Ngày 28/11, Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia (đợt 13).
Trong đợt công nhận bảo vật quốc gia thứ 13 năm 2024, tỉnh An Giang có 2 hiện vật, gồm: Đầu tượng Phật Linh Sơn Bắc, niên đại thế kỷ I - III và Mộ vò Gò Cây Trâm, niên đại thế kỷ IV - V, hiện đang lưu giữ tại Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo.
Bảo vật quốc gia Mộ vò Gò Cây Trâm được phát hiện trong cuộc khai quật phối hợp giữa Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu di sản văn hóa Daehan và Khoa Nhân văn - Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc). Cuộc khai quật được tiến hành từ ngày 26/12/2018 đến 22/01/2019.
Tại hố khai quật số 2, di tích mộ vò được phát hiện nằm trực tiếp trên một mặt phẳng - thuộc đáy lớp văn hóa 1, đào xuống lớp văn hóa 2 (lớp có lỗ cột gỗ và hiện vật gốm đặc trưng cho giai đoạn Óc Eo sớm).
Bảo vật quốc gia Đầu tượng Phật Linh Sơn Bắc được phát hiện trong quá trình khai quật tại di tích Linh Sơn Bắc (Khu Di tích Óc Eo - Ba Thê) giai đoạn 2017 - 2020.
Hiện vật là một bức tượng đầu Phật bằng đất nung, thể hiện hình ảnh Đức Phật, với vòm rắn Naga 5 đầu tỏa ra phía sau tạo thành tán che trên đầu - biểu tượng đặc trưng trong mỹ thuật Phật giáo ảnh hưởng Ấn Độ.
Với 2 bảo vật vừa được công nhận, tỉnh An Giang hiện có 10 bảo vật quốc gia thuộc văn hóa Óc Eo.
Văn hóa Óc Eo là nền văn hóa khảo cổ rực rỡ, hình thành và phát triển từ thế kỷ I đến thế kỷ VII, gắn liền với vương quốc Phù Nam - một trong những nhà nước cổ lớn nhất Đông Nam Á thời bấy giờ.
Văn hóa Óc Eo được nhận diện từ năm 1944 qua các cuộc khai quật của học giả người Pháp Louis Malleret. Nền văn hóa này đã để lại hệ thống di tích, di vật phong phú, độc đáo và có giá trị đặc biệt quan trọng.
Khu di tích Óc Eo - Ba Thê có diện tích trên 433ha, gồm khu A (núi Ba Thê) và khu B (cánh đồng Óc Eo), hiện đang tiếp tục được mở rộng theo yêu cầu của Hội đồng Di sản Thế giới.
Khu di tích này tập trung dày đặc các di chỉ kiến trúc, tín ngưỡng, tôn giáo, cư trú và sản xuất thủ công mỹ nghệ, phản ánh sự phát triển rực rỡ của một nền văn minh cổ.
Văn hóa Óc Eo không chỉ tồn tại độc lập với tín ngưỡng và bản sắc riêng mà còn cho thấy sự giao thoa mạnh mẽ giữa văn hóa Đông - Tây thông qua hệ thống thương cảng quốc tế, góp phần làm phong phú bản đồ văn hóa Việt Nam.
Hiện tỉnh An Giang đang phối hợp các cơ quan khoa học trong nước và quốc tế hoàn thiện hồ sơ, nhằm đưa Óc Eo - Ba Thê trở thành Di sản văn hóa thế giới vào năm 2027.
