Ngày 23/5 tới đây, tại Bảo tàng Hà Nội sẽ diễn ra sự kiện trải nghiệm văn hóa “Xoan mở hội”. Chương trình nằm trong khuôn khổ dự án truyền thông văn hóa “Thanh âm đất Tổ” do nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện.
Sự kiện sẽ tái hiện không gian văn hóa hát Xoan thông qua các hoạt động trình diễn, giao lưu cùng nghệ nhân và trải nghiệm tương tác dành cho công chúng trẻ.
Tại chương trình, người tham gia sẽ được giao lưu cùng các nghệ nhân đến từ phường Xoan cổ An Thái, lắng nghe câu chuyện về hành trình gìn giữ hát Xoan và trực tiếp thưởng thức những làn điệu Xoan cổ. Không gian sự kiện cũng tái hiện nhiều nét văn hóa đặc trưng gắn với loại hình nghệ thuật dân gian này thông qua khu trưng bày tư liệu, trang phục và nhạc cụ truyền thống.
Điểm nhấn của chương trình là buổi biểu diễn hát Xoan kéo dài khoảng 90 phút với nhiều tiết mục tiêu biểu như “Nhập tịch mời vua”, “Giáo pháo” thuộc chặng hát Thờ; “Hát ru mời rượu” thuộc hát Quả cách cùng các tiết mục hát Hội như “Bỏ bộ”, “Mó cá”.
Đan xen giữa các chặng là phần giao lưu cùng nghệ nhân và hoạt động học hát trực tiếp. Khán giả sẽ được hướng dẫn hát những câu Xoan đơn giản, tìm hiểu nhịp điệu, cách đối đáp và ý nghĩa của từng chặng hát. Đây cũng là cách ban tổ chức hướng người xem tiến vào không gian văn hóa để cảm nhận và trân trọng loại hình nghệ thuật lâu đời của dân tộc.
Bên cạnh đó, sự kiện còn có nhiều hoạt động trải nghiệm như workshop trang trí phách tre, chụp ảnh photobooth, tìm hiểu khu vực trưng bày kiến thức và sản phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ văn hóa thời đại Hùng Vương. Các hoạt động được thiết kế theo hướng tương tác nhằm giúp người trẻ tiếp cận di sản bằng nhiều giác quan và hình thức khác nhau.
Hát Xoan là loại hình nghệ thuật dân gian gắn với tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng, có lịch sử lâu đời tại Phú Thọ. Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, hát Xoan còn phản ánh đời sống văn hóa, tinh thần cộng đồng và nét đẹp sinh hoạt lễ hội của cư dân vùng đất Tổ. Năm 2017, hát Xoan Phú Thọ chính thức được UNESCO đưa ra khỏi danh sách di sản cần bảo vệ khẩn cấp, đồng thời ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Xuất phát từ thực tế hát Xoan được biểu diễn thường xuyên tại đình Hùng Lô để phục vụ du khách tham quan, dự án “Thanh âm đất Tổ” đã được khởi xướng bởi nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, với sự đồng hành của Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh Phú Thọ trực thuộc Sở VHTT&DL Phú Thọ. Dự án hướng tới việc lan tỏa những giá trị cốt lõi của hát Xoan bằng góc nhìn trẻ trung, gần gũi thông qua hình ảnh, câu chuyện và các chiến dịch truyền thông sáng tạo.
