Phát biểu tại lễ khai mạc Triển lãm Chuỗi Cung ứng Quốc tế Trung Quốc ở Bắc Kinh ngày 22/6, Phó Thủ tướng Đinh Tiết Tường cho rằng chủ nghĩa đơn phương và các biện pháp bảo hộ đang tạo thêm sức ép đối với hoạt động thương mại quốc tế. Theo ông, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu đang tăng lên khi các quốc gia ưu tiên các chính sách nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế trong nước.
Những nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh thặng dư thương mại ngày càng lớn của Trung Quốc với nhiều đối tác đã trở thành chủ đề được quan tâm tại các nền kinh tế phát triển. Liên minh châu Âu hiện đang xem xét thêm các biện pháp nhằm ứng phó với sự cạnh tranh từ hàng hóa Trung Quốc, trong khi nhiều quốc gia đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung.
Tuần trước, các nước thuộc Nhóm G7 đã nhất trí về mục tiêu không để bất kỳ quốc gia nào cung cấp quá 60% lượng đất hiếm nhập khẩu của họ vào năm 2030. Động thái này được xem là một phần trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng đa dạng hơn đối với các khoáng sản quan trọng phục vụ sản xuất công nghệ cao, năng lượng sạch và quốc phòng.
Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đang chuẩn bị một khuôn khổ thuế quan mới sau khi một số biện pháp trước đây vấp phải các thách thức pháp lý. Các nhà quan sát cho rằng những thay đổi về chính sách thương mại trong thời gian tới có thể tiếp tục tác động đến dòng chảy thương mại toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc gần đây đã tăng cường các biện pháp quản lý xuất khẩu đối với một số khoáng sản chiến lược. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hai doanh nghiệp đất hiếm của Mỹ là MP Materials và USA Rare Earth đã được bổ sung vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Ngoài ra, tám doanh nghiệp Mỹ khác hoạt động trong các lĩnh vực máy bay không người lái, robot và hàng không vũ trụ cũng nằm trong diện chịu các hạn chế tương tự.
Dữ liệu hải quan mới nhất cho thấy xuất khẩu một số loại đất hiếm và khoáng sản quan trọng của Trung Quốc sang Nhật Bản vẫn ở mức thấp trong tháng 5. Điều này cho thấy quá trình điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang tiếp diễn khi các nền kinh tế tìm cách cân bằng giữa an ninh nguồn cung và hiệu quả thương mại.
