Tiến sĩ Trần Đình Thiên: Nếu có chính sách tốt, kinh tế tư nhân sẽ có phát triển phi thường

(CLO) Trong câu chuyện đón năm mới 2025, PGS.TS.Trần Đình Thiên hào hứng nói về một Việt Nam đang tiến cùng thời đại nhưng cũng lại có nhiều phút trầm tư khi nói về sự phát triển của lực lượng doanh nghiệp Việt Nam. Theo ông, nếu có chính sách tốt, kinh tế tư nhân sẽ có phát triển phi thường.

Nguyên là Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, là thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nhiều nhiệm kỳ, cũng đã nhiều lần được đóng góp cho việc xây dựng văn kiện đại hội Đảng, ông vẫn đau đáu với câu chuyện “Thời đại” và doanh nghiệp Việt mỗi khi nói về đất nước, về nền kinh tế thực tại và hướng tới tương lai.

tien si tran dinh thien neu co chinh sach tot kinh te tu nhan se co phat trien phi thuong hinh 1

Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên: Điểm nổi bật nhất qua 40 năm đổi mới là sự trỗi dậy của kinh tế tư nhân. Ảnh: H.L

Nhìn lại 40 năm đổi mới thì những từ khóa nào cần nhắc đến đậm nhất, theo ông?

TS.Trần Đình Thiên: Kinh tế thị trường. Kinh tế tư nhân (KTTN).

Ấn tượng nhất khi nhìn lại 40 năm đổi mới của ông là gì?

-Là KTTN và sự trỗi dậy của khu vực này. Tất cả đều quy về KTTN. Ấn tượng hiểu theo nghĩa là nhìn thấy rõ, là tin cậy, là hi vọng.

Đổi mới, KTTN được thừa nhận, vừa được tháo gỡ, lập tức KTTN trở thành một lực lượng quan trọng cứu nguy cho nền kinh tế ngay. Nhờ khu vực tư nhân mà nền kinh tế đã sống lại được qua những cuộc khủng hoảng. Điều này khẳng định rằng chuyển sang kinh tế thị trường là đúng và phát huy vai trò tư nhân là tuyệt vời.

Với ý chí tự lực, tự cường, với tinh thần cống hiến cho dân tộc, KTTN vượt qua nhiều khó khăn, phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần quan trọng xây dựng đất nước đàng hoàng hơn to đẹp hơn.

Kinh tế tư nhân đóng góp gần 50 % GDP, 30% số thu ngân sách, 40% vốn đầu tư toàn xã hội, 98% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu, thu hút 85% tổng số lao động.

Những cái tên: Vingroup, Thaco, Hòa Phát, Sun, T&T, Geleximco, Minh Phú, Masan, Sovico, TH, FPT, Vinamilk… đã là những thương hiệu tại thị trường khu vực và thế giới, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Nhưng chúng ta sánh vai với các cường quốc năm châu như thế nào, có đạt được khát vọng đặt ra cho năm 2030, 2045, bước vào kỷ nguyên vươn mình như thế nào, đất nước có hùng cường, thịnh vượng hay không thì trông đợi lớn ở đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam. Trong đó phải có những tập đoàn KTTN lớn mạnh.

Theo ông nên hiểu lời Tổng bí thư đã nói “chúng ta chuẩn bị để tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” như thế nào?

- Kỷ nguyên vươn mình theo như Tổng bí thư nói là cho đất nước mình trong một giai đoạn mới. Nhưng khái niệm đấy tương đồng với khái niệm Thời đại. Kỷ nguyên cũng là một thời đại. Thời đại là sự lớn lao của toàn thế giới, của toàn cầu và toàn thể nhân loại. Theo tôi, kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam không thể tách rời thời đại và những điều kiện, những cơ hội của thời đại.

Rõ ràng thế giới đã chuyển sang thời đại rất là khác: thời đại công nghệ, thời đại trí tuệ và thời đại xanh - thời đại tốc độ rất là cao. Nền tảng, cấu trúc, nguyên lý vận hành rất khác với công nghệ cao, toàn cầu hóa, trí tuệ, sáng tạo, Internet vạn vật, sản xuất thông minh, chung sống hài hòa với thiên nhiên tiết kiệm tài nguyên … Một khái niệm nữa gắn với thời đại ở nhiều nước là chuyển sang kinh tế thị trường, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi sang kinh tế thị trường phát triển hiện đại. Việt Nam ta đã cam kết đi cùng loài người nên thời đại đó cũng là thời đại của chúng ta. Và chúng ta cũng phải chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi sang kinh tế thị trường hiện đại… Tức là chúng ta phải thay đổi. Bây giờ phải vươn mình lên.

Kỷ nguyên vươn mình mà Tổng bí thư nói còn hai hàm ý khác: Đó là sẽ mở ra trang mới của Việt Nam huy hoàng. Với thành quả 40 năm Đổi mới, thế và lực của đất nước tăng lên, tạo những điều kiện để ta chuyển sang một mức phát triển mới thu nhập cao, hiện đại. 40 năm cho thấy ta có đà, có thế, có lực.

Ý nữa là cách làm phải khác. Những gì cũ kỹ, trói buộc đã lộ ra hết rồi. Bây giờ phải xử lý các vấn đề đó nhưng không phải theo cách sửa chữa, chỉnh sửa.

Làm cách đó không có được Kỷ nguyên mới- Thời đại mới. Mà phải xử lý có tính hệ thống, bỏ cũ, làm mới, tạo ra cái mới. Chúng ta cần có cuộc đổi mới lần hai.

tien si tran dinh thien neu co chinh sach tot kinh te tu nhan se co phat trien phi thuong hinh 2

Tiến sĩ Trần Đình Thiên: "Nếu chúng ta có chính sách tốt hơn, giải pháp thiết thực hơn thì khu vực kinh tế tư nhân có thể đạt được những thành tích phi thường". Ảnh: H.L

Ông trông đợi lớn ở đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam, nhưng DN của ta lượng chưa đủ, chất còn thiếu?

-Tuy DN của ta có sức chống chịu và khả năng sinh tồn phi thường, sống dai nhưng vẫn yếu, chậm lớn, khó trưởng thành. Ta nhìn thấy rõ nhất là tuổi thọ của DN Việt Nam rất ngắn. Một bộ phận trong đó chưa kịp lớn đã ra đi. Số DN nhỏ và siêu nhỏ vẫn chiếm hơn 90%. Bằng chứng rõ nhất về sức chống chịu của DN Việt, đó là trên thế giới, ít nước nào có mặt bằng lãi suất cao kéo dài như Việt Nam mà DN tư nhân vẫn sống. Chưa kể còn nhiều khoản chi phí giao dịch khác.

Nếu chúng ta có chính sách tốt hơn, giải pháp thiết thực hơn thì khu vực này có thể đạt được những thành tích phi thường. Nếu khu vực này yếu như hiện nay, thì làm sao vươn mình, làm sao trở thành quốc gia thịnh vượng, và mục tiêu của 2030-2045 liệu có đạt được.

Câu hỏi đặt ra là tại sao với năng lực “chống chịu” và “trụ hạng” hiếm có như vậy mà đa số doanh nghiệp Việt vẫn nhỏ bé, chậm lớn, khó lớn và ngại lớn. Trong khi DN Việt là một trong những thành tố quan trọng nhất cấu thành “nội lực”, quyết định sự phát triển nền kinh tế Việt Nam. 40 năm qua, DN Việt Nam giữ vai trò quan trọng, thì tới đây sẽ đóng vai trò lớn hơn nữa, quan trọng hơn nữa cho sự thịnh vượng của quốc gia, cho việc hiện thực hóa các mục tiêu và khát vọng. Tổng bí thư đã nói “cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp chắc chắn sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam”.

Đất nước khó vươn mình, không đạt được mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao nếu không có được lực lượng DN Việt Nam hùng mạnh và trong đó phải có nhiều những tập đoàn tư nhân lớn. Muốn vậy, không chỉ là hoàn thiện thể chế, tạo lập môi trường cho DN phát triển, khơi gợi hoài bão lớn lao và khát vọng phát triển, mà còn phải bảo vệ DN nội địa. Phải nghiên cứu một cách hệ thống để bảo vệ DN nội địa trong bối cánh cửa hội nhập mở rộng, cam kết quốc tế ký cũng nhiều. Ta có hàng rào gì, điều kiện kỹ thuật gì có thể bảo vệ DN của ta. Và những gì DN nội địa làm được dứt khoát phải để cho DN nội.

Đà có, thế có, lực cũng có, khí thế mới đang bừng lên, đây là thời cơ để thay đổi, để có cuộc đổi mới mới, để chuyển sang cách phát triển mới. Điều kiện để bứt phá, vươn mình đã lộ diện.

+Cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn.

