Năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không trên thế giới đã giảm hơn 20%, kéo theo giá cước tăng và nguy cơ tồn đọng hàng hóa tại nhiều khu vực.
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã làm gián đoạn hoạt động bay của cả máy bay chở khách và máy bay chở hàng trên khắp Trung Đông, bao gồm những trung tâm vận tải hàng không quan trọng như Doha và Dubai.
Hàng hóa vận chuyển hàng không giảm 22%
Dữ liệu của công ty tư vấn hàng không và logistics Aevean cho thấy trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến ngày 3/3, công suất vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không toàn cầu giảm 22% so với cùng kỳ 4 ngày hồi đầu tháng trước, thời điểm trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Ông Abdol Moaberry, Giám đốc điều hành công ty cung cấp phụ tùng máy bay và dịch vụ sửa chữa GA Telesis (trụ sở tại Florida, Mỹ), cho biết sự gián đoạn đã khiến chuỗi cung ứng tới Trung Đông gần như bị tê liệt. Công ty hiện không thể vận chuyển phụ tùng đến khu vực này cũng như nhận các linh kiện cần sửa chữa.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), vận tải hàng không chiếm khoảng 1/3 giá trị thương mại toàn cầu. Nhiều loại hàng hóa giá trị cao hoặc nhạy cảm với nhiệt độ như dược phẩm, trái cây tươi, phụ tùng ô tô hay các sản phẩm công nghệ thường được vận chuyển bằng đường hàng không, cả trong khoang hành lý máy bay chở khách và trên các máy bay chở hàng chuyên dụng.
Các tuyến vận chuyển giữa châu Á và châu Âu đang chịu tác động rõ rệt. Theo Aevean, các hãng hàng không Trung Đông chiếm khoảng 13% tổng công suất vận tải hàng hóa bằng đường hàng không của thế giới.
Ông Brian Bourke, Giám đốc thương mại của công ty logistics SEKO Logistics, nhận định châu Âu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ chịu ảnh hưởng lớn hơn vì phụ thuộc nhiều vào các trung tâm trung chuyển ở Trung Đông. Theo ông, các doanh nghiệp tại Mỹ cũng cần theo dõi tình hình, dù tác động trước mắt không nghiêm trọng như ở châu Âu, châu Á hay Úc.
Aevean cho biết năng lực vận chuyển hàng hóa trên hành lang từ châu Á đến Trung Đông và châu Âu đã giảm 39% kể từ khi xung đột bắt đầu. Trong khi đó, công suất bay trực tiếp giữa Trung Quốc và châu Âu lại tăng 26%.
Giá vận chuyển hàng hóa tăng mạnh
Theo chỉ số vận tải hàng không của công ty tư vấn Freightos, giá cước vận chuyển hàng hóa từ Đông Nam Á sang châu Âu đã tăng hơn 6% lên mức 3,82 USD/kg kể từ 27/2. Giá cước từ Nam Á sang châu Âu tăng khoảng 3%, còn giá vận chuyển từ Nam Á sang Mỹ tăng 5%.
Stefan Paul, Giám đốc điều hành tập đoàn logistics Thụy Sĩ Kuehne+Nagel, ngày 3/3 cảnh báo rằng từ đầu tuần tới có thể xuất hiện tình trạng tồn đọng hàng hóa tại Đông Nam Á và Trung Quốc đối với các thị trường châu Âu và Mỹ.
Sự gián đoạn cũng ảnh hưởng đến việc vận chuyển các bộ phận máy bay, vốn thường được chuyển bằng đường hàng không. Theo Kuehne+Nagel, năm 2025, vận chuyển hàng không trong lĩnh vực hàng không vũ trụ đến và đi từ Trung Đông chiếm khoảng 6,7% tổng khối lượng toàn cầu.
Ông Amyr Qureshi, Phó chủ tịch cấp cao của công ty Aventure Aviation, cho biết ngay cả khi máy bay phải ngừng hoạt động do xung đột, chúng vẫn cần được bảo dưỡng để sẵn sàng cất cánh khi không phận được mở lại.
