Bà Paetongtarn, con gái của tỷ phú và cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, bị cáo buộc vi phạm đạo đức trong cuộc điện thoại bị rò rỉ vào tháng 6 với Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen trong bối cảnh cả hai nước đang bên bờ vực xung đột vũ trang ở biên giới.
Trong cuộc điện đàm này, nữ Thủ tướng Thái Lan, 39 tuổi, bị chỉ trích quá nhún nhường trước ông Hun Sen, gây ra sự bất bình và các cuộc biểu tình lớn ở trong nước. Bà đã xin lỗi và nói rằng bà muốn xoa dịu căng thẳng và cứu sống nhiều người.
Giao tranh ở biên giới giữa hai nước thực sự đã nổ ra vài tuần sau đó, khi bà Paetongtarn bị đình chỉ chức vụ. Hiện hai bên đã ngừng bắn nhờ một thỏa thuận do ASEAN, Trung Quốc và Mỹ cùng đứng ra làm trung gian.
Nếu bị phán quyết của Tòa án chống lại, bà Paetongtarn có thể trở thành thủ tướng thứ năm trong vòng 17 năm của Thái Lan bị Tòa án Hiến pháp bãi nhiệm, nhấn mạnh sức ép chính trị ở quốc gia này.
Phán quyết sẽ được đưa ra vào lúc 3 giờ chiều hôm nay theo giờ địa phương và nếu bà Paetongtarn bị cách chức, Quốc hội Thái Lan sẽ tiến hành bỏ phiếu để chọn ra thủ tướng tiếp theo, người có thể đến từ Đảng Pheu Thai hoặc đảng trong liên minh cầm quyền, hoặc thậm chí là từ phe đối lập.
"Việc bổ nhiệm một thủ tướng mới... sẽ rất khó khăn và có thể mất khá nhiều thời gian", Stithorn Thananithichot, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, cho biết. "Không dễ để tất cả các bên thống nhất lợi ích của mình. Pheu Thai sẽ ở thế bất lợi... quyền thương lượng sẽ thuộc về tất cả các bên, ngoại trừ Pheu Thai".
Có năm người đủ điều kiện trở thành thủ tướng từ các ứng cử viên nộp hồ sơ trước cuộc bầu cử năm 2023. Chỉ có một người đến từ Đảng Pheu Thai là cựu Tổng chưởng lý Chaikasem Nitisiri, người đã 77 tuổi.
Những người khác bao gồm cựu Thủ tướng Prayuth Chan-ocha, người đã nghỉ hưu và lãnh đạo cuộc đảo chính chống lại chính quyền của Đảng Pheu Thai vào năm 2014; Anutin Charnvirakul, Phó Thủ tướng trước khi ông rút đảng của mình khỏi liên minh của bà Paetongtarn sau cuộc gọi điện bị rò rỉ nói trên.
Nếu bà Paetongtarn trụ vững, điều đó có thể không kéo dài được lâu. Liên minh của bà có đa số rất mong manh và có thể phải đối mặt với các cuộc biểu tình từ các phe đối lập. "Chính phủ sẽ bất ổn", nhà phân tích Stithorn nói.
