Chi phí nhiên liệu hàng không tăng mạnh sau xung đột tại Iran đang trở thành áp lực dài hạn đối với ngành hàng không. Các lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng giá nhiên liệu có thể duy trì ở mức cao trong nhiều năm, khiến các hãng khó tiếp tục mở rộng hoạt động như kế hoạch ban đầu.
Ông Luís Rodrigues, Giám đốc điều hành TAP Air Portugal, dự báo ngành hàng không có thể trải qua ba đến năm năm khó khăn. Theo ông, nhu cầu đi lại vẫn duy trì, nhưng khả năng ứng phó của doanh nghiệp có giới hạn.
Thực tế, nhu cầu bay vẫn khá vững bất chấp giá vé tăng mạnh. Theo đơn vị dữ liệu OAG, lượng đặt chỗ trong nửa đầu năm nay đạt 2,3 tỷ lượt, tăng 1% so với cùng kỳ năm trước. Giá vé tăng ở mức hai con số trong phần lớn các tháng của năm 2026 nhưng chưa khiến nhu cầu suy giảm đáng kể.
Delta Air Lines cũng cho biết hãng gần như không ghi nhận sự sụt giảm nhu cầu, dù giá vé trung bình đã tăng 20% trong năm nay.
Tuy nhiên, các hãng hàng không đang chuẩn bị cho những đợt tăng giá tiếp theo khi các hợp đồng phòng vệ giá nhiên liệu dần hết hiệu lực. Ông Joerg Eberhart, người đứng đầu ITA Airways của Italia, cho biết hãng đã mua trước khoảng 80% lượng nhiên liệu cần thiết trước khi khủng hoảng Iran bùng phát. Dù vậy, việc không ký thêm các hợp đồng phòng vệ khiến hãng đối mặt với rủi ro biến động giá lớn hơn trong năm tới.
Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng chi trả của hành khách. Giá năng lượng cao có thể đẩy lạm phát tăng, làm giảm thu nhập thực tế của các hộ gia đình và khiến người dân cắt giảm chi tiêu cho du lịch. Khi đó, các hãng hàng không sẽ phải đối mặt với sức ép kép từ chi phí vận hành cao và nhu cầu đi lại suy yếu.
Một lãnh đạo hãng hàng không lớn cảnh báo lạm phát cuối cùng sẽ khiến người tiêu dùng nghèo đi, qua đó làm giảm nhu cầu. Ông Roberto Alvo, Giám đốc điều hành Latam Airlines, cũng cho rằng nếu giá năng lượng gây tổn hại cho nền kinh tế nói chung, nhu cầu đi lại sẽ chậm lại và triển vọng của toàn ngành sẽ thay đổi đáng kể.
Thông thường, các hãng có thể giảm giá vé để kích cầu. Tuy nhiên, khi chi phí tăng cao và biên lợi nhuận bị thu hẹp, giải pháp này có thể khiến tình hình tài chính xấu đi. Ông Adrian Neuhauser, Giám đốc điều hành tập đoàn hàng không Abra, nhận định quy mô ngành hàng không trong tương lai có thể nhỏ hơn dự kiến do các doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch tăng trưởng.
Áp lực chi phí còn buộc các hãng cân nhắc lại chiến lược đầu tư. Thay vì chỉ tập trung mở rộng đội bay bằng máy bay mới của Boeing và Airbus, một số doanh nghiệp phải tính toán thời điểm thay thế máy bay cũ, kém tiết kiệm nhiên liệu và phân bổ ngân sách cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
Latam Airlines hiện điều chuyển một số máy bay cũ sang các đường bay có tần suất thấp hơn nhằm tiết kiệm nhiên liệu, thay vì loại bỏ hoàn toàn chúng khỏi đội bay. Trong khi đó, SunExpress cho biết sẽ đánh giá từng năm việc tiếp tục khai thác máy bay cũ khi tiếp nhận các máy bay mới.
Trước triển vọng nhiều biến động, các lãnh đạo ngành cho rằng khả năng kiểm soát chi phí và thích ứng nhanh sẽ quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi nhiên liệu đắt đỏ có nguy cơ kéo dài, bài toán của các hãng hàng không không chỉ là duy trì lượng khách mà còn là bảo vệ lợi nhuận trong lúc sức mua có thể suy yếu.
