Cam kết từ nhóm được đưa ra khi Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cảnh báo rằng Kazakhstan sẽ khó giảm ảnh hưởng của Nga sau khi mời quân đội nước này tham gia để dập tắt bất ổn.
Thành phố Almaty sau cuộc biểu tình dẫn tới bạo loạn. Ảnh: SCMP
Bài liên quan
Nga giận dữ trước bình luận 'khó chịu' của Ngoại trưởng Mỹ về Kazakhstan
Kazakhstan bắt giữ cựu giám đốc an ninh quốc gia, muốn cùng Nga khôi phục 'trật tự'
Thủ lĩnh phe đối lập Kazakhstan kêu gọi phương Tây đứng lên ngăn cản Nga
Tổng thống Kazakhstan ra lệnh bắn giết, quyết dập tắt biểu tình
Sau những ngày bạo lực xảy ra, cơ quan tình báo trong nước của Kazakhstan cho biết cựu lãnh đạo của họ, Karim Mosimov đã bị bắt giữ sau khi mở cuộc điều tra về tội danh phản quốc. Ông Mosimov đã bị cắt chức vào đầu tuần này.
Nguyên nhân ban đầu của các cuộc biểu tình là do giá khí nén ở trung tâm năng lượng phía tây của đất nước tăng vọt, nhưng Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev nói rằng những người biểu tình là "kẻ cướp và khủng bố" và cho phép lực lượng của ông bắn mà không cần cảnh báo.
Ông Tokayev cũng kêu gọi sự giúp đỡ từ Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể do Nga thống trị (CSTO), bao gồm 6 quốc gia hậu Xô Viết.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết 9 máy bay chở lính dù và khí tài đã hạ cánh xuống Almaty. Các lực lượng của họ đã giúp bảo đảm an ninh cho sân bay.
Cơ quan chống khủng bố khu vực của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải cho biết họ sẵn sàng mở rộng hỗ trợ Kazakhstan "nếu có yêu cầu tương ứng từ cơ quan liên quan của Kazakhstan", hãng thông tấn TASS của Nga đưa tin.
Nhưng họ nói thêm rằng họ tin chắc các hành động hiện tại của Kazakhstan sẽ giúp "ổn định tình hình nhanh chóng".
Trong một tuyên bố riêng, ông Zhang Ming, tổng thư ký của nhóm, cho biết ông hy vọng tình hình sẽ sớm ổn định.
Ông nói: “Duy trì ổn định nội bộ và hài hòa xã hội ở Cộng hòa Kazakhstan với tư cách là một quốc gia thành viên của CSTO là một trong những yếu tố quan trọng đối với hòa bình và an ninh trong khu vực".
Bạo lực bùng phát vào cuối ngày thứ Ba, khi cảnh sát bắn hơi cay và lựu đạn gây choáng vào một cuộc biểu tình hàng nghìn người ở Almaty.
Ngày hôm sau, những người biểu tình đã xông vào các tòa nhà chính phủ, bao gồm cả trụ sở chính quyền thành phố và dinh tổng thống, khiến chúng bốc cháy dữ dội, và tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc đã được ban bố.
Bộ Nội vụ cho biết ít nhất 26 "tội phạm có vũ trang" và 18 nhân viên an ninh đã thiệt mạng trong tình hình bất ổn.
Các nhà quan sát ngoại giao cho biết, Trung Quốc và Nga dường như đã thống nhất về các vấn đề ở Kazakhstan để tránh xâm phạm phạm vi ảnh hưởng của nhau.
Kazakhstan chính là nơi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố Sáng kiến Vành đai và Con đường lớn vào năm 2013 và có chung đường biên giới 1.700 km với Trung Quốc.
Nhà nghiên cứu Danil Bochkov tại Hội đồng Các vấn đề Quốc tế Nga cho biết: “Trung Quốc có sự hiện diện kinh tế rất tích cực trong khu vực, trong khi chương trình nghị sự an ninh ở đó vẫn là đặc quyền của Nga”.
"Tôi không nhận thấy bất kỳ phản ứng tiêu cực nào từ Trung Quốc về việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình từ Nga, vì Trung Quốc đã tuyên bố rằng họ hỗ trợ chính quyền Kazakhstan trong việc đưa đất nước trở lại ổn định và đảm bảo an ninh".
Ông Bochkov cho biết Trung Quốc không có khả năng can dự quá nhiều vào các vấn đề an ninh khu vực trong tương lai gần, do mối quan hệ của họ với Nga".
Ông nói: “Cuộc khủng hoảng Kazakhstan hiện tại đã cho thấy rằng CSTO không chỉ là một cơ chế để thể hiện sự hợp tác an ninh giữa các quốc gia thuộc Liên Xô cũ ... mà nó có thể hành động kịp thời và giải quyết các vấn đề an ninh”.
Hôm thứ Sáu, ông Tập nói với ông Tokayev trong một thông điệp bằng văn bản rằng Bắc Kinh ủng hộ những nỗ lực của đất nước để giải quyết cuộc khủng hoảng và phản đối việc các thế lực bên ngoài xúi giục thay đổi chế độ.
Ông Blinken đã nói với Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan Mukhtar Tileuberdi hôm thứ Năm rằng Mỹ hoàn toàn ủng hộ các thể chế hiến pháp và tự do truyền thông của Kazakhstan và muốn có một giải pháp hòa bình tôn trọng quyền của người dân.
Nhưng ông bày tỏ lo ngại về vai trò của Nga, nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng: “Tôi nghĩ về một bài học trong lịch sử gần đây là một khi người Nga ở trong nhà của bạn, rất khó để bạn khiến họ rời đi".
