Ngày 20/12, tỉnh Hưng Yên tổ chức hội thảo khoa học - thực tiễn về phục dựng, tái hiện và hồi sinh di sản Phố Hiến, nhằm khơi dậy các giá trị lịch sử, văn hóa và kiến tạo không gian di sản gắn với phát triển du lịch sáng tạo trong giai đoạn mới.
Phố Hiến là một trong những không gian di sản tiêu biểu của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước, gắn liền với tiến trình hình thành, phát triển và hội nhập của dân tộc Việt Nam trong các thế kỷ XVI - XVII với câu ca “Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”.
Trải qua biến động của lịch sử và sự thay đổi của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, vai trò trung tâm thương cảng của Phố Hiến không còn như trước. Tuy nhiên, hiện nay Phố Hiến vẫn lưu giữ một hệ thống di sản phong phú, bao gồm cả di sản vật thể và phi vật thể, phản ánh sinh động một giai đoạn phát triển rực rỡ, chứa đựng giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tín ngưỡng và ký ức đô thị.
Những năm qua, công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản Phố Hiến đã được tỉnh Hưng Yên quan tâm chỉ đạo và đạt được kết quả bước đầu. Tuy vậy, các hoạt động này vẫn còn bộc lộ những hạn chế như việc phục dựng, tôn tạo còn mang tính riêng lẻ, thiếu tính tổng thể; chưa tái hiện được một cách sinh động không gian văn hóa Phố Hiến xưa; việc gắn kết di sản với phát triển du lịch, dịch vụ và các ngành kinh tế sáng tạo còn chưa tương xứng với tiềm năng.
Do đó, việc phục dựng, tái hiện, hồi sinh di sản Phố Hiến không chỉ là yêu cầu bảo tồn văn hóa mà còn là nhiệm vụ phát triển mang tính chiến lược.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng việc “hồi sinh” Phố Hiến không chỉ dừng ở phục dựng kiến trúc mà phải hướng tới thiết lập một hệ sinh thái du lịch sáng tạo, trong đó di sản là trung tâm, với tầm nhìn dài hạn.
Một số đại biểu cho rằng việc phục dựng Phố Hiến cần tiếp cận theo không gian tổng thể, gắn với cảnh quan sông Hồng, trục giao thương lịch sử làm nên diện mạo thương cảng xưa. Phố Hiến cần được tái hiện như một “không gian mở”, nơi di sản được kích hoạt thông qua các hoạt động văn hóa, sáng tạo và sự tham gia của cộng đồng.
Bên cạnh đó, cần có giải pháp thực sự khả thi để tái hiện không gian văn hóa đô thị thương cảng Phố Hiến xưa một cách sinh động, chân thực, có chiều sâu, phù hợp với đời sống đương đại và nhu cầu trải nghiệm của du khách.
Ngoài ra, thúc đẩy vai trò của du lịch sáng tạo và kinh tế sáng tạo trong việc phát huy giá trị di sản Phố Hiến để vừa bảo tồn di sản, vừa tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Lãnh đạo tỉnh Hưng Yên khẳng định, phục dựng Phố Hiến không chỉ là hành trình tìm lại một thương cảng vang bóng trong lịch sử, mà còn là nỗ lực kiến tạo một không gian di sản sống, nơi giá trị văn hóa trở thành động lực nội sinh cho sự phát triển lâu dài của Hưng Yên.
Tỉnh Hưng Yên sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến khoa học, khuyến nghị tại hội thảo, hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động hiệu quả các nguồn lực để từng bước hiện thực hóa mục tiêu phục dựng, tái hiện và hồi sinh Phố Hiến theo hướng bài bản, bền vững.
Thời gian tới, tỉnh cũng sẽ tổ chức thêm các nghiên cứu, tọa đàm, hội thảo chuyên sâu nhằm gìn giữ giá trị di sản, huy giá trị mới của từng công trình sau khi phục dựng, tái hiện, hồi sinh di sản Phố Hiến.
