Đó là một trong những nội dung kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban chỉ đạo tại phiên họp lần thứ 6 Ban chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo UBND TP.Hà Nội và TP.HCM nỗ lực hoàn thành và đưa vào khai thác tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội vào cuối năm 2023 và tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên (tuyến metro số 1 TP.HCM) vào đầu năm 2024. Đồng thời, huy động mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt còn lại theo quy hoạch nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của 2 thành phố.
Được biết dự án metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên có tổng chiều dài 19,7 km gồm 2,6 km đi ngầm và 17,1 km đi trên cao với 14 nhà ga, 3 ga ngầm và 11 ga trên cao, có tổng mức đầu tư sau khi được điều chỉnh là 43.700 tỷ đồng. Dự án có lộ trình đi qua các quận 1, 2, 9, Bình Thạnh, Thủ Đức (TP.HCM) và Dĩ An (Bình Dương).
Dự án được chính thức khởi công vào năm 2021. Sau thời gian dài thi công, dự án được tổ chức chạy thử nghiệm với cự ly gần 9 km, từ depot Suối Tiên đến ga Bình Thái. Theo kế hoạch, dự án sẽ được chạy thử nghiệm toàn tuyến vào quý 3 năm nay và khai thác thử toàn tuyến vào cuối năm 2023.
Metro số 1 được yêu cầu hoàn thành trong năm 2024.
Hiện khó khăn lớn nhất mà dự án metro số 1 đang đối mặt là những công việc tại gói thầu số 3, do nhà thầu Hitachi (Nhật Bản) từ chối thực hiện. Gói thầu số 3 là gói thầu đào tạo, bồi dưỡng, bảo trì và phối hợp tư vấn đánh giá chứng nhận an toàn hệ thống. Theo BQLDA Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), ở gói thầu số 3 này, nhà thầu đã thiếu hợp tác, cụ thể là từ chối thực hiện các công việc của gói thầu này.
Được biết, việc đào tạo cho nhân viên vận hành (thuộc gói thầu số 3) phải hoàn thành vào tháng 12/2023. Từ giữa tháng 3/2023, MAUR, Liên danh nhà thầu NJPT phối hợp cùng Công ty HURC1 và Trường Cao đẳng Đường sắt đã tổ chức khai giảng lớp Kỹ thuật viên điều độ có nhiệm vụ phụ trách công tác giám sát và điều khiển tàu. Lớp học gồm 19 học viên và lớp Quản lý nhà ga gồm 9 học viên.
Ngoài ra, việc phối hợp để đẩy nhanh tiến độ thi công cầu bộ hành các nhà ga trên cao thuộc gói thầu số 2 cũng gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, dự án này còn gặp các vướng mắc liên quan đến khoản vay số 3 và số 4 với Chính phủ Nhật Bản. Cụ thể, khoản vay số 4 dự kiến nhanh nhất cũng phải tới quý 3/2023 mới có thể hoàn thành ký kết. Trong khi đó, chi phí hiện tại được phân bổ trong thỏa thuận vay VN15-P5 ngày 28/5/2016 thuộc khoản vay số 3, không đủ để thanh toán cho các hồ sơ thanh toán của các nhà thầu chính.
Khi các khoản vay còn gặp vướng, chưa thể giải ngân sớm hơn thì các công việc liên quan đến gói thầu số 3 do nhà thầu Hitachi thực hiện cũng từ chối tiếp tục triển khai. MAUR cho biết điều này gây khó khăn chung, ảnh hưởng và thách thức tiến độ dự án.
Tại buổi kiểm tra công tác thi công hoàn thiện nhà ga Bến Thành mới đây, lãnh đạo MAUR đã có những chỉ đạo quyết liệt, kịp thời và đề nghị các nhà thầu nỗ lực cố gắng hơn nữa, tập trung nhân công, máy móc, vật liệu, xây dựng kế hoạch phối hợp thi công cùng nhau hiệu quả để phấn đấu hoàn thành nhà ga Bến Thành cũng như toàn tuyến metro số 1 đúng tiến độ đã đặt ra.
