Tự chủ tài chính trong cơ quan báo chí: Muốn vươn xa phải đổi mới tư duy quản trị

(CLO) Sự suy giảm nguồn thu quảng cáo, áp lực chi thường xuyên và yêu cầu chuyển đổi số đang đặt các cơ quan báo chí địa phương trước bài toán tự chủ tài chính đầy thách thức.

Tại phiên thảo luận “Tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số”, do Đài Truyền hình Việt Nam chủ trì trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 vừa qua, nhà báo Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng cho rằng, tự chủ không chỉ là cân đối thu - chi mà còn đòi hỏi đổi mới mô hình quản trị, hoàn thiện cơ chế đặt hàng và đa dạng hóa nguồn thu trên nền tảng báo chí hội tụ.

Thách thức lớn trong thống nhất cơ chế quản trị

Theo ông Phạm Văn Tuấn, sau khi hợp nhất 4 cơ quan báo chí của thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương thành một cơ quan duy nhất là Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng, đơn vị hiện vận hành đồng thời 4 loại hình báo chí gồm báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình với hơn 430 cán bộ, viên chức và người lao động.

clo_br_1tu1.jpg
Nhà báo Phạm Văn Tuấn tham luận về vấn đề tự chủ tài chính của cơ quan báo chí địa phương sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Ảnh: Sơn Hải

“Quá trình hợp nhất không chỉ là sự cộng gộp về tổ chức bộ máy mà còn là quá trình dung hòa các mô hình quản trị, văn hóa làm việc và cả thu nhập”, ông Tuấn đánh giá.

Trong đó, một trong những khó khăn là việc xây dựng cơ chế quản trị và tài chính thống nhất. Bởi lẽ, Báo và Phát thanh, truyền hình Hải Phòng được hình thành từ việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ quan báo chí có mô hình hoạt động, cơ chế quản lý, phương thức vận hành và đặc điểm nguồn thu khác nhau. Trước hợp nhất, Trung tâm Báo chí và Truyền thông TP Hải Phòng là đơn vị dự toán cấp I thuộc UBND thành phố; nhiệm vụ chính trị được thực hiện thông qua cơ chế đặt hàng của UBND thành phố, do Sở VHTT&DL ký hợp đồng thực hiện. Trong khi đó, Báo và Đài Phát thanh, Truyền hình Hải Dương lại là đơn vị dự toán cấp III thuộc Văn phòng Tỉnh ủy Hải Dương, cơ chế đặt hàng được thực hiện thông qua Văn phòng Tỉnh ủy.

“Sự khác biệt khiến cho việc xây dựng một cơ chế quản trị tài chính thống nhất cho toàn cơ quan đòi hỏi phải có thời gian để rà soát, điều chỉnh và đồng bộ các quy trình, quy chế, định mức chi tiêu cũng như phương thức tổ chức hoạt động kinh tế báo chí”, ông Tuấn cho hay.

Cần cơ chế đặt hàng phù hợp với báo chí số

Áp lực càng lớn hơn khi nguồn thu từ quảng cáo và dịch vụ truyền thông có xu hướng giảm, trong khi chi phí vận hành vẫn ở mức cao. Chi phí cho con người hiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi thường xuyên, làm thu hẹp dư địa dành cho đầu tư công nghệ, chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm truyền thông mới.

“Hiện nay, trong cơ cấu chi của chúng tôi, chi phí cho con người lên tới gần 57,6% tổng chi thường xuyên. Khi phần lớn nguồn lực tài chính phải dành cho chi phí vận hành, dư địa cho đầu tư sản xuất chương trình cũng như đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số, nâng cấp hạ tầng sẽ bị thu hẹp”, nhà báo Phạm Văn Tuấn nói.

clo_c_1tu3.jpg
Ban giám đốc Báo và Phát thanh, truyền hình Hải Phòng cùng ê-kíp sản xuất chương trình phát thanh. Ảnh: baohaiphong.vn

Ông Tuấn cho biết thêm, khó khăn càng nhiều hơn khi nguồn thu từ hoạt động dịch vụ và quảng cáo suy giảm mạnh. Nếu như trước đây nguồn thu từ quảng cáo, phát hành và các hoạt động dịch vụ là một trong những trụ cột quan trọng bổ sung cho nguồn kinh phí đặt hàng của Nhà nước thì gần đây, dư địa tăng trưởng của các nguồn thu này đang bị thu hẹp đáng kể. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng nguồn thu dịch vụ, quảng cáo, tuyên truyền và phát hành của đơn vị chỉ bằng khoảng 46% so với cùng kỳ năm 2025.

Từ thực tiễn hoạt động, nhà báo Phạm Văn Tuấn cho rằng, nguồn kinh phí đặt hàng của Nhà nước vẫn là trụ cột bảo đảm để cơ quan báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, duy trì hoạt động ổn định. Tuy nhiên, hiện nay định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá đặt hàng ở nhiều loại hình báo chí chưa theo kịp yêu cầu sản xuất báo chí đa phương tiện, đa nền tảng. Vừa qua, Bộ VHTT&DL đã có Thông tư quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật phát thanh, truyền hình, tuy nhiên, đơn vị cũng đang rất mong chờ một Thông tư về định mức kinh tế kỹ thuật cho báo in, báo điện tử và truyền thông số.

Khai thác lợi thế báo chí hội tụ để tạo nguồn thu

Cùng với việc rà soát, tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đẩy mạnh hội tụ nội dung, ông Tuấn cho rằng, các cơ quan báo chí cần chủ động đổi mới cách thức khai thác nguồn thu. Thay vì chỉ bán quảng cáo trên từng loại hình riêng lẻ, việc xây dựng các gói truyền thông tổng thể trên nhiều nền tảng sẽ giúp gia tăng giá trị dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Tại cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hải Phòng, quảng cáo truyền thống trên truyền hình những năm gần đây đang giảm sâu nhưng quảng cáo trên phát thanh lại cho thấy những tín hiệu tích cực. “Trong 5 năm trở lại đây, doanh thu quảng cáo trên Kênh Phát thanh Giao thông Hải Phòng luôn tăng trưởng ổn định ở mức 10-15%/năm. Lợi thế của phát thanh là chi phí rẻ, khung sóng rộng, chi phí sản xuất file quảng cáo thấp, đối tượng người nghe nhiều nên được đông đảo doanh nghiệp lựa chọn”, ông Tuấn cho hay.

clo_br_1tu2-7731.jpg
Nhà báo Phạm Văn Tuấn phát biểu tại phiên thảo luận “Tự chủ chiến lược của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số”. Ảnh: Sơn Hải

Theo ông, phát huy ưu thế của 4 loại hình báo chí và các nền tảng số, Báo và Phát thanh, truyền hình Hải Phòng đã xây dựng nhiều gói dịch vụ linh hoạt cho đa nền tảng để các đối tác doanh nghiệp thấy rõ lợi ích khi làm việc 1 lần mà được đăng tải hoặc phát sóng nhiều lần trên nhiều nền tảng khác nhau. Trong đó, báo điện tử, nền tảng số đóng vai trò dẫn dắt, tiếp đó là phát thanh, truyền hình.

Theo nhà báo Phạm Văn Tuấn, năng lực tự chủ tài chính phản ánh sức khỏe của cơ quan báo chí, năng lực đổi mới, sức cạnh tranh và khả năng đồng hành cùng sự phát triển của địa phương. Dù mỗi cơ quan báo chí, với năng lực, điều kiện và đặc thù riêng sẽ có những lối đi khác nhau nhưng tựu trung lại, tự chủ tài chính đòi hỏi sự thay đổi tư duy đồng bộ cả về mô hình tổ chức, phương thức quản trị, chất lượng nội dung, nguồn nhân lực và hạ tầng công nghệ.

Xem thêm

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

(CLO) Tại Hội khỏe Hội Nhà báo TP Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026, môn cờ tướng đã khép lại với những màn tranh tài sôi nổi, xác định các vận động viên xuất sắc ở hai nhóm tuổi 18-40 và 41-60. Đáng chú ý, Hội Nhà báo Hưng Yên thể hiện ưu thế khi giành Huy chương Vàng ở cả hai bảng đấu.

