Tiếp nối dòng chảy ấy, đúng dịp chào mừng Quốc khánh 2/9/2025; nhạc sĩ Tào Khánh Hưng vừa cho ra đời tác phẩm “Tự hào Việt Nam”, một bản hùng ca kết hợp giữa âm hưởng truyền thống và tinh thần thời đại.
Được thể hiện bởi ca sĩ – nhạc sĩ Hiền Xuân, giảng viên Thanh nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam giàu nội lực, ca khúc mang đến một trải nghiệm vừa thiêng liêng, vừa gần gũi, làm dấy lên niềm tự hào trong mỗi người Việt.
Hồi tưởng mùa thu lịch sử
Ca khúc mở đầu bằng một trường đoạn đầy gợi hình, gợi cảm, đưa người nghe trở lại với mùa thu năm 1945 – thời khắc lịch sử thiêng liêng tại Quảng trường Ba Đình:
“Mùa thu Ba Đình – trời xanh gió lộng,
Sông Hồng dâng sóng, lúa chín vàng thơm.
Tiếng Bác Hồ vang – như hồn sông núi,
Gọi giống nòi – đứng dậy tự do!”
Đây không chỉ là sự mô tả cảnh sắc mùa thu đất Bắc, mà còn là sự hòa quyện của thiên nhiên với lịch sử. “Trời xanh gió lộng” gợi cảm giác khoáng đạt, tự do; “lúa chín vàng thơm” tượng trưng cho mùa gặt – mùa thu hoạch, mùa kết tinh thành quả cách mạng. Đặc biệt, câu hát “Tiếng Bác Hồ vang – như hồn sông núi” đã nâng tầm âm nhạc thành biểu tượng, gợi nhớ đến lời Tuyên ngôn Độc lập bất hủ.
Với thủ pháp nghệ thuật giàu hình ảnh, tác giả đã dựng lại không gian thiêng, nơi lời Bác trở thành sức mạnh hiệu triệu toàn dân, khởi đầu cho khúc tráng ca của dân tộc.
Trường Sơn – khúc bi tráng kháng chiến
Sau phần mở đầu trang trọng, ca khúc đưa người nghe trở về những năm tháng máu lửa của dân tộc.
“Qua mưa bom, qua ngàn đêm tối,
Trường Sơn dội tiếng hát quân dân.
Từ chiến khu, ngọn cờ đỏ thắm,
Thắp rực lên – khát vọng hòa bình.”
Ở đây, Tào Khánh Hưng sử dụng hình ảnh Trường Sơn – con đường huyết mạch của cuộc kháng chiến chống Mỹ – như biểu tượng cho ý chí bất khuất. Những câu ca mang nhịp điệu mạnh mẽ, giàu nhạc tính, gợi ra bước chân dồn dập, hào sảng của đoàn quân.
“Ngọn cờ đỏ thắm” là chi tiết giàu tính biểu tượng: cờ đỏ sao vàng đã trở thành điểm tựa tinh thần, soi sáng con đường cách mạng. Điểm đặc biệt trong đoạn này là sự đan xen giữa hiện thực gian khổ (“mưa bom”, “ngàn đêm tối”) với lý tưởng cao đẹp (“khát vọng hòa bình”). Qua đó, tác giả khẳng định: ngay trong khói lửa, dân tộc ta vẫn nuôi dưỡng khát vọng nhân văn nhất – hòa bình, độc lập.
Việt Nam – khát vọng hội nhập và phát triển
Điểm nhấn đặc sắc của “Tự hào Việt Nam” chính là cách bài hát không dừng lại ở quá khứ, mà mở rộng sang hiện tại và tương lai. Phần phát triển thứ hai là bức tranh của một đất nước đang vươn mình đổi mới:
“Cầu nối biển khơi – tàu ra khơi lớn,
Phố mới vươn cao – ánh điện rực trời.
Từ đảo xa xôi – Trường Sa, Hoàng Sa,
Người lính đảo – canh giữ quê nhà.”
Cách sử dụng từ ngữ trong đoạn này vừa mang tính hiện đại, vừa giàu sức gợi. “Tàu ra khơi lớn” là hình ảnh của kinh tế biển, thương mại quốc tế; “phố mới vươn cao” tượng trưng cho đô thị hóa, sự trỗi dậy của thành phố hiện đại. Song song với phát triển, nhạc sĩ không quên nhắc tới nhiệm vụ thiêng liêng: bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Sự hiện diện của “người lính đảo” là minh chứng cho tinh thần bất khuất xuyên suốt lịch sử. Từ chiến khu Trường Sơn đến biển đảo Trường Sa – Hoàng Sa, hình ảnh người chiến sĩ trở thành sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ và hiện tại, biểu trưng cho sức mạnh giữ nước của dân tộc Việt Nam.
Điệp khúc – Lời thề non sông
Điệp khúc là linh hồn của ca khúc, nơi cảm xúc thăng hoa và hội tụ.
“Việt Nam ơi! Núi sông gấm vóc,
Dáng đứng hiên ngang – máu rồng tiên.
Một dải non sông – muôn tim hòa nhịp,
Cờ Tổ quốc bay mãi trời thiêng!”
