Nếu lướt TikTok hay các nền tảng video ngắn thời gian gần đây, rất có thể sẽ bắt gặp cụm từ “Chinamaxxing” - một xu hướng trong đó người dùng thử tái hiện những thói quen được cho là mang đậm màu sắc Trung Quốc, từ uống nước ấm, mang dép lê trong nhà, mặc áo khoác thể thao kiểu cũ, tập các bài dưỡng sinh buổi sáng hay nấu trà táo theo công thức truyền miệng.
Các video dạng này thu hút hàng triệu lượt xem. Có clip ghi lại cảnh tập thể dục truyền thống được chú thích như “buổi sáng kiểu Trung Quốc”. Một video khác - đạt hơn 2,4 triệu lượt xem vào cuối tháng 2 - cho thấy người sáng tạo nội dung luộc táo làm trà, giới thiệu đây là thức uống tốt cho sức khỏe đường ruột.
Trước đó, văn hóa đại chúng Hàn Quốc, từ phim truyền hình, K-pop đến mỹ phẩm, đã tạo nên làn sóng toàn cầu. Nhật Bản cũng ghi dấu ấn mạnh mẽ với hình ảnh đô thị hiện đại, giao thông đúng giờ và môi trường sạch sẽ. Giờ đây, sự chú ý dường như chuyển hướng sang Trung Quốc.
Tianyu Fang, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Khoa Lịch sử Khoa học của Đại học Harvard, nhận định rằng trong nhiều năm, Trung Quốc thường được đánh giá là có ảnh hưởng văn hóa hạn chế hơn so với Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Tuy nhiên, vài tháng gần đây cho thấy sự thay đổi đáng kể. Trò chơi điện tử Trung Quốc, phim ảnh, sản phẩm tiêu dùng và cả những món đồ sưu tầm nhỏ đã góp phần điều chỉnh cách nhìn của công chúng Mỹ và phương Tây về văn hóa Trung Quốc.
Theo Fang, điều này phản ánh không chỉ sự quan tâm đến Trung Quốc mà còn liên quan đến tâm trạng trong nước Mỹ. Bất ổn chính trị, bạo lực súng đạn, tranh luận về nhập cư và căng thẳng chủng tộc kéo dài đã khiến một số người trẻ tìm kiếm những hình dung khác về đời sống hiện đại ở nơi khác.
Nội dung lan truyền nhiều nhất thường là hình ảnh đô thị hiện đại, các tòa nhà chọc trời ở Trùng Khánh, Thượng Hải; màn trình diễn máy bay không người lái; hệ thống giao thông quy mô lớn; sự phát triển của xe điện và năng lượng xanh. Những hình ảnh này tạo nên ấn tượng về một tương lai công nghệ cao và nhịp sống trật tự.
Khó có thể dự đoán “Chinamaxxing” sẽ kéo dài bao lâu. Văn hóa mạng biến đổi nhanh, và nhiều người tham gia thừa nhận họ tiếp cận trào lưu theo hướng giải trí. Một số ý kiến trong cộng đồng người Hoa ở nước ngoài cũng chỉ trích xu hướng này là thiếu tinh tế hoặc mang tính chiếm dụng văn hóa.
Dù tồn tại bao lâu, trào lưu này cho thấy không gian số có thể tạo ra những điểm chạm bất ngờ giữa hai xã hội thường bị định hình bởi cạnh tranh địa chính trị. Như Fang chia sẻ, ông mong muốn thấy sự quan tâm lẫn nhau giữa người dân hai nước có thể được tái khơi dậy trong bối cảnh hiện nay.