Hà Linh (thực hiện)

Xem thêm

Sun PhuQuoc Airways đón tàu bay thứ 11, khởi động giai đoạn tăng trưởng nhanh đội tàu bay

Sun PhuQuoc Airways đón tàu bay thứ 11, khởi động giai đoạn tăng trưởng nhanh đội tàu bay

Ngày 23/6/2026, Sun PhuQuoc Airways (SPA) - hãng hàng không thành viên của Tập đoàn Sun Group - chính thức tiếp nhận tàu bay thứ 11, tiếp tục bổ sung thêm một tàu bay Airbus A320neo vào đội hình khai thác. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược tăng cường năng lực đội tàu, tạo nền tảng để hãng mở rộng mạnh mẽ mạng bay nội địa và quốc tế ngay trong giai đoạn cao điểm hè 2026.

Vietnam Airlines đồng hành vận chuyển sếu đầu đỏ từ Thái Lan về Việt Nam, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học

Vietnam Airlines đồng hành vận chuyển sếu đầu đỏ từ Thái Lan về Việt Nam, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học

Vietnam Airlines phối hợp cùng UBND tỉnh Đồng Tháp, Vườn Quốc gia Tràm Chim triển khai vận chuyển các cá thể sếu đầu đỏ từ Thái Lan về Việt Nam trên chuyến bay VN 604 từ Băng Cốc đến TP. Hồ Chí Minh chiều ngày 23/6. Hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc triển khai Đề án Bảo tồn và Phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim giai đoạn 2022 - 2032, góp phần phục hồi loài chim biểu tượng của vùng Đồng Tháp Mười, thúc đẩy hợp tác bảo tồn đa dạng sinh học giữa các quốc gia trong khu vực và tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của Vietnam Airlines đối với các chương trình vì cộng đồng và phát triển bền vững.  

Sôi nổi phong trào thi đua “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” tại một doanh nghiệp Kinh doanh Than

Sôi nổi phong trào thi đua “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” tại một doanh nghiệp Kinh doanh Than

Đó là Công ty Cổ phần Kinh doanh than Cẩm Phả - Vinacomin, gần đây, phong trào xây dựng hình ảnh “Người Thợ mỏ - Người Chiến sĩ” đã được phát động mạnh mẽ, trở thành động lực nội sinh lớn, khơi dậy tinh thần vượt khó và ý thức trách nhiệm vượt trội của đội ngũ cán bộ, công nhân lao động ngay từ những tháng đầu năm 2026.

Than Uông Bí lan tỏa khí thế “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”

Than Uông Bí lan tỏa khí thế “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”

Những tháng đầu năm 2026, Công ty Than Uông Bí - TKV đã ghi nhận bước đột phá mạnh mẽ qua phong trào “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”, tạo dấu ấn mới về năng suất lao động khi 28 cá nhân tiêu biểu được tuyên dương đạt mức thu nhập cao gấp hơn hai lần so với kế hoạch.

Đấu giá tài sản kéo dài gần 20 tiếng: Người tham gia và đơn vị tổ chức đều kiệt sức

Đấu giá tài sản kéo dài gần 20 tiếng: Người tham gia và đơn vị tổ chức đều kiệt sức

(CLO) Cùng với quá trình chuyển đổi số, hoạt động đấu giá tài sản tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng tiếp cận của người dân. Trong khi các phiên đấu giá truyền thống vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về thời gian, nhân lực và chi phí tổ chức, mô hình đấu giá trực tuyến đang được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho thị trường.

Hành trình "từ 0 đến 1": Từ những người mở đường đến VinaPhone hôm nay

Hành trình "từ 0 đến 1": Từ những người mở đường đến VinaPhone hôm nay

Ba mươi năm trước, để dựng nên mạng di động VinaPhone, những kỹ sư Việt Nam gần như bắt đầu từ con số 0. Không công nghệ, không kinh nghiệm triển khai mạng GSM, không đội ngũ được đào tạo bài bản. Từ những chuyến đi học ở nước ngoài, những ngày tự mày mò tài liệu đến 13 trạm BTS đầu tiên được dựng lên bằng chính sức người, họ đã tạo nên cuộc gọi đầu tiên và mở ra hành trình “từ 0 đến 1” của người Việt trong lĩnh vực viễn thông.

MB đồng hành cùng doanh nghiệp quân đội thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững

MB đồng hành cùng doanh nghiệp quân đội thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững

Tại Hội nghị Doanh nghiệp Quân đội năm 2026 do Bộ Quốc phòng tổ chức, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tài chính tin cậy của khối doanh nghiệp quốc phòng, đồng hành cùng các đơn vị trong chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản xuất kinh doanh phục vụ nhu cầu quốc phòng.

Giới siêu giàu thế giới đang sống ở đâu?

Giới siêu giàu thế giới đang sống ở đâu?

