Tìm lời giải cho bài toán ô nhiễm không khí ở đô thị lớn

Hà Nội đang chịu áp lực ngày càng lớn từ ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn do quá trình đô thị hóa, giao thông và sinh hoạt dân sinh. Mới đây, tại buổi đối thoại do Báo Nhân Dân tổ chức, các nhà quản lý và chuyên gia đã cho rằng cần cách tiếp cận tổng thể, dựa trên dữ liệu khoa học, công nghệ và sự tham gia của toàn xã hội để cải thiện chất lượng không khí đô thị.

z7340658643752_34a9aa41f7175d501f6fbfe22d0aed81.jpg
Đối thoại về vấn đề ô nhiễm không khí với chủ đề "Cải thiện chất lượng môi trường không khí ở đô thị" do Báo Nhân Dân tổ chức. Ảnh: Thành Đạt.

Áp lực lớn từ đô thị hóa, đốt mở và sinh hoạt dân sinh

Theo ông Vũ Xuân Tùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, chất lượng không khí Thủ đô đang chịu sức ép lớn theo tiến trình đô thị hóa. Nồng độ bụi mịn có xu hướng tăng trong những năm gần đây và biến động mạnh, đặc biệt vào các tháng mùa đông và đầu mùa xuân.

Ông Tùng cho biết, có bốn nhóm nguồn chính gây ô nhiễm không khí tại Hà Nội, trong đó khó kiểm soát nhất là đốt và sinh hoạt dân sinh do gắn với thói quen, lối sống và phong tục tập quán. “Nguồn này phân tán, không tập trung như các khu công nghiệp nên việc quản lý rất phức tạp”, ông nhấn mạnh.

Để kiểm soát, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tham mưu thành phố ban hành các chỉ đạo chung, tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm như đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác tự phát. Công tác cảnh báo được thực hiện thường xuyên thông qua văn bản gửi tới các địa phương, nhất là trong thời điểm vụ mùa. Thành phố cũng phân cấp rõ trách nhiệm quản lý vệ sinh môi trường và rác thải sinh hoạt cho chính quyền cấp xã, phường; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, ứng dụng thiết bị bay chụp tự động, camera giám sát để phát hiện sớm các điểm phát sinh đốt rác, đốt rơm rạ trái quy định.

z7340659426057_dda7b7a78fb166849bcfe34568001bea.jpg
Đại diện cơ quan quản lý đánh giá chất lượng không khí Thủ đô đang chịu sức ép lớn theo tiến trình đô thị hóa. Ảnh: Thành Đạt.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, trong những năm gần đây, Bộ đã ban hành nhiều quy chuẩn mới về chất lượng không khí xung quanh và khí thải công nghiệp với ngưỡng kiểm soát nghiêm ngặt hơn; đồng thời hướng dẫn các địa phương thực hiện kiểm kê nguồn thải, coi đây là nền tảng khoa học bắt buộc trong quản lý chất lượng không khí. Tuy nhiên, việc xây dựng và tích hợp dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn do nguồn phát thải phân tán, đa dạng, đòi hỏi nguồn lực lâu dài và hệ thống vận hành bài bản.

Giao thông xanh, dữ liệu khoa học và giải pháp lâu dài

Theo bà Lê Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đang từng bước hoàn thiện mạng lưới quan trắc không khí, song chi phí đầu tư lớn và cần nhiều thời gian. Trước mắt, Hà Nội sử dụng các công cụ bổ trợ như vệ tinh, trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình hóa; đồng thời triển khai giám sát cộng đồng, tích hợp lên ứng dụng iHaNoi để xác định các “điểm nóng” ô nhiễm và làm rõ trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Thành phố cũng đang thực hiện tổng kiểm kê nguồn thải, dự kiến hoàn thành vào năm 2026 nhằm có cơ sở khoa học đầy đủ hơn cho việc hoạch định chính sách.

Theo ông Ân Dũng, đa phần ô nhiễm đến từ khí thải của xe máy nên các loại xe mới đa phần dùng nhiên liệu mới và điện. (ảnh minh họa).
Giao thông vẫn là nguồn phát thải lớn khi hạ tầng vận tải hành khách công cộng chưa đáp ứng yêu cầu. Ảnh minh họa.

Về vai trò của giao thông, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Phòng Quản lý Vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, giao thông vẫn là nguồn phát thải lớn khi hạ tầng vận tải hành khách công cộng chưa đáp ứng yêu cầu, kết nối giữa xe buýt, đường sắt đô thị với phương tiện xanh còn hạn chế. Thời gian qua, Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách chuyển đổi giao thông xanh; đưa vào hoạt động các tuyến xe buýt điện; khảo sát phát triển hạ tầng trạm sạc và xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Theo ông Huy, để giảm ô nhiễm không khí bền vững, cần hạn chế mạnh phương tiện cá nhân trong khu vực nội đô, nâng cao chất lượng vận tải hành khách công cộng, phát triển xe đạp công cộng và các phương tiện trung chuyển xanh; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để tạo sự đồng thuận xã hội.

Thực tiễn cho thấy, cải thiện chất lượng không khí đô thị đòi hỏi lộ trình rõ ràng, kiểm soát chặt các nguồn phát thải và sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, các cấp, thay vì chỉ xử lý tình huống trước mắt.

Xem thêm

Dự báo thời tiết ngày 30/10: TP.HCM có nắng mạnh, mưa dông thu hẹp

Dự báo thời tiết ngày 30/10: TP.HCM có nắng mạnh, mưa dông thu hẹp

(CLO) Ngày 30/10, TP HCM và khu vực Nam Bộ có nắng mạnh, mưa dông chỉ còn xuất hiện cục bộ vào chiều tối. Đáng chú ý, mặc dù qua giai đoạn đỉnh điểm, mực nước triều cường tại các trạm hệ thống sông Sài Gòn vẫn duy trì ở mức cao đến hết ngày 31/10, kết hợp với mưa cục bộ về chiều tối, có nguy cơ tiếp tục gây ngập các vùng trũng thấp và ven sông.