Ở đây, Tào Khánh Hưng đã khéo léo kết hợp chất liệu lịch sử – văn hóa – tâm linh. “Máu rồng tiên” nhắc nhớ cội nguồn Lạc Hồng; “núi sông gấm vóc” khẳng định vẻ đẹp tráng lệ của non sông; “cờ Tổ quốc” là hình ảnh bất diệt, tượng trưng cho sự trường tồn. Điệp khúc không chỉ mang tính khẳng định, mà còn là lời thề thiêng của toàn dân tộc. Sức mạnh đoàn kết được nhấn mạnh qua câu “muôn tim hòa nhịp”, khẳng định mỗi trái tim Việt Nam đều chung một nhịp đập yêu nước. Đây là đoạn nhạc dễ dàng chạm tới trái tim người nghe, gợi nên niềm tự hào và xúc động.
Khát vọng vươn cao trong hòa bình
Kết thúc ca khúc là một tầm nhìn hướng tới tương lai:
“Mai sau đây – bao mùa thu mới,
Lời thề xưa còn khắc giữa tim.
Việt Nam mãi – vươn cao tầm vóc,
Sáng giữa trời – Tự do, Hòa bình!”
Nếu mở đầu ca khúc là mùa thu lịch sử 1945, thì đoạn kết là “bao mùa thu mới” – ẩn dụ cho tương lai. “Lời thề xưa” chính là lời thề độc lập, tự do, đã thấm sâu vào máu thịt dân tộc. Ca khúc khép lại bằng hình ảnh đẹp đẽ: Việt Nam sáng ngời giữa bầu trời hòa bình, tự do – một khát vọng vĩnh hằng của nhân loại.
Ca sĩ Hiền Xuân – giọng ca truyền lửa
Không thể không nhắc đến vai trò của ca sĩ – nhạc sĩ Hiền Xuân trong việc truyền tải thành công tác phẩm. Là một giảng viên Thanh nhạc, Hiền Xuân sở hữu chất giọng khỏe, vang, giàu kỹ thuật nhưng cũng chan chứa cảm xúc.
Ở những đoạn mở đầu và kết, chị xử lý mềm mại, lắng đọng, gợi lên sự thiêng liêng, trầm hùng. Khi bước vào điệp khúc, giọng hát được đẩy lên cao trào, đầy hào sảng, như tiếng gọi từ lòng núi sông. Sự kết hợp giữa kỹ thuật thanh nhạc và cảm xúc nội tâm giúp Hiền Xuân đưa “Tự hào Việt Nam” đến gần khán giả, khiến người nghe dễ dàng rung động và đồng cảm.
Dấu ấn phong cách sáng tác của Nhà báo – Nhạc sĩ Tào Khánh Hưng
“Tự hào Việt Nam” cũng cho thấy phong cách quen thuộc của Nhà báo- nhạc sĩ Tào Khánh Hưng:
Âm hưởng hào hùng kết hợp trữ tình: bài hát vừa mạnh mẽ, vừa mềm mại, như chính dòng chảy lịch sử – có bi tráng, có ngọt ngào.
Ngôn ngữ giàu hình ảnh: từ Ba Đình, Trường Sơn, Trường Sa đến lá cờ Tổ quốc, mỗi chi tiết đều mang tính biểu tượng cao.
Tính khái quát và thời sự: tác giả không chỉ khắc họa quá khứ, mà còn phản ánh hiện thực đất nước hôm nay, gắn với công cuộc phát triển và hội nhập.
Qua đó, có thể thấy đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ trong dòng ca khúc về Tổ quốc – nhân dân, mang đậm tính thời đại.
Trong bối cảnh đất nước đang đổi mới, hội nhập, những ca khúc như “Tự hào Việt Nam” chính là nguồn năng lượng tinh thần, nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc, nhắc nhớ truyền thống và thắp sáng khát vọng. Với âm hưởng hùng tráng, lời ca giàu sức gợi, cùng giọng hát truyền cảm của Hiền Xuân, bài hát không chỉ chạm tới trái tim khán giả mà còn góp thêm một bản hùng ca vào kho tàng âm nhạc cách mạng và đương đại.
“Tự hào Việt Nam” – như chính tên gọi của nó – là lời khẳng định, lời tri ân và lời hứa hẹn: khẳng định sức mạnh dân tộc, tri ân quá khứ hào hùng, và hứa hẹn một tương lai vươn cao trong tự do, hòa bình.
Tào Khánh Hưng là một trong những gương mặt của nền báo chí – âm nhạc đương đại. Hiện anh giữ cương vị Phó Tổng Biên tập Báo Xây dựng, đồng thời là Hội viên Hội Âm nhạc Hà Nội, Hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Với hơn 30 năm gắn bó cùng nghề báo và sáng tác, Tào Khánh Hưng đã để lại dấu ấn đặc biệt qua nhiều ca khúc trải rộng khắp đất nước trên nhiều đề tài: tình yêu quê hương, đất nước, biển đảo, lực lượng vũ trang Công an Nhân dân, công cuộc đổi mới cũng như tình ca ngọt ngào, trữ tình.
Các tác phẩm của anh luôn đậm tính nhân văn, có giai điệu giàu sức lay động, ca từ trong sáng, dễ nhớ, dễ hát. Nhiều ca khúc như “ Chiều Hàng Dương”, “Người gieo duyên”, “Về với Điện Biên”, “Tổ quốc giữa đại dương”, “Ngọn lửa”, “Thương anh, “ Đường tới ngày mai” … đã tạo được dấu ấn trong lòng công chúng và giới chuyên môn. Không chỉ là một nhà báo bản lĩnh, giàu tâm huyết, Tào Khánh Hưng còn là người nghệ sĩ miệt mài sáng tạo, góp phần làm phong phú thêm diện mạo nền âm nhạc Việt Nam hôm nay.
