Dự luật sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17, do Chính phủ Hungary đề xuất, được đưa ra bỏ phiếu tại Quốc hội Hungary hôm 13/7. Nhiều khả năng dự luật này sẽ được thông qua khi Đảng Tisza của Thủ tướng Magyar đang nắm hơn 2/3 số ghế.
Theo quy định, Tổng thống có 5 ngày để ký ban hành luật sau khi được Quốc hội thông qua. Thủ tướng Magyar, chính trị gia 45 tuổi và mới lên nhậm chức hồi tháng 5/2026, tuyên bố nếu Tổng thống Sulyok không ký trong thời hạn này, Quốc hội sẽ tiến hành thủ tục bãi nhiệm, đồng thời đình chỉ quyền hạn của Tổng thống. Khi đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ thay mặt ký ban hành đạo luật.
Tuy nhiên, Thủ tướng không nêu rõ căn cứ pháp lý cụ thể để tiến hành thủ tục này. Theo Hiến pháp Hungary, Tổng thống chỉ có thể bị bãi nhiệm trong các trường hợp nghiêm trọng như phản quốc, vi phạm nghiêm trọng Hiến pháp hoặc tham nhũng.
Trước đó, Tổng thống Sulyok tuyên bố sẽ không từ chức theo yêu cầu của Chính phủ, đồng thời cho rằng bản sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17 mang tính cá nhân, vi hiến và phục vụ mục đích chính trị.
Theo luật, nếu không đồng ý với một dự luật, Tổng thống có quyền chuyển văn bản lên Tòa án Hiến pháp để xem xét trước khi quyết định ký ban hành. Thủ tướng Magyar cho rằng trong trường hợp này không có cơ sở pháp lý để Tòa án Hiến pháp bác bỏ dự luật.
Sau khi Đảng Tisza giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 12/4, Chính phủ mới đã liên tục gây sức ép buộc Tổng thống Sulyok từ chức, cáo buộc ông không thực hiện đầy đủ trách nhiệm và dung túng cho các hành vi lạm quyền dưới thời Chính phủ cựu Thủ tướng Viktor Orbán.
Ông Magyar cũng tuyên bố Hungary sẽ xây dựng một bản Hiến pháp mới trong vòng một năm và cần bầu Tổng thống mới trong thời gian đó.
Động thái này vấp phải phản đối từ nhiều đảng đối lập, trong đó có Đảng Fidesz của ông Orbán. Ngày 9/7, lực lượng ủng hộ Fidesz đã tổ chức biểu tình tại Budapest. Tổng thống Sulyok cũng đề nghị Ủy ban Venice thuộc Hội đồng châu Âu xem xét vụ việc dưới góc độ luật hiến pháp và các tiêu chuẩn dân chủ.
Bản sửa đổi Hiến pháp lần thứ 17 gồm 12 điều, trong đó giới hạn nghị sĩ chỉ được giữ tối đa ba nhiệm kỳ, quy định tuổi nghỉ đối với thẩm phán Tòa án Hiến pháp là 70 và áp dụng hồi tố đối với một số trường hợp.
Ngoài ra, dự luật còn bổ sung các quy định nhằm tăng cường tính độc lập của tư pháp, mở rộng quyền hạn của Tòa án Hiến pháp, tăng cường giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước và bảo vệ tài sản công.
