Một tai nạn bất ngờ cách đây hơn một thập kỷ đã cướp đi của Quách Văn Sơn (quê ở Phú Thọ, trước thuộc Hòa Bình) khả năng vận động – từ một thanh niên khỏe mạnh trở thành người liệt tứ chi chỉ sau một đêm. Cú sốc lớn ấy không chỉ khiến cơ thể anh bất động, mà còn đặt cả cuộc đời anh trước ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Thời điểm ấy, mẹ Sơn đang mắc ung thư giai đoạn cuối. Trên đường đi vay tiền chạy chữa cho mẹ, tai nạn ập đến. Khi tỉnh dậy ở Bệnh viện Việt Đức, cơ thể Sơn hoàn toàn tê liệt, nhưng đầu óc vẫn tỉnh táo. Anh liên tục hỏi về mẹ nhưng chỉ nhận được sự né tránh. Đến khi biết tin mẹ đã mất, cú sốc tinh thần khiến bệnh tình của Sơn trở nên nghiêm trọng hơn. Gia đình không đủ điều kiện chữa trị, Sơn được đưa về quê trong tình trạng gần như vô vọng.
“Trong đầu mình lúc nào cũng chỉ có một suy nghĩ là chết đi để không trở thành gánh nặng. Nhưng cơ thể bất động không cho phép mình làm điều đó. Mình đã từng tuyệt thực để chờ kiệt sức”, Sơn chia sẻ.
Tưởng như bóng tối đã phủ kín cuộc đời chàng trai trẻ, nhưng rồi tình thương của cô ruột là bà Quách Thị Nưng đã níu giữ anh ở lại. Suốt hơn 10 năm ròng, cô Nưng là người mẹ thứ hai, người bạn đồng hành kiên nhẫn chăm sóc Sơn từng miếng ăn, giấc ngủ và cũng là người duy nhất tin vào ngày anh có thể “đứng dậy” theo một cách khác.
Từ trên giường bệnh, không cam chịu số phận, Sơn tự học, tự mày mò thiết kế máy hỗ trợ vận động, chế tạo thiết bị phục hồi chức năng cho người liệt, mở tiệm tạp hóa nhỏ tại nhà để tự chủ tài chính. Nhưng điều đặc biệt nhất anh làm được là dựng nên một tủ sách cộng đồng, ngay tại nơi tưởng chừng chỉ còn lại sự lặng lẽ.
Không xuất phát từ niềm đam mê sách từ nhỏ, nhưng chính những ngày dài bất động đã khiến Sơn tìm thấy trong sách một nơi nương náu cho tâm hồn. Tri thức và những câu chuyện từ trang sách đã dần vực anh dậy khỏi vực thẳm. Anh bắt đầu gom góp, kêu gọi sách từ bạn bè, người thân để lập nên “tủ sách tình thân” – nơi ai cũng có thể đến đọc, mượn, chia sẻ và kết nối. Không gian nhỏ này không chỉ là “phao cứu sinh” của riêng Sơn, mà còn là điểm sáng văn hóa giữa vùng quê nghèo, nơi những đứa trẻ lần đầu cầm cuốn sách trên tay và người lớn lần đầu đọc sách cùng nhau.
Năm 2024, Quách Văn Sơn xuất bản tự truyện “Trở về để tái sinh” kể lại hành trình vượt qua nghịch cảnh bằng lòng biết ơn và khát vọng sống. Cuốn sách đã chạm tới trái tim của nhiều độc giả, đặc biệt là cộng đồng người khuyết tật. Nhiều người gửi thư cảm ơn, nói rằng nhờ Sơn mà họ có thêm lý do để sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Chia sẻ về ước mơ phía trước, Sơn hy vọng có thể mở rộng tủ sách, bổ sung thêm nhiều đầu sách cho trẻ em ở vùng quê, những đứa trẻ đang lớn lên giữa thiếu thốn và ít cơ hội tiếp cận tri thức.
Hành trình đầy nghị lực và nhân văn ấy sẽ được kể lại trong chương trình “Trạm yêu thương” vào lúc 10h00 ngày 5/7 tới đây trên kênh VTV1, với chủ đề “Tủ sách của tình thân”. Chương trình lần này không chỉ là câu chuyện về một cá nhân vượt lên số phận, mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh kỳ diệu của tri thức, của lòng biết ơn và khát vọng sống tử tế trong mỗi con người.
