Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

Theo kế hoạch, việc xây dựng cuốn sách được triển khai trên cơ sở Quyết định số 1599/QĐ-BCT ngày 18/6/2024 của Bộ trưởng Bộ Công Thương công nhận ngày 2/10/1945 là Ngày truyền thống của Báo Công Thương; Quyết định số 1547/QĐ-BCT ngày 29/6/2026 phê duyệt Đề án phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương giai đoạn 2026-2030.

Thông qua những câu chuyện của người trong cuộc, cuốn sách hướng tới cụ thể hóa các giá trị văn hóa công vụ bằng trải nghiệm thực tế, thay vì dừng lại ở khẩu hiệu hay những cam kết chung. Hai quan điểm của Đề án là kiến tạo, đồng hành và văn hóa "coi mình là nguyên nhân" sẽ được phản ánh qua những con người, sự việc cụ thể trong quá trình hoạt động của tòa soạn.

Với tên gọi dự kiến “Chở tin trên con tàu Công Thương”, phụ đề “Kỷ niệm của người làm báo qua các thời kỳ, từ Việt Nam Kinh tế tập san năm 1945 đến hôm nay”, cuốn sách tái hiện hành trình hình thành, phát triển của tờ báo từ những ngày đầu ra đời theo Nghị định số 08-BKT/VP ngày 2/10/1945 của Bộ Quốc dân Kinh tế, qua chiến khu Việt Bắc, thời kỳ đổi mới, hội nhập đến tòa soạn số trong bối cảnh chuyển đổi công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Không chỉ ghi lại những dấu mốc lịch sử, tác phẩm còn hướng tới những câu chuyện hậu trường nghề báo: những đêm thức trắng trước giờ đóng số, những lần tranh luận về một cái tít, những chuyến tác nghiệp tại nhà máy, công trường, mỏ than, giàn khoan, cửa khẩu hay chợ quê. Những nhọc nhằn, niềm vui, nỗi buồn, khát vọng cống hiến, cả những sai sót và bài học nghề nghiệp đều là chất liệu để khắc họa chân thực đời sống của người làm báo Công Thương qua các thế hệ.

Qua đó, cuốn sách góp phần tri ân những người đi trước, kết nối các thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên và tạo nguồn tư liệu có giá trị lưu giữ lâu dài. Tác phẩm cũng được định hướng trở thành món quà đối ngoại của Báo Công Thương dành tặng đối tác, bạn bè và đồng nghiệp.

Về cách thức thực hiện, kế hoạch tham khảo mô hình cuốn sách “Giá trị của một tổ chức” do Cục Thương mại điện tử biên soạn, Nhà xuất bản Công Thương ấn hành năm 2026, với tinh thần người trong cuộc tự kể câu chuyện của mình. Tuy nhiên, cuốn sách lần này hướng tới phạm vi rộng hơn, trải dài 81 năm qua nhiều thế hệ, bao gồm cả những người đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác; đồng thời tổ chức tuyển chọn, chấm giải nhằm nâng cao chất lượng tác phẩm.

Các bài viết được yêu cầu bảo đảm tính chân thực, cụ thể, có nhân vật, địa danh và thời gian rõ ràng; thể hiện thái độ trân trọng với đồng nghiệp, nhân vật và cơ quan. Người viết không tô vẽ, không hư cấu chi tiết, đồng thời có trách nhiệm bảo vệ danh dự cá nhân và những nguồn tin cần được giữ kín.

3 mạch nội dung xuyên suốt cuốn sách

Theo định hướng, cuốn sách dự kiến gồm 3 phần. Phần thứ nhất, “Mạch nguồn”, tập trung vào truyền thống, các thế hệ đi trước và những dấu mốc đáng nhớ trong lịch sử phát triển của tờ báo. Phần thứ hai, “Bếp lửa tòa soạn”, kể về đời sống nội bộ, kỷ luật nghề nghiệp, tình đồng nghiệp, những đêm trực báo và quá trình biên tập, sửa bài, sửa tít.

Phần thứ ba, “Trên dòng chảy kinh tế”, phản ánh thực tế tác nghiệp tại các nhà máy, công trường, mỏ than, giàn khoan, cửa khẩu, chợ; những khó khăn nghề nghiệp, các bài báo góp phần tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, người dân và khát vọng phát triển tòa soạn số.

Đối tượng tham gia gồm lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên, họa sĩ, phóng viên ảnh và nhân viên các bộ phận đang công tác tại Báo Công Thương; những người từng làm việc tại Báo và các ấn phẩm tiền thân nhưng đã nghỉ hưu, chuyển công tác; cộng tác viên gắn bó lâu năm. Thân nhân cũng có thể viết về người làm báo Công Thương đã khuất nếu có tư liệu xác thực.

Mỗi tác giả gửi một bài viết bằng tiếng Việt, dài không quá 3.000 từ, thuộc các thể loại hồi ký, ký, ghi chép hoặc tùy bút. Bài viết cần tập trung vào câu chuyện tâm đắc nhất của người viết, có nhân vật và bối cảnh cụ thể, chưa từng được in thành sách.

Tác giả gửi kèm từ 1-5 ảnh gốc rõ nét gắn với câu chuyện, có chú thích đầy đủ về nhân vật, địa điểm, thời gian và người chụp; khuyến khích sử dụng ảnh tư liệu cũ. Hồ sơ bài viết cần ghi rõ họ tên, bút danh, thời gian công tác tại Báo, đơn vị từng công tác và số điện thoại liên hệ. Người viết chịu trách nhiệm về tính xác thực của nội dung, quyền sử dụng hình ảnh và đồng ý để Báo biên tập, xuất bản trong sách cũng như đăng tải trên các ấn phẩm của Báo Công Thương.

Tuyển chọn và trao 10 giải thưởng

Liên chi hội Nhà báo Báo Công Thương là đơn vị chủ trì triển khai kế hoạch, xây dựng thể lệ, vận động các thế hệ người làm báo tham gia, tiếp nhận và tuyển chọn bài viết, đồng thời chủ trì biên tập bản thảo. Văn phòng Báo phối hợp tiếp nhận bài, ảnh qua đường bưu chính, hỗ trợ cung cấp tư liệu lưu trữ khi tác giả có đề nghị. Ban Thư ký tòa soạn thực hiện truyền thông về cuộc phát động, giới thiệu các bài viết tiêu biểu trên Báo Công Thương và phối hợp biên tập sách.

Hội đồng tuyển chọn do Liên chi hội Nhà báo Báo Công Thương thành lập sẽ đọc, đánh giá các tác phẩm dự thi và lựa chọn những bài đáp ứng yêu cầu để đưa vào sách. Trong số các bài được chọn, việc bình chọn tác phẩm xuất sắc được thực hiện qua hai kênh: Hội đồng chấm điểm và tập thể người làm báo Công Thương bỏ phiếu. Kết quả chung cuộc được tổng hợp theo thể lệ do Liên chi hội ban hành.

Cơ cấu giải thưởng gồm 10 giải, trong đó có 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 4 giải Khuyến khích. Mức thưởng sẽ được Liên chi hội công bố; các tác giả đạt giải được trao giấy chứng nhận của Liên chi hội Nhà báo Báo Công Thương và Tổng Biên tập Báo Công Thương.

Với việc khuyến khích người trong cuộc kể lại những trải nghiệm chân thực, “Chở tin trên con tàu Công Thương” được kỳ vọng sẽ trở thành nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp, phản ánh những đổi thay của báo chí kinh tế qua các thời kỳ, đồng thời truyền cảm hứng cho đội ngũ người làm báo hôm nay tiếp tục kế thừa và phát huy những giá trị đã được vun đắp suốt 81 năm qua.