Ngày 7/4 tới đây, tại Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM (97 Phó Đức Chính, phường Bến Thành, TP HCM), họa sĩ Phạm Quốc Ân sẽ giới thiệu triển lãm “Thiêng - Cơtu”, với sự cộng tác của giám tuyển Phan Trọng Văn.
Tại triển lãm này, Phạm Quốc Ân đem đến gần 50 tác phẩm, mang tới cho công chúng câu chuyện tâm linh của vùng đất ẩn mình giữa đại ngàn. Ánh nắng dịu khẽ chạm tán cây, mây len lỏi rồi tan vào trong mỗi thung sâu… đẹp như chốn bồng lai tiên cảnh.
Các tác phẩm được trưng bày, xoay quanh các trục: Gươl (nhà làng), thần linh và mặt nạ. Thay vì tái hiện phong cảnh đại ngàn hay kể chuyện theo lối du ký, họa sĩ tập trung vào cấu trúc biểu tượng và yếu tố tín ngưỡng. Những hình ảnh quen thuộc như mặt nạ, tượng nhà mồ, họa tiết nghi lễ được xử lý như yếu tố tạo hình, với nhịp điệu, khối và trật tự riêng.
Ở đó, Phạm Quốc Ân không vẽ người Cơ Tu theo nghĩa mô tả đời sống, mà tiếp cận các yếu tố văn hóa như những thực thể tạo hình. Các chi tiết như hốc mắt sâu, miệng mở rộng hay đường khắc xoắn ốc được chuyển hóa thành nhịp điệu thị giác và lực đẩy bố cục, giữ lại cảm giác nguyên sơ nhưng được tổ chức trong một cấu trúc rõ ràng.
Dưới góc nhìn giám tuyển, họa sĩ Phan Trọng Văn nhận định “Thiêng - Cơtu” là hành trình trở về với Trường Sơn đại ngàn, nơi văn hóa Cơtu, tín ngưỡng và thiên nhiên hòa quyện. Từ không gian nhà làng, những chiếc mặt nạ nghi lễ đến biểu tượng văn hóa Cơtu bản địa, tất cả được chuyển hóa qua ngôn ngữ sơn mài đương đại, trở thành những “hiện hình” giàu tính biểu đạt.
Không dừng lại ở tái hiện, triển lãm mở ra một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa con người và thế giới siêu nhiên. Trong không gian ấy, từng lớp ký ức, cảm xúc được đánh thức, dẫn dắt người thưởng lãm bước vào một trạng thái huyền nghiệm - nơi nghệ thuật trở thành cầu nối cho sự chiêm nghiệm và kết nối sâu bên trong.
Vì thế, triển lãm “Thiêng - Cơtu” cuốn người xem lặng theo từng lớp chất liệu được mài đến tận lõi. Khi dành đủ thời gian trước bề mặt sơn mài, công chúng sẽ nhận ra phía sau chiếc mặt nạ là cả cấu trúc của một niềm tin.
Họa sĩ Phạm Quốc Ân Sinh năm 1969 tại Hà Nội, ông tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật TP HCM năm 1997 và hiện là hội viên Hội Mỹ thuật TP HCM. Ông duy trì hoạt động sáng tác đều đặn, thường xuyên tham gia các hoạt động mỹ thuật trong nước, từ triển lãm Mỹ thuật mùa Xuân 2022, chương trình của Câu lạc bộ Mỹ thuật Thủ Đức 2022 đến các kỳ sáng tác nghệ thuật nối dài từ 2024 đến nay.
