Tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Nam Phi, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã công bố sáng kiến hợp tác kinh tế và thương mại quốc tế về khoáng sản xanh, nhằm củng cố vị thế của Bắc Kinh trong lĩnh vực đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Ông đồng thời bảo vệ quyết định siết chặt xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc.
Liên minh này dự kiến có sự tham gia của Trung Quốc cùng hơn chục quốc gia đang phát triển như Zimbabwe, Campuchia, Nigeria và Myanmar - những nước sở hữu nguồn tài nguyên đất hiếm lớn. Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc cũng được kỳ vọng sẽ đồng hành trong sáng kiến này.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lý Cường nhấn mạnh Trung Quốc sẽ thúc đẩy hợp tác cùng có lợi và bảo đảm việc sử dụng khoáng sản quan trọng cho mục đích hòa bình. Ông cho biết Bắc Kinh sẽ bảo vệ lợi ích của các nước đang phát triển, đồng thời thận trọng với những ứng dụng liên quan đến quân sự.
Theo Tân Hoa Xã, nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng xanh, thúc đẩy quá trình chuyển đổi công bằng, duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu ổn định và thông suốt, cũng như tạo điều kiện cho việc lưu thông và ứng dụng công nghệ, sản phẩm liên quan.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh phương Tây đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã triển khai các gói hỗ trợ tài chính thông qua việc mua cổ phần thiểu số tại các công ty khai thác đất hiếm và lithium ở Bắc Mỹ.
Đồng thời, doanh nghiệp Mỹ và châu Âu cũng đang thiết lập liên minh với các nhà khai thác và tinh chế để xây dựng chuỗi cung ứng nam châm độc lập với Trung Quốc.
Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), chuỗi cung ứng đất hiếm hiện là một trong những lĩnh vực tập trung cao nhất ở tất cả các khâu. Năm ngoái, Trung Quốc chiếm 59% sản lượng khai thác đất hiếm toàn cầu, 91% công suất tinh chế và tới 94% sản xuất nam châm.
Trong hai thập kỷ qua, Trung Quốc đã củng cố mạnh mẽ vị thế trong sản xuất nam châm vĩnh cửu chứa đất hiếm - thành phần quan trọng trong xe điện, tua-bin gió, động cơ công nghiệp, trung tâm dữ liệu và hệ thống quốc phòng.
Nếu như cách đây 20 năm, Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 50% sản lượng nam châm thiêu kết, thì hiện nay con số này đã tăng lên 94%, biến nước này thành nhà cung cấp lớn nhất thế giới cho loại linh kiện thiết yếu trong các động cơ công suất cao phục vụ nhiều ứng dụng công nghệ tiên tiến.
