Dữ liệu giai đoạn 2024–2025 của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy sự phân bố tài nguyên trên thế giới vẫn cực kỳ mất cân đối, tạo nên cả cơ hội lẫn điểm nghẽn lớn đối với phát triển kinh tế.
Các nguyên tố đất hiếm giữ vai trò trọng yếu trong sản xuất xe điện, thiết bị điện tử, công nghệ quốc phòng và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên này lại tập trung chủ yếu ở một số ít quốc gia.
Trữ lượng đã xác định toàn cầu đạt 91,9 triệu tấn, trong đó Trung Quốc nắm giữ tới 44 triệu tấn – gần một nửa tổng trữ lượng thế giới. Brazil xếp thứ hai với 21 triệu tấn, chiếm 23%. Ấn Độ, Úc, Nga và Việt Nam cũng sở hữu trữ lượng lớn. Tổng cộng sáu quốc gia dẫn đầu đã chiếm tới 80% trữ lượng toàn cầu.
Sự tập trung này khiến các nền kinh tế phát triển phải phụ thuộc vào thương mại và chuỗi chế biến trung gian. Mỹ chỉ sở hữu 1,9 triệu tấn, tương đương 2% tổng trữ lượng.
Để giảm rủi ro, chính quyền ông Trump từng thúc đẩy mở rộng khai thác trong nước, đơn giản hóa cấp phép và phối hợp với các đồng minh nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Tháng 10 vừa qua, Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt thỏa thuận giảm thuế quan, đổi lại Trung Quốc duy trì ổn định xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ.
Trong khi đó, các khu vực như Greenland, Tanzania và Nam Phi được xem là những nguồn cung thay thế tiềm năng nếu được đầu tư nâng cấp hạ tầng chế biến. Điều này mở ra cơ hội giảm bớt sự phụ thuộc vào các quốc gia sở hữu trữ lượng lớn.