Hải Phòng: Triển khai Chương trình hành động bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

Hải Phòng: Triển khai Chương trình hành động bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

(CLO) Giám sát tự động 100% nguồn thải lớn, xử lý 70% nước thải sinh hoạt đô thị và lập mới Khu bảo tồn biển Cát Bà - Long Châu là những mục tiêu cốt lõi vừa được Hải Phòng chốt định đến năm 2030. Để hiện thực hóa, thành phố sẽ triển khai 9 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm khơi thông nguồn lực, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Dự báo thời tiết ngày 29/10: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mưa dông vài nơi

Dự báo thời tiết ngày 29/10: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mưa dông vài nơi

(CLO) Ngày 29/10, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ phổ biến trạng thái nhiều mây, có mưa rào và dông rải rác, nhiệt độ giảm nhẹ với cao nhất từ 28–32 độ C. Trong khi đó, khu vực từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng tiếp tục là tâm điểm mưa vừa, mưa to đến rất to; khu vực Nam Bộ và TP.HCM đề phòng mưa dông cục bộ kèm ngập úng vào chiều tối.

Dự báo thời tiết ngày 28/10: Tây Nguyên và Nam Bộ ngày nắng, chiều tối có mưa

Dự báo thời tiết ngày 28/10: Tây Nguyên và Nam Bộ ngày nắng, chiều tối có mưa

(CLO) Ngày 28/10, khu vực Nam Bộ và cao nguyên Trung Bộ duy trì trạng thái ngày nắng với nền nhiệt phổ biến từ 28–34 độ C. Tuy nhiên, về chiều và tối, thời tiết chuyển biến với mưa rào và dông rải rác (riêng Lâm Đồng và TP.HCM cục bộ có mưa to). Đáng chú ý, đây cũng là thời điểm triều cường tại Nam Bộ chạm đỉnh, nguy cơ gây ngập trên diện rộng vào giờ tan tầm.

Việt Nam nghiên cứu phát triển công nghệ thu giữ, lưu trữ CO₂ hướng tới Net Zero

Việt Nam nghiên cứu phát triển công nghệ thu giữ, lưu trữ CO₂ hướng tới Net Zero

(CLO) Để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050, công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) được xem là "chìa khóa" giảm phát thải đột phá cho các ngành công nghiệp nặng tại Việt Nam. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, bài toán về chi phí, hoàn thiện hành lang pháp lý và xây dựng lộ trình triển khai cụ thể đang đặt ra cấp thiết.

Dự báo thời tiết ngày 27/10: Hà Tĩnh đến Đà Nẵng có mưa lớn từ chiều tối

Dự báo thời tiết ngày 27/10: Hà Tĩnh đến Đà Nẵng có mưa lớn từ chiều tối

(CLO) Từ chiều tối 27/10 đến ngày 28/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến TP. Đà Nẵng dự báo có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 40-70mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Mưa lớn ở khu vực có khả năng gây ngập tại các vùng trũng thấp, khu đô thị, công nghiệp; lũ quét trên các sông suối và sạt lở đất trên sườn dốc.

Dự báo thời tiết ngày 26/10: Hà Nội ngày nắng, mưa về đêm

Dự báo thời tiết ngày 26/10: Hà Nội ngày nắng, mưa về đêm

(CLO) Ngày 26/10, khu vực Hà Nội duy trì trạng thái có mây, ban ngày trời nắng với mức nhiệt cao nhất phổ biến từ 31–33 độ C. Đêm và sáng sớm thời tiết dịu mát, chỉ xuất hiện mưa rào và dông vài nơi, nhiệt độ thấp nhất dao động trong khoảng 24–26 độ C.

Dự báo thời tiết ngày 25/10: Cả nước hửng nắng, mưa dông giảm

Dự báo thời tiết ngày 25/10: Cả nước hửng nắng, mưa dông giảm

(CLO) Ngày 25/10, thời tiết cả nước đồng loạt chuyển trạng thái tạnh ráo, chủ đạo là ngày nắng và gió nhẹ. Mức nhiệt cao nhất tại Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ đều chạm ngưỡng 31–34 độ C, có thể gây cảm giác oi nóng vào giữa trưa; mưa rào và dông chỉ còn xuất hiện cục bộ vài nơi về chiều tối và đêm.

Dự báo thời tiết ngày 24/10: TP HCM có nắng mạnh, giảm mưa

Dự báo thời tiết ngày 24/10: TP HCM có nắng mạnh, giảm mưa

(CLO) Ngày 24/10, TP. HCM và khu vực Nam Bộ có xu hướng giảm mưa, nắng gia tăng với nhiệt độ dao động từ 23–33 độ C, mưa chủ yếu xuất hiện về chiều tối. Tuy nhiên, mực nước triều cường trên hệ thống sông Sài Gòn đang lên nhanh, có nguy cơ gây ngập úng cục bộ tại các vùng trũng thấp và tuyến đường ven sông.

Siêu bão Champi không đi vào Biển Đông

Siêu bão Champi không đi vào Biển Đông

(CLO) Theo dự báo của cơ quan khí tượng, hoàn lưu phía Tây siêu bão Champi có thể gây gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 10-11 tại vùng biển phía Đông Bắc khu vực Bắc Biển Đông trong 1-2 ngày tới.

Cỡ chữ bài viết: