Dự án chiến thắng mang tên “Surfacing the Story: How WSJ’s ORCA Unlocks the Podcast Universe” (tạm dịch: Khám phá câu chuyện: Cách ORCA của WSJ giải mã thế giới podcast), xoay quanh hệ thống ORCA - công cụ tự động theo dõi, tải xuống, phiên âm và phân tích hàng nghìn giờ podcast bằng AI.
Theo INMA, điểm khiến ORCA gây ấn tượng mạnh là khả năng biến “vũ trụ podcast” vốn hỗn loạn và gần như không thể tìm kiếm thành một cơ sở dữ liệu báo chí có cấu trúc, cho phép phóng viên theo dõi dòng chảy thông tin, nguồn phát tán và mức độ lan truyền của các chủ đề chính trị, xã hội hay kinh tế.
Hệ thống này tự động nhận diện người nói trong podcast, tạo bản tóm tắt bằng AI, phân nhóm nội dung tương tự và cho phép phóng viên đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên. Điều đó giúp nhà báo không còn phải nghe thủ công hàng trăm giờ âm thanh để tìm chi tiết quan trọng.
![untitled-7214.png](https://cdn.congluan.vn/images/vkI7g5hw0hhbD6X2bozYlPHSbDta8LU69BeubWKwaOBdhpLq9zlDpt8pwGQhILjA/untitled-7214.png.avif "Mike Amon của tờ Wall Street Journal nhận "Giải thưởng xuất sắc nhất" từ người dẫn chương trình Terri-Karelle Reid. Ảnh: INMA")
Ban giám khảo INMA cho rằng ORCA là ví dụ điển hình cho việc AI không thay thế báo chí mà mở rộng khả năng điều tra của phóng viên.
Điểm được đánh giá cao nhất là tính minh bạch. Khi AI đưa ra tóm tắt hoặc gợi ý thông tin, ORCA luôn dẫn tới chính xác đoạn transcript và file âm thanh gốc để phóng viên kiểm chứng trước khi xuất bản.
Theo WSJ, ORCA đã hỗ trợ nhiều bài điều tra lớn vốn gần như bất khả thi nếu chỉ dùng phương pháp truyền thống. Một trong số đó là loạt bài phân tích cách vụ bê bối Jeffrey Epstein gây chia rẽ phong trào MAGA tại Mỹ. Công cụ này đã phân tích hơn 3.100 tập podcast từ 124 chương trình khác nhau để xác định thời điểm các nhân vật có ảnh hưởng bắt đầu thay đổi quan điểm, cũng như cách câu chuyện lan truyền trong các kênh truyền thông bảo thủ.
Giới chuyên môn đánh giá dự án của WSJ đặc biệt quan trọng trong bối cảnh podcast đang trở thành một trong những nguồn ảnh hưởng lớn nhất tới dư luận và chính trị, nhưng lại thiếu công cụ tìm kiếm hiệu quả như web hay mạng xã hội.
Giám đốc điều hành INMA Earl J. Wilkinson nhận định các tổ chức truyền thông hiện không còn xem AI đơn thuần là công cụ hỗ trợ sản xuất nội dung, mà là cách để xử lý khối dữ liệu khổng lồ, tìm ra mô hình lan truyền thông tin và hỗ trợ điều tra chuyên sâu.
Giải thưởng năm nay thu hút 960 bài dự thi từ 274 thương hiệu truyền thông tại 46 quốc gia. Trong mắt nhiều lãnh đạo báo chí tham dự, chiến thắng của WSJ không chỉ là một giải thưởng công nghệ mà còn là tín hiệu cho thấy tương lai của báo chí điều tra sẽ gắn chặt hơn với AI, dữ liệu âm thanh và khả năng phân tích mạng lưới thông tin theo thời gian thực.
