Chiều 28/2 tại Hà Nội, buổi giao lưu "Một trong muôn một: Thiền ở ngay tại đây" với sự góp mặt của Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách đã mang đến một góc nhìn sâu sắc, kết hợp giữa minh triết phương Đông và khoa học phương Tây, giúp con người tìm lại sự bình an nội tại trong thời đại số.
Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách - một nhà vật lý học đồng thời là tác giả, dịch giả tâm huyết - đã khéo léo bắt đầu câu chuyện bằng một hình ảnh rất đời thường. Ông ví mỗi chúng ta như một thanh nam châm. Dù có cắt nhỏ thanh nam châm đó đến đâu, mỗi mẩu vụn vẫn luôn sở hữu đầy đủ hai cực Bắc - Nam.
Cũng như vậy, dù bạn là ai, đang thành công hay thất bại, bên trong bạn luôn chứa đựng một "kho báu" trí tuệ và sự bình an trọn vẹn. Chúng ta cô đơn hay yếu thế chỉ vì chúng ta đã quên mất mình là một "hạt Minh Châu" mà cứ mải mê chạy theo những ánh sáng lấp lánh bên ngoài.
Một nghịch lý mà TS Nguyễn Tường Bách chỉ ra là con người càng học nhiều, càng biết rộng thì lại càng khó hạnh phúc. Tại sao? Vì chúng ta thường dùng những kinh nghiệm cũ, những định kiến sẵn có để nhìn nhận cuộc sống. Ông ví von tri thức đôi khi giống như những bức tường gạch cứng nhắc của một lâu đài, vô tình nhốt ta vào trong và ngăn ta nhìn thấy bầu trời tự do phía trước.
"Thiền không phải là học thêm điều gì mới lạ, mà là dọn dẹp bớt những rác rưởi trong tâm trí để ánh sáng tự nhiên soi rọi vào", ông chia sẻ. Rất nhiều người đặt câu hỏi: "Làm sao để thiền khi công việc quá bận rộn?". Câu trả lời của Tiến sĩ là hãy thiền bằng sự hồn nhiên.
Ông khuyên mọi người đừng coi thiền là một mục tiêu áp lực hay một kế hoạch phải hoàn thành. Việc tu tập giống như trồng một cái cây, bạn chỉ việc tưới nước và chăm sóc, còn việc cây lớn lên là thuận theo tự nhiên. Đừng cố ép mình phải đạt được điều này, điều kia khi ngồi xuống. Chỉ cần tĩnh lặng, hít thở và quan sát những gì đang diễn ra ngay lúc này. Đó chính là thiền.
Trước thực trạng nhiều người trẻ rơi vào trầm cảm hay cảm thấy lạc lõng giữa thời đại AI, Tiến sĩ Bách nhắc nhở về giá trị của việc "nhìn lại". Có những nỗi đau hôm nay thực chất là những "phần mềm" lỗi từ quá khứ hoặc những tổn thương thơ ấu chưa được chữa lành.
Thay vì trốn chạy vào thế giới ảo, việc quay lại quan sát hơi thở và thấu hiểu chính mình sẽ giúp ta nhận ra rằng mỗi người là một mắt xích quý giá trong mạng lưới của vũ trụ. Khi bạn tìm thấy sự bình an trong mình, bạn sẽ tự khắc tìm thấy sợi dây kết nối chân thật với những người xung quanh.
Buổi giao lưu khép lại bằng hình ảnh "Lưới trời Đế Thích" - nơi mỗi con người là một viên ngọc quý phản chiếu ánh sáng cho nhau. Sự hiện diện của mỗi khán giả trong khán phòng chính là một giọt sáng đang làm đẹp thêm cho cuộc đời.
Thông điệp mà TS Nguyễn Tường Bách gửi gắm trước khi chia tay Hà Nội thật giản dị. Hạnh phúc không nằm ở tương lai hay ở một nơi xa xôi nào đó. Chỉ cần bạn dừng lại, lắng nghe và thấu hiểu, bạn sẽ thấy Thiền ở ngay tại đây.
