Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đầu tiên

(CLO) Lễ giỗ bà Thứ phi Hoàng Phi Yến là di sản đầu tiên của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngày 9/4, Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thông tin, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố quyết định đưa “Lễ giỗ bà Thứ phi Hoàng Phi Yến huyện Côn Đảo” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 1

Nhân dân huyện Côn Đảo long trọng tổ chức lễ giỗ bà Thứ phi Hoàng Phi Yến

Đây là di sản văn hóa phi vật thể đầu tiên của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được công nhận và đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Bà Phi Yến tên thật Lê Thị Răm, là thứ phi của chúa Nguyễn Ánh. Người dân huyện Côn Đảo còn lưu truyền điển tích về sự ra đi của thứ phi Hoàng Phi Yến. Theo đó, năm 1783, sau khi thua quân Tây Sơn, Nguyễn Ánh mang theo vợ, con và khoảng 100 gia đình thuộc hạ chạy ra đảo Côn Sơn.

Theo truyền thuyết, bà bị chồng giam giữ trong một hang đá trên một hòn đảo hoang vắng nằm về phía Tây Nam của đảo chính do phạm tội ngăn cản Nguyễn Ánh cầu viện Pháp.

Con trai của bà Phi Yến và chúa Nguyễn Ánh là Hoàng tử Hội An (Hoàng tử Cải) khóc lóc đòi mẹ cũng đã bị Nguyễn Ánh khép vào tội a tòng với mẹ và bị ném xuống biển, xác trôi dạt vào làng Cỏ Ống, được dân làng Cỏ Ống vớt đem chôn và lập miếu thờ (ngày nay miếu và mộ Hoàng tử Cải vẫn còn tại làng Cỏ Ống).

Về bà Phi Yến, sau khi được dân làng giải cứu và biết tin con trai đã mất, bà vô cùng đau xót. Vào tháng 10 âm lịch năm 1785, làng An Hải tổ chức hội làm chay tế lễ trong làng. Họ đến rước bà Phi Yến đến tham dự cho thêm phần long trọng. Đêm hôm ấy, bà bị kẻ xấu xúc phạm nên đã tự tử để được vẹn toàn danh tiết. Dân làng đã lo việc tống táng và lập miếu thờ bà.

Người dân Côn Đảo xem bà Phi Yến như một vị thần phò trợ cho cuộc sống của họ. Dù trải qua rất nhiều thăng trầm của lịch sử, ở bất kỳ giai đoạn nào, người dân trên đảo vẫn giữ tục thờ cúng bà.

Vào ngày 17 và 18 tháng 10 âm lịch hàng năm, người dân Côn Đảo long trọng tổ chức lễ giỗ Bà. Đây đã trở thành lễ hội văn hóa truyền thống lớn trong năm.

Một số hình ảnh nổi bật trong Lễ giỗ bà Thứ phi Hoàng Phi Yến

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 2

Lễ rước bài vị Hoàng tử Hội An xuất phát từ An Sơn miếu đến miếu Cậu Cỏ Ống và ngược lại

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 3

Các đoàn lần lượt thắp hương

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 4

Đội múa khai lễ

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 5

Nhân dân huyện Côn Đảo long trọng tổ chức lễ giỗ bà Thứ phi Hoàng Phi Yến

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 6

Lễ dâng hoa và mâm ngũ quả tại di tích An Sơn Miếu

tinh ba ria vung tau co di san van hoa phi vat the quoc gia dau tien hinh 7

Tế lễ chính thức tại di tích An Sơn Miếu

Ngày giỗ của bà, hàng ngàn người dân cùng du khách tụ họp ở An Sơn Miếu. Về phần lễ, trong tiếng nhạc lễ rộn ràng, trang nghiêm, đại diện các khu dân cư Côn Đảo trong trang phục áo mũ cổ truyền, thành kính tế lễ, dâng lên những sản vật của địa phương như hương hoa, ngũ quả, xôi, chè… Sau đó chủ tế đọc văn khấn, thành tâm cầu nguyện những điều tốt lành, mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, bình yên, hạnh phúc.

Năm 2007, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xếp hạng Lễ giỗ Bà Thứ phi Hoàng Phi Yến thuộc di tích lịch sử - văn hóa An Sơn Miếu là di tích cấp tỉnh.  

T.Toàn

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: