Trong cuộc trò chuyện tại sự kiện, Tổng Biên tập The Guardian cho rằng, ngành báo chí đang bước vào giai đoạn “vừa chuyển đổi vừa thử nghiệm” với AI và chưa ai thực sự biết công nghệ này sẽ thay đổi truyền thông đến mức nào. Bà nhấn mạnh các cơ quan báo chí không nên né tránh AI, nhưng cũng không được giao toàn bộ quyền quyết định biên tập cho máy móc.
Theo Viner, AI đặc biệt hữu ích với báo chí điều tra và xử lý dữ liệu quy mô lớn. Bà dẫn ví dụ một dự án hợp tác giữa The Guardian và University College London, trong đó AI được dùng để phân tích 100 năm biên bản nghị viện Anh nhằm theo dõi sự thay đổi trong ngôn ngữ liên quan đến nhập cư.
Kết quả cho thấy, giọng điệu chống nhập cư tại Anh trong 5 năm gần đây trở nên gay gắt hơn bất kỳ giai đoạn nào trong thế kỷ trước. “Chúng tôi sẽ không thể thực hiện những phân tích đó nếu không có AI”, Viner nói. “Nó mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới”.
Dù vậy, bà khẳng định có những phần cốt lõi của nghề báo mà AI không thể thay thế như có mặt tại hiện trường, trò chuyện với con người, tiếp tục đặt câu hỏi cho đến khi tìm ra chi tiết quan trọng và buộc người có quyền lực phải chịu trách nhiệm.
Bà cũng chỉ trích xu hướng nhiều tổ chức truyền thông sử dụng AI một cách thiếu kiểm soát để sản xuất nội dung hàng loạt. “Chúng tôi thấy có nơi dùng AI cực kỳ cẩu thả với những tiêu đề kỳ quặc và liên tục đăng nội dung vô bổ”, Viner nói. “Tôi nghĩ đó là sự thiếu tôn trọng độc giả và họ sẽ sớm chán ngấy”.
Theo bà, The Guardian hiện tiếp cận AI như một quá trình học tập trong toàn bộ tòa soạn, trong đó nhân viên được đào tạo và cùng tham gia thử nghiệm thay vì bị áp đặt từ cấp quản lý.
Viner cho biết, khoảng 2/3 độc giả của The Guardian hiện đến từ ngoài Vương quốc Anh và khoảng 60% doanh thu kỹ thuật số đến từ thị trường quốc tế.
Mỹ hiện là một trong những thị trường tăng trưởng quan trọng nhất của The Guardian, nơi tờ báo có khoảng 200 nhân sự hoạt động.
Khác với nhiều cơ quan báo chí dựng tường phí để chặn người đọc, The Guardian phát triển mô hình kêu gọi độc giả tự nguyện đóng góp tài chính để duy trì hoạt động báo chí.
Theo Viner, mô hình này không chỉ mang ý nghĩa kinh doanh mà còn mang tính dân chủ. “Nhiều độc giả nói với chúng tôi rằng họ đóng góp tiền để những người khác vẫn có thể đọc báo miễn phí”, bà nói.
Ở phần cuối cuộc trò chuyện, Viner mô tả ngành báo chí hiện nay đang trải qua thời kỳ biến động “ở mức 11 trên thang điểm 10”, khi AI, mạng xã hội và khủng hoảng niềm tin cùng lúc làm thay đổi toàn bộ môi trường truyền thông.
Bà cho rằng cuộc cách mạng AI hiện nay rất khác thời kỳ đầu của Internet mở. “Mạng Internet ban đầu gắn với sự sáng tạo, kết nối và cởi mở. Còn hiện tại thì hoàn toàn khác”, Viner nói.
Theo Tổng Biên tập The Guardian, những biến động công nghệ hiện nay đang diễn ra song song với sự suy giảm dân chủ tại nhiều nơi trên thế giới, tạo ra một giai đoạn “thay đổi mang tính chấn động” đối với ngành báo chí toàn cầu.