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

(CLO) Sáng 16/11, Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026 chính thức khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Xuân Đỉnh (Hà Nội), với sự tham gia của gần 500 lượt vận động viên thuộc 23 đoàn báo chí, Hội Nhà báo.

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

(NB&CL) Trong khi kinh phí dành cho hoạt động Hội Nhà báo địa phương còn hạn hẹp, nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ, hỗ trợ hội viên sáng tạo tác phẩm ngày càng đặt ra rõ hơn. Tại Thái Nguyên, việc huy động nguồn lực xã hội hóa để tổ chức các chuyến đi thực tế đang mở ra một cách làm đáng chú ý: đưa nhà báo đến gần hơn với đời sống cơ sở, đồng thời tạo thêm chất liệu cho hoạt động sáng tạo báo chí.

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

(NB&CL) Sau hợp nhất ba Hội Nhà báo, thách thức của Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ không chỉ là tập hợp 556 hội viên, mà còn phải tạo sự gắn kết và phát huy vai trò của người làm báo. Với phương châm “hội viên cần gì, Hội nghiên cứu đáp ứng nội dung đó”, Hội hướng tới xây dựng một tổ chức có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ và gắn bó.

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

(NB&CL) Sự biến đổi của môi trường truyền thông đặt ra yêu cầu ngày càng cao về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Tại Ninh Bình, Hội Nhà báo tỉnh triển khai nhiều giải pháp từ giáo dục, bồi dưỡng đến kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường văn hóa báo chí, hướng tới việc đưa các chuẩn mực nghề nghiệp trở thành yêu cầu thực chất trong hoạt động của mỗi hội viên.

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

(CLO) Lớp tập huấn “Kỹ năng sản xuất video ngắn trên mạng xã hội” do Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức đã giúp học viên thực hành quy trình sản xuất video ngắn, từ xây dựng kịch bản đến quay, dựng và hoàn thiện sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh thúc đẩy phát triển nội dung số, đưa sản phẩm báo chí số vào tiêu chí đánh giá người làm báo.

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

(CLO) Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, mở ra chặng đường phát triển mới với yêu cầu xây dựng đội ngũ người làm báo bản lĩnh, chuyên nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò báo chí trong đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

(CLO) Chiều 26/10, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan gồm 7 thành viên, do bà Norrinee Ruangnoo, Chủ tịch Liên đoàn Báo chí Thái Lan (CTJ), Chủ tịch Hội Nhà báo Thái Lan (TJA), Phó Thư ký tòa soạn Báo Matichon, Trưởng đoàn đại biểu thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 26 đến 30/10/2026.

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

(NB&CL) Trước sức ép chuyển đổi mô hình tòa soạn, trí tuệ nhân tạo và phương thức sản xuất nội dung mới, nhà báo Nguyễn Hoàng Nguyên, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho rằng đầu tư xây dựng đội ngũ nhà báo trẻ chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu. Từ thực tiễn đào tạo tại Tuổi Trẻ, ông kiến nghị Hội Nhà báo TP. HCM tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ số, mở rộng môi trường thực hành và xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển đội ngũ kế cận.

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

(CLO) Ngày 20/10, Báo Công Thương ban hành kế hoạch phát động viết bài cho cuốn sách “Chở tin trên con tàu Công Thương”, nhằm lưu giữ những kỷ niệm, câu chuyện nghề nghiệp của các thế hệ người làm báo, đồng thời bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm với truyền thống 81 năm của tờ báo.

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Ngày 16/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Công thương và đối tác VCCorp chính thức ra mắt giao diện mới Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia Việt Nam trên Báo Nhân Dân tại địa chỉ https://thuonghieuquocgia.nhandan.vn.

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

(CLO) Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh người chiến sĩ cách mạng Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026), Hãng phim Truyền hình TP.HCM (TFS), Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM thực hiện bộ phim tài liệu “Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son”, do Huỳnh Ngọc Thảo biên kịch và đạo diễn.

Quang cảnh trang trọng tại Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Sơn Hải.

Bản lĩnh người làm báo Đất Mỏ trong kỷ nguyên số

(CLO) Thành công rực rỡ và bế mạc vào chiều 16/10, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của đội ngũ những người làm báo hướng tới xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Cỡ chữ bài viết: