Thép Miền Nam: từ tuyên ngôn đến hành động thực chất
Ngành thép Việt Nam đang bước vào giai đoạn khó khăn khi một mặt, các doanh nghiệp phải đối diện với cạnh tranh gay gắt từ thép nhập khẩu giá rẻ; mặt khác, xu hướng phòng vệ thương mại toàn cầu ngày càng khắt khe. Đặc biệt, cam kết của Việt Nam tại COP26 buộc ngành công nghiệp nặng này phải hoàn thành mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, trong đó ngành thép phải đi trước một bước, đạt chuẩn sản xuất xanh vào năm 2035.
Sức ép càng gia tăng khi Liên minh châu Âu (EU) triển khai Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) từ năm 2026. Theo đó, mỗi tấn thép xuất khẩu vào thị trường này đều phải được minh bạch về lượng phát thải carbon. Đây là rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam, vốn vẫn dựa chủ yếu vào công nghệ truyền thống, tiêu hao nhiều năng lượng và gây phát thải cao. Tư duy kinh doanh của ngành vì thế không còn dừng ở việc có nên xanh hóa hay không, mà buộc phải chuyển sang câu hỏi làm sao để vừa xanh, vừa cạnh tranh, vừa duy trì được vị thế trên thị trường quốc tế.
Trong bức tranh đầy sức ép đó, Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam - VNSTEEL nổi lên như một điển hình. Thép Miền Nam đã và đang hiện thực hóa quá trình chuyển đổi xanh bằng loạt giải pháp cụ thể, đầu tư công nghệ bài bản và tạo ra những chuẩn mực mới cho ngành thép Việt.
Đặt tại Bà Rịa - Vũng Tàu, nhà máy của Thép Miền Nam đã được đầu tư mạnh mẽ cho mục tiêu xanh hóa từ nhiều năm qua. Công ty xây dựng hệ thống xử lý nước tuần hoàn khép kín, tái sử dụng hơn 90% nguồn nước sản xuất, qua đó giảm thiểu tối đa áp lực lên tài nguyên và môi trường. Nhà máy cũng được trang bị hệ thống lọc bụi với hơn 4.000 túi lọc, công suất hơn 1,5 triệu m³/giờ, vận hành liên tục 24/7, đảm bảo không khí thải ra luôn trong ngưỡng quy chuẩn quốc gia. Hệ thống quan trắc khí thải trực tuyến kết nối trực tiếp với Sở Tài nguyên và Môi trường, minh chứng cho nỗ lực minh bạch và tuân thủ tuyệt đối pháp luật.
Song song với đó, Thép Miền Nam đầu tư hệ thống xử lý nước thải có công suất 950 m³/ngày đêm, đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT, với dữ liệu quan trắc 24/7. Chỉ riêng giai đoạn 2017–2020, doanh nghiệp đã bỏ ra hơn 42 tỷ đồng để hoàn thiện hạ tầng môi trường, một con số không nhỏ trong bối cảnh ngành thép gặp nhiều khó khăn.
Không dừng lại ở xử lý chất thải, Thép Miền Nam còn triển khai hàng loạt giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Việc chuyển đổi từ nhiên liệu dầu FO sang khí thiên nhiên, thay thế motor cũ bằng motor hiệu suất cao IE3-IE4, lắp đặt biến tần cho hệ thống bơm nước, hay tận dụng phôi nóng trong quá trình sản xuất đã giúp công ty tiết kiệm hàng triệu kWh điện mỗi năm. Đây là bước đi chiến lược, vừa giảm chi phí sản xuất, vừa tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động.
Một điểm nhấn khác là việc Thép Miền Nam tiến hành kiểm kê khí nhà kính theo tiêu chuẩn Việt Nam, bao gồm cả phạm vi 1 và 2. Báo cáo này không chỉ giúp doanh nghiệp xác định được lượng phát thải thực tế mà còn là cơ sở để minh bạch hóa dữ liệu carbon từng sản phẩm, chuẩn bị sẵn sàng cho các quy định mới của thị trường EU. Đồng thời, Công ty nghiên cứu thiết bị tận dụng nhiệt dư để biến chất thải thành năng lượng tái sử dụng, tiến thêm một bước trong mục tiêu phát triển tuần hoàn.
Ở khía cạnh con người, Thép Miền Nam coi “văn hóa xanh” là trọng tâm. Công nhân, kỹ sư được đào tạo định kỳ về an toàn, tiết kiệm điện, phân loại và xử lý chất thải. Năm 2023, có tới tám sáng kiến kỹ thuật được công nhận, trong đó phần lớn đến từ chính đội ngũ sản xuất. Không gian làm việc được phủ xanh bằng cây trồng, kết hợp các hoạt động xã hội như tài trợ hệ thống lọc nước sạch cho trường học vùng khó khăn, tuyên truyền bảo vệ môi trường biển cùng cộng đồng. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và văn hóa xanh nội bộ đã tạo nên một diện mạo khác biệt cho Thép Miền Nam trên bản đồ ngành thép Việt.
Khẳng định vị thế và mở lối ra thế giới
Triển lãm 80 năm Thành tựu kinh tế - xã hội với chủ đề "80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" diễn ra từ ngày 28/8 đến 15/9, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia, Đông Anh, Hà Nội. Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam – VNSTEEL là một trong những doanh nghiệp tham gia sự kiện.
Thép Miền Nam mang đến triển lãm thông điệp "Sản xuất thép có trách nhiệm môi trường, hướng tới nền công nghiệp xanh bền vững". Theo đó, doanh nghiệp giới thiệu hàng loạt sản phẩm nổi bật như: thép cuộn tròn trơn mác CB240-T với đường kính từ D6-D16mm (và thép cuộn dùng cho kéo dây SAE1008); thép thanh tròn trơn với đường kính từ D10-50mm; thép thanh vằn với đường kính từ D10-D43 đạt tất cả các tiêu chuẩn Việt Nam và Quốc tế; thép góc đều cạnh; phôi thép vuông,... đều được sản xuất theo "công nghệ xanh". Đây là lời khẳng định của Thép Miền Nam cho mục tiêu xanh hoá.
Nửa thế kỷ qua, thương hiệu Thép Miền Nam gắn liền với hình ảnh “thép chữ V” - loại thép đã góp phần vào nhiều công trình trọng điểm của đất nước. Với công suất sản xuất khoảng 1.000.000 tấn mỗi năm, cùng hệ thống cảng nước sâu thuận lợi cho xuất khẩu, doanh nghiệp này giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn cung thép nội địa và phục vụ nhu cầu phát triển hạ tầng quốc gia.
Hôm nay, trên nền tảng truyền thống ấy, Thép Miền Nam còn gánh vác thêm trọng trách mới: trở thành “đại sứ” cho thép xanh của Việt Nam. Những khoản đầu tư lớn, những sáng kiến kỹ thuật, những nỗ lực quản trị tài nguyên hiệu quả và cam kết minh bạch về phát thải đã đưa công ty trở thành điểm sáng của ngành. Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn đang loay hoay tìm hướng đi, Thép Miền Nam đã xây dựng được lộ trình rõ ràng và vững chắc.
Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp đứng vững ở thị trường nội địa, mà còn mở cánh cửa chinh phục các thị trường khó tính như EU, Mỹ hay Úc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng gắn liền với tiêu chuẩn xanh, ai đi chậm sẽ bị bỏ lại, còn ai tiên phong sẽ nắm lợi thế. Thép Miền Nam đã chọn con đường tiên phong ấy, khẳng định rằng chuyển đổi xanh không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội để vươn ra biển lớn.
