Ngày 12/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, đóng góp ý kiến vào dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai) nhận thấy, đây là lần đầu tiên luật trao một khối lượng thẩm quyền rất lớn cho chính quyền Thủ đô và trung tâm của sự phân quyền, trao quyền đó chính là Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.
“Đây là một điểm rất nổi bật và mang tính đột phá trong tư duy luật pháp. Đồng thời, là một hướng đi rất đúng, phải mạnh dạn trao quyền, trao không gian sáng tạo thể chế, trao quyền tự quyết lớn cho Thủ đô. Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội được trao vai trò là nhà kiến tạo thể chế cho chính quyền đô thị. Đây là quyền lực rất lớn nhưng cũng đặt ra sức ép cho quá trình tổ chức thực hiện”, đại biểu Trịnh Xuân An nêu vấn đề.
Qua nghiên cứu, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) cho biết: Dự thảo Luật Thủ đô lần này sẽ trao cho thành phố Hà Nội 192 thẩm quyền, trong đó có 50 thẩm quyền kế thừa từ Luật Thủ đô cũ và Nghị quyết 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô; đặc biệt có 85 thẩm quyền mới chưa có trong quy định của pháp luật hiện hành.
Bày tỏ ủng hộ việc phân quyền và phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền thành phố Hà Nội, tuy nhiên, đại biểu Tạ Văn Hạ nhấn mạnh đi đôi với phân quyền mạnh cần phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ.
Đại biểu Tạ Văn Hạ đề nghị thành phố Hà Nội cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi bộ máy cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng chính sách pháp luật. “Đòi hỏi đội ngũ này phải có kinh nghiệm, phải có trình độ và có tư duy tương xứng. Cho nên cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao”, đại biểu Tạ Văn Hạ nhấn mạnh.
Đại biểu Tạ Văn Hạ cho rằng, cần thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, đảm bảo công khai minh bạch gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Đồng thời, cần làm rõ cơ chế tổng kết, đánh giá thí điểm, đảm bảo các chính sách được triển khai có kiểm soát, có sơ kết và tổng kết kịp thời để hoàn thiện và nhân rộng mô hình cho phù hợp.
Cũng quan tâm dự án Luật, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên) bày tỏ tán thành Điều 9, quy định giao cho thành phố Hà Nội được quyết định việc thí điểm các cơ chế chính sách khác với luật hoặc chưa được luật quy định. Theo đó, bên cạnh khẳng định không cho phép thí điểm đối với các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và lĩnh vực khác trực tiếp liên quan đến chủ quyền quốc gia, dự thảo Luật quy định cho phép được thí điểm trong 6 lĩnh vực được quy định tại khoản 3 của Điều 9.
Cho rằng đây là cách thiết kế “vừa chọn bỏ và vừa chọn cho”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh cách thiết kế này sẽ thể chế hóa và đáp ứng được yêu cầu Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị là phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện cho thành phố Hà Nội nhưng đi kèm với đó phải là cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình.
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc quy định “đóng khung” chỉ cho phép thí điểm trong 6 lĩnh vực cần phải được cân nhắc thêm. “Có thể ngày hôm nay chúng ta thấy 6 lĩnh vực này là đủ, phù hợp nhưng với những mục tiêu nhiệm vụ và Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” giao cho Hà Nội rất là cao. Trong đó, có nhiệm vụ là phải trở thành thành phố toàn cầu, thì lo ngại sau khi luật được ban hành có thể lạc hậu so với thực tiễn và có thể không theo kịp được với sự vận động liên tục của Hà Nội trong thời gian tới”, nữ đại biểu Quốc hội bày tỏ quan điểm.
Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị bổ sung quy định Điều 9 theo hướng: Ngoài 6 lĩnh vực được giao thí điểm quy định tại khoản 3 của Điều 9, thì cho phép Hà Nội được thí điểm đối với lĩnh vực khác, nhưng chỉ khi có sự giao nhiệm vụ của cấp có thẩm quyền. Ví dụ Bộ Chính trị giao cho thành phố Hà Nội thí điểm một lĩnh vực mới ngoài 6 lĩnh vực, thì khi đó Hà Nội có thể căn cứ vào quy định này để thực hiện thí điểm mà không cần phải sửa Luật Thủ đô hay ban hành một nghị quyết khác của Quốc hội.