(CLO) Bản đồ phân bố giới siêu giàu toàn cầu đang cho thấy một thực tế quen thuộc: phần lớn của cải vẫn tập trung ở một số ít nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, phía sau sự thống trị của Mỹ và Trung Quốc là sự nổi lên của các thị trường mới nổi, nơi tốc độ tạo ra tài sản đang tăng nhanh hơn đáng kể so với các trung tâm tài chính truyền thống.

Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ cam kết bảo lãnh hơn 2,9 tỷ USD cho dự án tàu bay của Vietnam Airlines

Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ cam kết bảo lãnh hơn 2,9 tỷ USD cho dự án tàu bay của Vietnam Airlines

Vietnam Airlines đã nhận Cam kết bảo lãnh sơ bộ (Preliminary Commitment) từ Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ (EXIM) với hạn mức bảo lãnh tối đa hơn 2,9 tỷ USD cho khoản vay của dự án đầu tư 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737 MAX 8. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình thu xếp nguồn vốn cho dự án, tạo nền tảng thuận lợi để Hãng tiếp tục làm việc với các tổ chức tín dụng quốc tế và triển khai chiến lược phát triển đội bay trong dài hạn.

Agribank đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay thông qua Tổ vay vốn: Khơi thông nguồn vốn, trợ lực vững chắc cho “tam nông”

Agribank đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay thông qua Tổ vay vốn: Khơi thông nguồn vốn, trợ lực vững chắc cho “tam nông”

Sau hơn 25 năm triển khai rộng rãi, mô hình cho vay thông qua Tổ vay vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã khẳng định hiệu quả kép trong dòng chảy kinh tế nông thôn. Agribank hiện đang triển khai hình thức cấp tín dụng này tại 105 Chi nhánh thuộc 34 tỉnh, thành phố trên cả nước với mạng lưới gần 60.000 Tổ vay vốn, gần 1 triệu thành viên tham gia và dư nợ lên tới hơn 215.000 tỷ đồng.

Công ty Điện lực Quảng Ninh đồng hành cùng khách hàng phát triển điện mặt trời

Công ty Điện lực Quảng Ninh đồng hành cùng khách hàng phát triển điện mặt trời

Trước dự báo sản lượng điện thương phẩm năm 2026 sẽ chạm mốc kỷ lục 7,35 tỷ kWh, Công ty Điện lực Quảng Ninh đã chủ động đẩy mạnh và đồng hành cùng khách hàng phát triển các nguồn điện tại chỗ nhằm đảm bảo cung ứng năng lượng an toàn, phục vụ tốt nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân.

Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình cùng dân tộc

Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình cùng dân tộc

Hành trình hơn 36 năm xây dựng và phát triển của Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả - TKV (13/4/1990 - 13/4/2026) chính là kho tàng kinh nghiệm và những bài học quý báu để đơn vị đón nhận những thời cơ mới trong kỷ nguyên vươn mình, tiếp tục khẳng định vai trò mạch máu logistics chiến lược của ngành Than Việt Nam.

3 cú sốc có thể làm nóng giá lương thực ở Đông Nam Á

3 cú sốc có thể làm nóng giá lương thực ở Đông Nam Á

(CLO) Đông Nam Á đang đối mặt với nguy cơ lạm phát lương thực gia tăng trong những năm tới khi 3 yếu tố bất lợi cùng xuất hiện: giá dầu tăng do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, giá phân bón leo thang và khả năng xuất hiện một đợt El Niño mạnh vào cuối năm 2026.

Vàng lấy lại sức hút khi nỗi lo đình lạm gia tăng

Vàng lấy lại sức hút khi nỗi lo đình lạm gia tăng

(CLO) Khảo sát mới nhất của Bank of America cho thấy, giới quản lý quỹ đang nhìn nhận tích cực hơn về vàng, khi lo ngại kim loại quý bị định giá quá cao giảm mạnh. Trong bối cảnh nỗi lo đình lạm trở thành kịch bản kinh tế được dự báo nhiều nhất, vàng tiếp tục được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Công ty Than Mông Dương: Tự hào truyền thống 44 năm đổi mới, phát triển

Công ty Than Mông Dương: Tự hào truyền thống 44 năm đổi mới, phát triển

Trải qua 44 năm xây dựng và phát triển, Công ty Cổ phần Than Mông Dương – Vinacomin đã đạt được nhiều thành tích to lớn trong lao động sản xuất. Lớp lớp các thế hệ thợ mỏ Mông Dương đã vượt qua mọi khó khăn, tiên phong đổi mới, không ngừng áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, giảm sức lao động, đảm bảo việc làm và thu nhập ổn định cho toàn thể người lao động.

Cỡ chữ bài viết: