nhập viện đã hơn 12 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, vượt xa cửa sổ 4,5 giờ của phương pháp tiêu sợi huyết thông thường.
Ở tuổi 39, biến cố đột quỵ không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có thể khiến người bệnh mất khả năng vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và tương lai lao động.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ khẩn cấp (Fast Track Stroke). Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não và dựng hình mạch máu cho thấy người bệnh không bị tắc mạch máu lớn, do đó không có chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học.
Trong khi đó, thời gian khởi phát đã vượt quá giới hạn điều trị tiêu sợi huyết truyền thống. Cơ hội tái tưới máu tưởng như đã khép lại.
Không dừng lại trước giới hạn thời gian thông thường, GS.TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, trực tiếp chỉ đạo ê-kíp triển khai kỹ thuật chụp CT tưới máu não (CT Perfusion).
Đây là phương pháp giúp bác sĩ phân biệt vùng não đã tổn thương không thể hồi phục (lõi nhồi máu) với vùng não đang thiếu máu nhưng vẫn còn khả năng cứu vãn, còn gọi là vùng tranh tối, tranh sáng (penumbra).
Các chỉ số này cho thấy ngoài phần não đã tổn thương không thể hồi phục, người bệnh vẫn còn một vùng nhu mô não đáng kể đang thiếu máu nhưng chưa chết hoàn toàn. Nếu được tái tưới máu kịp thời, phần mô não này có cơ hội được bảo tồn.
Ngay sau khi có kết quả hình ảnh, các bác sĩ tiến hành hội chẩn chuyên môn khẩn cấp. Chỉ trong 3 phút, ê-kíp thống nhất sử dụng Tenecteplase, thuốc tiêu sợi huyết thế hệ mới, theo chiến lược mở rộng cửa sổ điều trị dựa trên tiêu chuẩn hình ảnh học tưới máu.
Sau khi được giải thích về lợi ích và nguy cơ, gia đình người bệnh đồng thuận với phương án điều trị.
Thuốc Tenecteplase được sử dụng nhằm tái thông dòng máu đến vùng não còn khả năng cứu vãn, dù người bệnh đã vượt quá thời gian điều trị thông thường.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) kiểm tra sau điều trị ghi nhận tín hiệu tích cực. Tổn thương nhồi máu thực tế tập trung ở vùng lõi khoảng 30 ml được xác định trước đó, trong khi vùng giảm tưới máu 145 ml ban đầu không chuyển thành vùng nhồi máu tương ứng.
Theo các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, việc sử dụng Tenecteplase trong cửa sổ điều trị mở rộng dựa trên hình ảnh học tưới máu não là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong thực hành lâm sàng. Phương pháp này có thể mở thêm cơ hội điều trị cho một số người bệnh nhập viện muộn nhưng vẫn còn vùng nhu mô não có khả năng cứu vãn.
Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân đến viện sau 4,5 giờ đều có thể áp dụng phương pháp này. Việc lựa chọn người bệnh đòi hỏi hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, đánh giá chuyên môn chặt chẽ và cân nhắc đầy đủ lợi ích, nguy cơ của điều trị.
Các bác sĩ nhấn mạnh, dù y học đã có những tiến bộ giúp mở rộng cơ hội điều trị, nguyên tắc quan trọng trong cấp cứu đột quỵ vẫn là "Thời gian là não".
Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, rối loạn ý thức, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.
